• Foto Gemeente Barneveld

Duurzamer worden

BARNEVELD Dieper en dieper de bodem in. Je bewegen langs het wortelstelsel van een 135-jarige boom en uiteindelijk arriveren in het middelpunt van de aarde. Kan dat?

Jazeker, en niet eens ver hier vandaan. In het Museonder op Park Hoge Veluwe. Leven zien onder je voeten. En gestold leven, waarvan je het bestaan niet vermoedde. Nee, de aarde is geen grote klont zwart zand. Dat zie je al als je de tuin omspit aan wormen, kevertjes of schimmels die zich laten zien.

Wat is er veel verborgen in de schoot van moeder aarde. Zwarte steenkool en onzichtbaar gas, blinkend goud en glinsterende edelstenen. Wat een rijkdom in die diepere aardlagen. Wat doet de mensheid z'n best al die rijkdommen op te sporen en uit de grond te halen. Hoe beter we daarin slaagden hoe welvarender we geworden zijn, want al die kostbaarheden hebben een goede marktwaarde.

De gaswinning in ons land bijvoorbeeld heeft ons geen windeieren gelegd. De staat verdiende zo'n 300 miljard euro aan het Groningse gas. Dat we bij het delven en gebruik van al die grondstoffen niet altijd heel erg zorgvuldig zijn omgegaan heeft echter ook een prijs. Dicht bij huis, in Groningen, vertellen de aardbevingen, de bodemdaling en de gescheurde muren hun verhaal.

ADEMBENEMEND Het onttrekken van delfstoffen aan de aarde laat overal in de wereld diepe kraters en ernstig verontreinigde gebieden achter.

In de laatste veertig jaar is onze aarde de helft van haar wilde dieren kwijtgeraakt, zo blijkt uit onderzoek van het Wereldnatuurfonds. Het gebruik van de fossiele brandstoffen heeft adembenemende hoeveelheden koolstof in de atmosfeer gebracht, die hun weerga niet kennen. Met als gevolg ernstige klimaatveranderingen en wankelende ecosystemen. Orkanen en overstromingen in het ene deel van de wereld. Smeltende ijskappen, rijzende zeespiegel en ernstige langdurige droogte in andere delen van onze aarde. Moeizaam worden we wakker en gaan we beseffen dat ons rentmeesterschap over moeder aarde verloren raakt. Rentmeesterschap betekent dat de aarde niet van ons is. Dat we die in bruikleen hebben. Dat we verantwoordelijk zijn voor goed beheer en ons afvragen hoe we de aarde aan onze kinderen zullen overdragen. Niet hoe zij hem zullen erven, maar hoe wij de aarde zullen overdragen.

GEDRAGSVERANDERING Bijna alle landen hebben toch al het Klimaatakkoord gesloten in Parijs? Nou, dan gaat het toch de goede kant op? En bovendien, kunnen we zo'n groot vraagstuk wel aan? Moet er dan niet wereldwijd ingegrepen worden? Ja, we zien goede initiatieven, maar een klimaatakkoord zonder gedragsverandering zal de wereld niet veranderen. ´Verbeter de wereld en begin bij jezelf´, luidt het gezegde. Ik geloof nog steeds dat veel grote veranderingen het gevolg kunnen zijn van ontelbare kleine veranderingen. Zeggen we niet vaak tegen elkaar: ´alle kleine beetjes helpen´? Het is onmogelijk de aarde in één keer duurzamer te maken. Maar dat betekent niet dat we ons er dan maar bij moeten neerleggen, dat wij er geen invloed op hebben. Natuurlijk moeten er internationaal afspraken gemaakt worden. Nationaal moet dat uitgewerkt worden. In onze eigen omgeving zal dat tot meer duurzame opwekking en gebruik van bijvoorbeeld energie moeten leiden. Daarom ons huis beter isoleren, spaarlampen en LED-verlichting, label A voor de nieuwe wasmachine, koelkast en tv, een warmtepomp installeren, om minder gas te gebruiken voor de verwarming en zonnepanelen op het dak. Woningeigenaren en VVE's kunnen ervoor kiezen om het verschil te gaan maken. Wilt u dat ook, maar weet u nog niet hoe, meld u dan voor advies bij ons energieloket (www.energieloketbarneveld.nl of bel 0342-495450). Woningcorporaties kunnen de verduurzaming op de huurmarkt aanjagen. Willen onze projectontwikkelaars, architecten, aannemers, makelaars en hypotheekverstrekkers ook een tandje bijschakelen op die duurzame weg? En wat liggen er mogelijkheden voor de bedrijven op de grote bedrijfsterreinen om de handen in één te slaan en een energietransitie tot stand te brengen. Onze gemeenteraad heeft al in 2015 een ambitieus doel gesteld om per jaar 2 procent energiebesparing te willen realiseren en 20 procent duurzame energieproductie in 2020. Het is nog een hele toer om zover te komen. Met aardgasloze wijken in de toekomst en (bijna) energieneutrale woningen gaan we natuurlijk de goede kant op. Maar het is ook nodig om lokaal meer bio-, zonne- en windenergie op te wekken. Waarbij ik de vraag goed begrijp waar dat dan moet; elke locatie zal ongetwijfeld reacties oproepen. Komen we daar met elkaar uit?

RENTMEESTERSCHAP Bijdragen aan een meer duurzame wereld. Daar is niemand tegen. Een waarde als rentmeesterschap of ´sustainability´ gaat aan alle meningen over opwarming van de aarde vooraf. Misschien kunnen we vanuit die waarde op alle fronten bijdragen leveren aan het behoud van moeder aarde en gaan we echt na hoe we die het liefst aan onze kinderen zouden willen doorgeven. Als ik over enkele jaren met mijn kleinkinderen het Museonder in Otterlo ga bezoeken, zal ik ze daarover vast gaan vertellen. Of zal er dan al een Museboven zijn, waar we alles leren over de getijden, de wind en de zon die ons energie geven?