• Gemeente Barneveld

Gekozen of benoemd?

Het liep al tegen half twaalf vorige week woensdagavond toen de gemeenteraad besloot mij voor te dragen voor herbenoeming als burgemeester. Ik ben onze gemeenteraad daarvoor zeer dankbaar en wil mij de komende tijd graag blijven inzetten voor onze mooie gemeente en het welzijn van onze inwoners. Met elkaar werken aan waardevolle maatschappelijke ontwikkelingen. Dank ook voor de mooie felicitaties die ik ontving vanuit onze gemeenschap. Hartverwarmend!

Laat nu net na dit besluit over mijn herbenoeming naar buiten komen (of lekken?) dat het nieuwe kabinet straks met voorstellen komt om de verkiezing van de burgemeester dichterbij te brengen. Ik dacht nog even: "Gelukkig nèt herbenoemd. Stel je voor dat ik op verkiezingscampagne zou gaan… Oei, oei… zou ik het redden?" Nieuwsuur wist direct na dit lek te melden dat slechts 10% van de zittende burgemeesters voor zo'n gekozen burgemeester is; vrijwel allen willen zij de benoemingsprocedure laten zoals die nu is. "Hoe word je dan burgemeester?" vroeg een jongen mij gisteren bij de kapper. Wel, alle inwoners kunnen aangeven wat ze belangrijk vinden voor hun burgemeester; zulke suggesties worden verwerkt in een profielschets. De vacature wordt vervolgens opengesteld en openbaar gemaakt. Dan kan iedereen die burgemeester wil worden solliciteren bij de Commissaris van de Koning. De gemeenteraad voert daarop gesprekken met kandidaten en kiest er twee uit die hij voordraagt bij de minister.

MINISTER De minister volgt eigenlijk altijd de voordracht van de gemeenteraad. De Kroon (dat is de Koning en regering samen) benoemt tenslotte de eerste kandidaat uit de aanbeveling van de gemeenteraad. Formeel gaat het dus nog wel om een zogenaamde Kroonbenoeming, maar materieel gezien wordt de eerste kandidaat van de gemeenteraad de burgemeester. Nou, ik zou zeggen, als u ambitie hebt om burgemeester te worden, wat let u om ergens te solliciteren. Mijn advies daarbij, kijk eerst goed of u in het profiel past.

DIRECT OF INDIRECT KIEZEN? Past deze benoemingsprocedure wel bij deze tijd? Zou de burgemeester niet direct of indirect door de bevolking gekozen moeten worden? Het antwoord op die vraag is natuurlijk een politiek antwoord want partijen verschillen daarover zeer van mening. Een direct gekozen burgemeester zou volgens de voorstanders democratischer zijn en een veel sterkere positie aan de burgemeester geven door het verkregen kiezersmandaat. Maar zo'n mandaat heeft de raad ook en dat geeft alleen maar meer spanning, zo zeggen de tegenstanders van de direct verkozen burgemeester. En, zo voegen zij toe, een burgemeester zal om gekozen te worden met een politiek programma moeten komen. "Bent u voor of tegen uitbreiding van ons theater? Gaat u de gemeentelijke belastingen verlagen of juist niet? Wilt u straks een oostelijke of westelijke rondweg als u burgemeester wordt? En hoe denkt u over windmolens?" Samengevat, waar is de onafhankelijke en boven de partijen staande burgemeester gebleven? Wordt de burgemeestersrol dan niet veel te politiek?

ONAFHANKELIJKE POSITIE Zelf hecht ik zeer aan de onafhankelijke positie. Een burgemeester moet los van partijen en de politieke thema's kunnen functioneren. Dat geeft hem een bijzondere rol en iets extra's in het politieke en maatschappelijke krachtenveld. Waarom zou je meer politisering en mogelijk polarisering in het gemeentebestuur brengen? Ik heb gemerkt in de afgelopen jaren dat ik juist boven de partijen staand een onafhankelijke en verbindende rol kan spelen. Bij spanningen of conflicten kan bemiddelen of partijen bijeen kan brengen. Een burgemeester die niet probeert het hoofd van de gemeente te zijn want dat is en blijft de gemeenteraad. Volgens mij hoeft u niet meer te raden wat ik stemde toen Nieuwsuur ook mij die enquêtevraag voorlegde: "Bent u voor de huidige benoemde burgemeester of voor de gekozen burgemeester?" Maar los van deze interessante vraag die de politiek al decennia lang bezig houdt, vind ik het maar wat fijn dat ik mij de komende jaren nog verbonden mag weten aan u en ons mooie Barneveld.