• Gemeente Barneveld

Je bent een rund als je met vuurwerk stunt

Over ruim twee weken is het weer oud en nieuw. In de aanloop daar naar toe maak ik mij zorgen over de jaarwisseling, want die is op veel plaatsen in Nederland het onveiligste feest van het jaar.

Mag ik u eens wat cijfers voorhouden over de viering van oud en nieuw in het afgelopen jaar?

- 473 mensen met vuurwerkletsel behandeld bij spoedeisende hulppoli's (van wie 200 met oogletsel) en daarbovenop ruim 300 mensen voor hulp bij huisartsenposten.

- 10-15 miljoen euro schade aan gebouwen en auto's, gemiddeld elk jaar vijf schoolgebouwen met aanzienlijke brandschade.

- 11.181 geregistreerde incidenten tijdens de jaarwisseling.

- 560 aanhoudingen door de politie.

- tientallen hulpverleners (politie, brandweer, ambulancepersoneel) die worden bedreigd en het werken onmogelijk gemaakt door agressie en het afsteken van vuurwerk in hun nabijheid.

- circa 70 miljoen euro gaat de lucht in met vuurwerk in de aanloop naar en de oudejaarsnacht zelf.

Gemiddeld vallen bij elke jaarwisseling honderden gewonden en zelfs één dode. Daarnaast zorgt vuurwerk voor grote overlast, gevoelens van onveiligheid bij veel inwoners en is het schadelijk voor dierenwelzijn, milieu en de volksgezondheid. Op geen dag in het jaar is sprake van zoveel openlijke geweldpleging, brandstichting en vernielingen. Jaarlijks wordt voor miljoenen euro's schade aangericht aan publieke en particuliere eigendommen.

SCHADE In Barneveld moesten we als gemeente in de afgelopen jaren circa 35.000 euro aan schade herstellen in de publieke ruimte: verkeersborden, afvalcontainers, prullenbakken, putten, wachthokjes, speeltoestellen, enzovoorts. Ook bij ons doen zich vele brandjes, vernielingen en letsel door het afschieten van vuurwerk voor. Maar ondanks al deze treurige cijfers wordt op deze schaduwzijde van de jaarwisseling steeds met een zekere gelatenheid gereageerd en vaak geconcludeerd dat deze ,,relatief rustig" is verlopen. Doen zulke kwalificaties wel recht aan de aard en de omvang van de problematiek?

SCHANDE Stelt u zich eens voor dat we een aanvraag voor een evenementenvergunning zouden krijgen en deze zouden toestaan met de kennis over de mogelijke gevolgen, zoals deze. Ik denk dat burgemeesters dan heel wat uit te leggen zouden hebben en ik vermoed dat zij hun biezen wel zouden kunnen pakken. ,,Schande", zou iedereen roepen en de gemeenteraden zouden er vast consequenties aan verbinden. Maar toch lijken we te accepteren dat ,,een jaarwisseling nu eenmaal anders is". ,,Eén kaar per jaar, dat moet toch kunnen?", horen u en ik dan.

Zou je dit tij kunnen keren? Zouden we een kentering kunnen krijgen? Is er daadwerkelijk vooruitgang te boeken in termen van een substantiële reductie van het aantal vuurwerkslachtoffers, ordeverstoringen, materiële schade, milieubelasting en geldverspilling? Misschien, maar dan is het wel nodig dat iedereen een gevoel van urgentie krijgt dat aansluit bij de aard en ernst van de jaarwisselingsproblematiek.

Ik denk niet dat het ons in Barneveld helpt als ik preventief op grote schaal vuurwerkvrije zones in ga stellen. Zelfs met een leger aan handhavers (en prachtige innovatieve technologische detectieapparatuur die we dit jaar gaan inzetten) blijft het dweilen met de kraan open. Ook kan ik de verkoop niet verbieden, als aan de veiligheidsvoorschriften door de verkopers wordt voldaan. Wel werkt onze politie keihard om het illegale en onveilige vuurwerk op te sporen. Begin december waren er nationaal al 1.200 kopers en verkopers van verboden vuurwerk door de politie in beeld gebracht. Verboden vuurwerk dat steeds zwaarder wordt: vroeger de ramen eruit, nu vliegt het dak eraf. Cobra's, Big Boys, lawinepijlen, nitraatbommen… u moest eens weten… het zijn zo langzamerhand bommen.

TIJ KEREN Kunnen we dit tij keren? Of moet ik de vraag anders stellen: wilt u het tij keren en wilt u daarbij dan ook helpen? Door als volwassenen het goede voorbeeld te geven? Door er met uw kinderen over te praten? Door met elkaar misschien heel bewust een ander, een goed doel te kiezen waar u dit jaar het vuurwerkgeld aan besteedt om zo samen op een andere manier het oude jaar uit te luiden? Daar mag dan straks met de jaarwisseling best het glas op geheven worden. Thuis, in vriendenkring, bij de nieuwjaarsfeesten in de dorpen of waar dan ook.

Asje van Dijk