Kiezers bedankt!

BARNEVELD Mist u ze ook? Wat hebben we ze veel gezien en gehoord in de media. Van het ene lijsttrekkersdebat naar het andere. Korte statements, 'one liners' en veel door elkaar gepraat waar we niet altijd veel wijzer van werden. En dan in de praatprogramma's voor een wat diepgaander gesprek, in Koffietijd voor wat 'human interest', in een quiz- of spelletjesprogramma om uitgeroepen te worden tot de slimste mens en waar al niet meer. De krant, radio, tv, social media… overal merkten we dat het verkiezingstijd was. Verkiezingen, ja dan gáát het ergens om. Stel je toch eens voor dat we geen stemrecht zouden hebben of geen vrije partijvorming. Dat we niet konden zeggen hoe we over de dingen denken.

HOOGSTE OPKOMST Dat de 'sterke man' bepaalt hoe het met Nederland verder moet en dat u en ik er onze mond over moeten houden. Dat kunnen we ons toch niet voorstellen in dit vrije democratische land? Het liefst zouden we misschien allemaal onze eigen partij hebben. Of is dat schijn? Deze verkiezingen laten denk ik ook zien dat achter onze volksaard van 'zoveel mensen, zoveel meningen', er ook de bereidheid is om de verantwoordelijkheid te nemen voor een toekomst van een land waarin we er met elkaar moeten uitkomen. Deze verkiezingen laten zien dat ons democratisch recht van vrije verkiezingen nog volop leeft. Met de hoogste opkomst sinds 30 jaar (81,9% en in Barneveld zelfs 87,7%) heeft de kiezer overduidelijk van zich laten horen. Ja, er is soms gebrek aan vertrouwen in de politiek, maar de kiezers hebben toch massaal hun volksvertegenwoordigers gekozen. Ja, er is onvrede, maar het overgrote deel van het electoraat heeft zich niet laten leiden door angst maar door hoop, idealen en een betere toekomst waaraan gewerkt moet worden. Hoewel het verdraaide moeilijk kan zijn om de bij jouw passende partij te vinden, hebben we ons er toch in verdiept en een keuze gemaakt. Dat is dus een overwinning voor de democratie en daarvoor zeg ik oprecht: "Kiezers bedankt!"

VERKIEZINGSBORDEN De verkiezingsborden staan er inmiddels verloren bij als je Barneveld binnenkomt. De winnaars vieren hun successen, verliezers likken hun wonden. Ook in deze verkiezingen zie je het gezegde werkelijkheid worden dat een opgaande zon meer aanbeden wordt dan een ondergaande. Euforie bij de winnaars. En winnaars hebben veel supporters. Teleurstelling bij de verliezers; wat kun je ontzettend veel aanhang kwijtraken. Je gaat twijfelen aan jezelf en of jouw partij dan nog toekomst heeft en dat is begrijpelijk. Waarom zijn we zo "afgestraft"? Eén ding is daarbij wel duidelijk en dat is dat de vaste aanhang van partijen steeds minder is geworden en veel kiezers elke keer opnieuw beoordelen wie het beste bij hen past. Dat geeft trouwens ook de verliezers weer de kans om de idealen en standpunten waarvoor zij staan een volgende keer anders te laten schitteren in een nieuwe tijd. De veerkracht van een politieke beweging is niet dat deze niet kan vallen, maar elke keer dat ze valt weer zal opstaan.

INGEWIKKELDE PUZZEL En nu verder. Wie gaat met wie een nieuw kabinet vormen? Die vraag zal ons nog wel even bezighouden. Nederland is geen twee-partijen democratie zoals bijvoorbeeld Amerika of Engeland. Dan is het wel duidelijk na de verkiezing. Daar staat de winnaar meteen aan de lat om een nieuwe regering te vormen en die draait meestal ook meteen een aantal maatregelen van de voorganger terug. Nederland is een meer-partijen-land met vele stromingen en opvattingen. Alléén door coalitievorming kan er een regering komen. Het voordeel daarvan is dat de scherpe kantjes er bij elke partij af moeten. Waar de partijleiders in de verkiezingsstrijd vooral uiting hebben gegeven aan de onderlinge verschillen, komt het er bij de formatie op aan of zij die verschillen weten te overbruggen. Bijvoorbeeld door het uitruilen van standpunten en het sluiten van compromissen. En alléén met een wederzijdse gunfactor zal voldoende onderling vertrouwen ontstaan om een stabiel kabinet te vormen. Tot hoever zullen de gesprekspartners willen gaan om eigen standpunten in balans te brengen met de verantwoordelijkheid voor ons landsbestuur? We zullen het straks zien en horen. Het blijft een ingewikkeld puzzel waarvan de stukjes niet direct passen en het eindresultaat ook niet op de voorkant van de doos staat afgedrukt.