• De foto’s met begeleidende tekst van Nicole van der Schaaf verwijzen naar de vrijheid van kinderen met als titel ‘Hoop en Toekomst’.

    Haije Bergstra
  • Titel ´Vliegende vogels´, boekdrukprent in drie kleuren.

    Nicole van der Schaaf

‘Kinderen houden hoop’

WOUDENBERG Tijdens het ‘Feest van de Geest’ exposeert Nicole van der Schaaf in de Protestantse Gemeente in Woudenberg. Ze bewerkte zes naoorlogse zwart-wit foto’s en voegde teksten toe. ,,Hoop is voor mij een vertaling van Pinksteren.´´

Haije Bergstra

Voor het ‘Feest van de Geest’ maakte Nicole van der Schaaf een installatie met zes bewerkte foto’s en tekst. De foto’s hangen in het kerkgebouw van de Protestantse Gemeente ‘De Voorhof’ in Woudenberg, één van de vijftien deelnemende kerken aan het feest op de Utrechtse Heuvelrug.

In de periode tussen Hemelvaart en Pinksteren zijn de deelnemende kerken open voor het publiek. Kunstenaars presenteren en exposeren nieuw gemaakte kunst, geïnspireerd op het Pinksterfeest en de architectuur van kerkgebouwen. De bedoeling van het evenement is om, vanuit het Pinksterfeest, als feest van inspiratie, verbinding te maken met hedendaagse kunst.

SUGGESTIEF Aan de installatie die in ‘De Voorhof’ hangt, gaf Nicole van der Schaaf van der de titel: ‘Hoop en Toekomst’. De foto’s zijn gemaakt tussen de jaren 1945 en 1950. Ze bewerkte de foto’s zodanig dat kinderen een centrale rol speelden. Vlak na de Tweede Wereldoorlog, in de jaren van de wederopbouw, hoopten kinderen in het verscheurde Europa weer op een mooie toekomst.

,,De teksten zijn suggestief. Ik hoop dat ze te denken geven op een manier die niet direct in een tekst is te vangen. ‘Hoop en Toekomst’ gaat in feite over het heden: ook nu leven veel kinderen in een oorlogssituatie of zijn ze hiervoor op de vlucht. Maar, toen en nu, blijven kinderen altijd kinderen, die in het kleinste sprankje hoop hun toekomst vinden, al dragen velen van hen een ‘onvoltooid verleden’ met zich mee.”

VOL IDEEËN,,Ik heb persoonlijk niet zoveel met het thema ‘Feest van de Geest’, maar ik zit wel altijd vol met ideeën. Kunst bestaat uit het hebben van een idee. Het thema is ook erg breed. Je kunt er van alles aan ophangen. Doordat dit ieder jaar zo is, kan iedereen ermee uit de voeten. Ik heb foto’s van kinderen uitgekozen van na de Tweede Wereldoorlog. Als je naar hun gezichten en in hun ogen kijkt, zie je dat ze hoop blijven houden. Ook als hun wereld in puin ligt is er een toekomst voor hen. Hoop is voor mij een vertaling van Pinksteren”, zegt Nicole van der Schaaf.

Door zo kunst te maken, wil ze mensen anders naar hun eigen omgeving laten kijken. ,,Maar, mensen zijn vrij om eruit te halen wat ze zelf willen.” Op de website van Feest van de Geest licht ze verder toe: ,,De oorspronkelijke foto's zijn gemaakt in Parijs, in Midden-Frankrijk, aan de Fins-Russische grens, in Maastricht, in Rotterdam en in Den Haag. Voor zover de archieven en de kwaliteit van de foto's het toelieten, heb ik ze zodanig bewerkt dat de kinderen een centrale rol vervullen.´´

NIET KERKELIJK Ze exposeerde twee jaar geleden voor de eerste keer in een kerk. ,,Ik ben helemaal niet kerkelijk. Net als de helft van de kunstenaars die aan het project meedoen, denk ik, niet kerkelijk zijn. Maar ze vinden het wel een uitdaging om iets te maken voor een ruimte en naar een thema dat voor hen niet direct voor de hand ligt.

In een galerie is bijvoorbeeld alles gericht op het laten zien van kunst. In een kerk moet je je aanpassen en kijken wat er mogelijk is. In sommige kerken is namelijk heel weinig mogelijk. Ik heb dit jaar de selectie van de kunstenaars gedaan. Het kostte mij moeite om professionele kunstenaars, vaak niet gelovig, over de streep te trekken om deel te nemen. Religie is dan toch een punt. Maar als ze omslaan, vinden ze het toch een uitdaging”, legt ze het voorbereidingsproces uit.

GROOT Nicole van der Schaaf heeft in het verleden veel grote ontwerpen gemaakt die bij bedrijven geplaatst zijn. ,,Soms waren het dingen van drie meter hoog en soms wel vijfhonderd kilo zwaar.

Ik heb een pop gemaakt die zijn ledematen kan bewegen. Het kunstwerk staat voor een bedrijf dat apparaatjes maakt waarmee mensen die een verlamming hebben, hun armen of benen weer kunnen bewegen. Dat was een leuk project. Voor een groot vrachtwagenmerk heb ik het front van een nieuwe vrachtwagen in roestvrij staal ontworpen en laten maken. Het staat om een ronde wand. Als je het pand van het bedrijf binnenkomt, lijkt het alsof de vrachtwagen naar je toe komt rijden.” Op deze manier was ze ertoe in staat om kunst dicht bij mensen te brengen en er een boterham aan te verdienen.

Over de exposities ter gelegenheid van het Feest van de Geest in de kerken staat meer informatie op de website: www.feestvandegeest.nl.

De expositie van Nicole van der Schaaf in Protestantse Gemeente De Voorhof aan de Nico Bergsteijnweg 139 in Woudenberg is te bekijken tot en met Tweede Pinksterdag. Naast de foto’s met teksten hangen in ‘De Voorhof’ van Nicole van der Schaaf ook boekdrukprenten van inheemse vogels. Het Pinksterkunstwerk speelt een rol in de Pinksterviering in de kerk, in De Voorhof zondag om 10.00 uur met dominee Pieter Koekkoek.