• Pauw Media
  • Pauw Media

'Bekering eenzijdig Godswerk'

BARNEVELD 'Een stichtelijk woord spreken' in de Gereformeerde Gemeente in Nederland (GGiN). Dat is sinds een maand weggelegd voor Dirk van de Kieft (49). Het curatorium van de kerk met deze signatuur gaf de Barneveldse student toestemming, nadat hij met succes examen aflegde.

Freek Wolff

U groeide op in een Harskampse boerderij en was de jongste van twaalf kinderen, waar kerkgang heel gewoon was?

,,Ja, de zondag was de dag van de Heere. Abstracte theologische begrippen kon ik als kind nog niet bevatten. Dominee Van Straalen bracht Gods Woord dicht bij de mensen, zodat je als kind voelde dat hij een leven met de Heere kende. Dat maakt indruk, wat ook met je geweten te maken heeft. Je voelt dat God bestaat. Dat proef je in de preken en zie je om je heen in de schepping. Het Godsbeeld dat hij schetste was evenwichtig. Niet een boeman, maar ook geen vriendje. God is rechtvaardig én goed. Hij geeft Zijn genade, hoewel wij die niet verdiend hebben, maar zonden worden gestraft."

Maar tieners willen toch grenzen opzoeken?

,,We worden allemaal puber. Die worsteling heb ik meer van binnen gehad, dan dat ik recalcitrant naar mijn ouders of de kerk was. Maar ik had wel twijfels, zeker als ik met andersdenkenden in aanraking kwam. Maar ik heb ook geleerd hoe slecht mijn hart is; wanneer naar buiten komt wat er in ons hart leeft, dan worden we allemaal crimineel. Zo erg is het. Het is door Gods goedheid en algemene genade dat Hij ons vasthoudt en ons een geweten geeft. Dat is een structuur van bescherming. Ook niet-gelovigen kennen dat; wat je burgerlijk fatsoen kunt noemen. Niet-kerkelijken kunnen daarom goede mensen zijn, voor wie ik veel waardering heb."

Maar verdienen zij daar de hemel niet mee?

,,In de omgang met elkaar zijn we allemaal gelijk. Niet-kerkelijke mensen zijn soms socialer zijn dan kerkgangers. Maar God heeft ons geschapen om Hém lief te hebben en te dienen. In Genesis 3 lees je dat Adam het verbond met de Heere verbrak, waarna hij zijn eigen weg ging en zichzelf in de diepte stortte. Dat noemen wij de doodstaat, waarin je niks meer met God te maken wilt hebben. Daar leven we allemaal in, want het lijntje met de Heere is doorgeknipt. Die verstoorde verhouding moet hersteld worden. Maar we hebben de deur dicht gedaan en die zit op slot. God heeft daarom Zelf de deur open gedaan, door Zijn Zoon Jezus Christus naar de aarde te sturen. Om de zonde van Zijn volk te betalen. Op zonde moet een straf volgen, want zo rechtvaardig is de Heere. Hij laat ze niet ongestraft. Of we betalen ze zelf, of Jezus heeft voor ons betaald. Dat laatste is nu het grootste wonder, terwijl wij van Hem wegliepen en Zijn vijand werden."

Waarom gaf God die optie aan ons om ook voor het slechte te kiezen?

,,Dat is een menselijke vraag. Elihu zegt tegen Job in de Bijbel: 'God is groot en wij begrijpen het niet.' Een schipper in een hevige storm, zal ook niet in de boeken gaan zoeken hoe een storm daar kon ontstaan. Je kunt beter zorgen dat je alle hens aan dek hebt en dat het schip veilig in de haven komt. We kunnen de Heere niet ter verantwoording roepen, want Hij is de Schepper."

Maar dat gebeurt wel, ook door bijbelse figuren als David.

,,Ja, ook Asaf in psalm 73 ziet dat het goed gaat met mensen die de Heere niet dienen en met hem ging het slecht. Daar worstelt hij mee. Totdat God hem laat zien, dat goddelozen naar het eeuwig verderf gaan en Hij naar de Heere. Dan wordt hij rustig en verwonderd, omdat hij straks eeuwig bij Hem mag zijn."

Waarom hangt hier een bordje aan de muur met de tekst 'Mijn genade is u genoeg, want Mijn kracht wordt in zwakheid volbracht' uit 2 Korinthe 12 vers 9?

,,Het is de trouwtekst die mijn vrouw en ik kregen van dominee Van Straalen. Juist in die periode zag ik dat mijn hart boos en slecht was. De crimineel zat van binnen, terwijl ik een net kerkmens en fatsoenlijk burger was. Want ik was een hater, een vijand van God. Dat maakte me enorm verdrietig, want ik leefde zonder God. Ik miste deze genade. Totdat de Heere me zoveel liet zien van mijn hart dat ik dacht dat ik nooit meer zalig kon worden. Als ik dan eeuwig in de hel zou komen, zou dat rechtvaardig zijn; want ik heb niet beter verdiend. Maar in een nacht in december 2005, kreeg ik met grote kracht en liefde de tekst uit Lukas 13 vers 16 in mijn hart. Het was net alsof je als veroordeelde misdadiger in de gevangenis zit en dat de deur open gaat en je weer vrij bent. Omdat Christus de Weg van zaligheid geopend heeft. Een wonder. Toen begreep ik pas de trouwtekst."

U hebt drie jaar geleden uw zoon Hendrik op een verschrikkelijke manier verloren (suïcide). Hoe kijkt u terug op zijn leven?

,,Hij was een lieve jongen van twintig jaar, maar hij had een heel moeilijk, persoonlijk leven (pakt foto van het orgel). Hij was het leven moe. Het is een tere zaak.´´

Hoe ziet u deze gebeurtenis in het licht van uw geloof?

,,Je smeekte God dag in dag uit om je psychisch zieke zoon te helpen. Toen we hem kwijtraakten, zei de duivel in mijn hart: 'Nu heeft satan gewonnen en God heeft verloren'. De duivel wilde me laten twijfelen aan God. Ik was machteloos en had geen kracht en geen geloof. Maar de Heere gaf me psalm 3 vers 2 in mijn hart: 'Maar trouwe God, Gij zijt het schild dat mij bevrijdt. Mijn eer, mijn vast betrouwen, op U vestig ik het oog'. Hij geeft kracht in zwakheid, dan ben je zo verwonderd. Satan wint het nooit, want God heeft al gewonnen. Daar is het verdriet niet mee weg. Onze trouwtekst, waar veel troost in lag, werd gebruikt in de rouwdienst. We spreken zondagavond in ons gezin vaak even over Hendrik. Dan is hij weer in beeld, hoewel het ook zeer doet."

U ziet deze gebeurtenis ook als Gods voorzienigheid?

,,Ja, er zijn mensen die zeggen dat God het kwade niet wil; dat Hij alleen het goede wil. Maar Job zegt: 'Zouden wij het goede van God ontvangen en het kwade niet ontvangen?' Dus uit Gods hand komt het goed en het kwade. God zondigt natuurlijk niet; maar wat wij als krom zien, kan voor Hem recht zijn. In Hem is geen onrecht, ook al begrijpen we Hem niet. God laat in Zijn Bijbel zien hoe Hij is en werkt. Maar op waarom-vragen krijg je geen sluitend antwoord. We hebben maar een klein mensenverstand."

Als iemand zegt dat het in een kerk als de GGiN draait om angst, wat is dan uw reactie?

,,Laten we luisteren wat God in de Bijbel zegt. Want het gaat er niet om wat ik vind of jij vindt. In Jesaja 3 lezen we dat ik twee wegen moet prediken: 'Zeg de rechtvaardige dat het hem welgaan zal. Wee de goddeloze, het zal hem kwalijk gaan'. Gods Woord is als een sleutel. Iedere preek doet de deur open of dicht. Als ik hoor dat ik zonder God leef en dat Hij daar toornig over is, geeft dat angst. Maar dat is terecht. Als gezegd wordt dat we op de brede weg lopen en we op het verderf aan gaan, voelt dat niet goed. Want je wilt vrolijk leven. Maar er is ook een heel andere kant in de preek: Dat God, zonder enige verdienste van ons, een verloren zondaar door Jezus' verdienste in genade en barmhartigheid zalig maakt."

Is het een kleine groep die behouden wordt?

,,Dan luister ik weer naar Jezus. Hij zegt in Mattheüs 22: 'Velen zijn geroepen, maar weinigen uitverkoren'. Dan kun je niets zeggen over aantallen, maar er staat dat er meer mensen het Woord horen dan dat er zalig zullen worden."

Dan kan de moed in je schoenen zakken, toch?

,,Je merkt dat ook in 2017 mensen door God uit de duisternis worden getrokken. De genadedeur staat nu nog open. Gebruik de middelen: lees de Bijbel, kom naar de kerk, want dat is de werkplaats van de Heilige Geest."

Is God misschien niet ruimhartiger?

,,Het gaat er niet om wat ik vind, maar wat er in de Bijbel staat. We begrijpen niet alles; daar wijst Paulus ook op in Romeinen 9. Maar het is wel duidelijk dat Jezus niet alleen een lieve vriend is, zoals sommigen zeggen."

In meer evangelische kringen omarmt verreweg het gros van de mensen de genade van Christus en dat stralen ze ook uit. Wat vindt u daarvan?

,,Ik ga niet over mensen oordelen. Maar ik vraag me af of het in die kringen gaat om psychische of geestelijke warmte. Liefde tussen mensen onderling kan je hart in brand zetten. Maar de liefde die God uitstort, heeft een totaal andere inhoud en gaat veel en veel dieper."

Maar ik zie daar ook een persoonlijk vuur en verandering in de individuele mens, op grond van hun keuze voor Christus' genade. Hoe zit dat nu?

,,Daarom moet ik voorzichtig zijn. Maar wat ik lees, leg ik naast de Bijbel en dan moet ik concluderen dat mensen soms eenzijdig met Gods Woord omgaan. Als ergens gezegd wordt 'Jezus heeft jullie allemaal lief', dan zeg ik: dat is lijnrecht tegen de Bijbel in. Want als dat zo is, waarom komen ze dan niet allemaal in de hemel? God zegt bijvoorbeeld (Romeinen 9) dat Hij Jakob lief heeft gehad en Ezau gehaat. Dat is Zijn rechtvaardigheid."

Dan is er toch bijna geen touw meer aan vast te knopen?

,,Als we God willen begrijpen, willen we als Hem zijn. God heeft Zijn Woord gegeven. Nu vraagt Hij niet van ons dat we alles haarfijn begrijpen, maar wel dat we Hem liefhebben en in Hem geloven."

Omgekeerd: houdt God pas van ons als we Hem dienen?

,,Hij houdt van Zijn uitverkorenen. Want niemand wil Hem dienen. Pas als Hij ons bekeert, gaan we Hem dienen. Dat is iets wat veel mensen niet fijn vinden om te horen."

Maar koning David was een man naar Gods hart en toch ging hij enorm de fout in. Hoe zit dat?

,,David was niet beter dan een ander mens; toch gaf God hem genade. Dat is het wonder voor Gods kinderen die de Heere mogen kennen, ondanks dat ze niet beter zijn dan een ander. God maakt verschil, waar eigenlijk geen verschil is. Daarom mogen we vragen of God ons bekeert, want in Hem is het leven en daarbuiten is de dood."

Als God toch al heeft bepaald wie er behouden wordt en wie niet, kan ik beter gewoon achterover leunen...

,,Als God heeft bepaald dat je tachtig wordt, ga je dan nu stoppen met eten en drinken? Zo heeft de Heere ook geestelijke middelen gegeven waardoor je met Hem verzoend kunt worden om in de rechte verhouding te komen; die moeten we gebruiken."

Hoe kijkt u naar verschillende godsdiensten?

,,Het wonderlijke is dat je bij alle godsdiensten ziet dat het niet goed zit tussen de mens en de god(en). Dat moet rechtgetrokken worden. Mensen brengen offers, vasten of doen iets om bij God te komen. We willen naar Hem opklimmen. Maar je komt er niet. De Bijbel spreekt juist andersom: je leest hoe God naar de mens toe komt en in het hart komt wonen."

Maar mensen zien dat 'op willen klimmen' misschien bij uitstek ook in uw kerk gebeuren. Door voldoende kerkgang of keurige kleding misschien?

,,Eén verschil. Als we het zelf moesten verdienen, dan hebt u gelijk. Maar alle vereisten worden van Boven geschonken; dat is het eenzijdige, soevereine werk van God. Want ons hart zit dicht, ook bij nette kerkmensen. Daarom moet Gods Geest in je hart komen; je moet je zonden leren kennen en Christus als je Zaligmaker leren kennen."

De Statenvertaling vindt u vermoedelijk geen bijzaak?

,,Nee, die is in 1637 vanuit de grondtalen Hebreeuws en Grieks letterlijk overgezet. Dan krijg je weleens ingewikkelde zinnen, maar zo is het wel de meest getrouwe vertaling en hoor je God spreken in de Nederlandse taal. Bij vertaling naar eigen, hedendaagse woorden, loop je het risico van verarming en daarom zijn we daar heel scherp op."

Een cliché is dat mensen die uw kerkdiensten trouw bezoeken, zich doordeweeks van God noch gebod iets aantrekken.

,,Ik ontken niet dat er sommige mensen zijn die zo leven. En dat is tot oneer van God. Maar of je nu naar de kerk gaat of niet, 'we zijn van dezelfde lap gescheurd'. Nette burgers en schurken heb je binnen en buiten de kerk. We hebben niks om ons op te verheffen, daarom moet de verhouding met God hersteld worden en dat is 100 procent genade."