• Pauw Media

'Geneest God vandaag de dag nog wel?'

BARNEVELD Is genezing van ziekten mogelijk in de kerk? Daarover zijn de meningen verdeeld. Werkt handoplegging, ziekenzalving of een gebed om bevrijding genezend? Of werk je op die manier frustratie in de hand, als iemand niet geneest?

Haije Bergstra

De predikanten Reinier Drop (Nederlands Gereformeerde Kerk De Ontmoeting Voorthuizen/Barneveld), Jaap Hansum (Protestantse Maranathakerk te Lunteren) en Ds. Jacques Helder (Protestantse Kerk 'De Achthoek' in Scherpenzeel) spreken over de plaats van genezing in de kerk.

Waaraan denkt u als eerste bij ´genezing'?

,,Ik zie Jezus rondgaan door de steden en dorpen in Israël. Hij verkondigt het evangelie. Genezing maakt daar onlosmakelijk deel van uit", zegt Reinier Drop.

Jaap Hansum: ,,Als Jezus Zijn discipelen uitstuurt, zegt Hij tegen hen: ,,Predik het evangelie, leg zieken de hand op en bevrijd mensen van demonen." Dat laatste ben ik steeds meer aan het ontdekken. Het is bij mij meer op de radar gekomen. Niet alleen als voorganger, maar ook als christen."

Jacques Helder: ,,We hebben de opdracht om te gaan en te helen. Met de komst van Jezus is er een keerpunt gekomen in de geschiedenis: het koninkrijk van God is aangebroken. Geneest daarom als discipelen in opdracht van Hem de zieken."

 

Hoe verklaart u de toegenomen aandacht voor genezing?

Drop: ,,Voor een deel door de charismatische en evangelische beweging, die 'genezing' als het ware heeft herontdekt. De protestantse kerken zagen dat en namen het over. Daarnaast komt het door contacten met kerken in Engels sprekende landen, waar genezing ook in opkomst is. Denominaties werken meer en meer samen, lezen elkaars boeken en nemen zaken van elkaar over. Dit gebeurt in een tijd en een cultuur die meer openstaat voor ervaring en beleving."

Hansum: ,,In de Protestantse Kerk is binnen de Charismatische Werkgemeenschap al lange tijd in een rustige vorm aandacht voor de dienst der genezing en bevrijding. Ook ziekenzalving heeft daarin een plaats. In Lunteren hebben nu vijftien mensen, over een periode van drie jaar, ziekenzalving ontvangen. Ze hebben daardoor in hun relaties, hun geest en soms in hun lichaam heling ontvangen. Deze positieve ervaringen dragen bij aan een groeiend draagvlak. Tegelijkertijd voelt dit voor een deel van de gemeente nog onwennig. Goede uitleg, ook voor nieuwe gemeenteleden, blijft nodig. Verder zie ik dat in de breedte van de Protestantse Kerk het draagvlak groeit. Daardoor is het voor een kerkenraad gemakkelijker om dit onderwerp bespreekbaar te maken."

Helder: ,,In de Achthoek bestaat de mogelijkheid tot ziekenzalving. Ze is een deel van ons geloofsleven en kan bediend worden."

Hansum: ,,Naast ziekenzalving zie ik nog een groeiende variant. Als er ruimte voor is, spreek ik in pastorale gesprekken onder handoplegging genezing of bevrijding uit in de naam van Jezus. Daarbij mogen we samen in vertrouwen de uitkomst in de hand van God laten."

Helder: ,,Gebed onder handoplegging kan bevrijding geven. Lasten worden van iemand afgenomen."

Hansum: ,,In de vier jaar dat ik in Lunteren werk, heb ik al verschillende mensen onder handoplegging bevrijd zien worden. Er was een macht die hen belemmerde om echt in vrijheid te leven en in hun volle kracht te staan. De handoplegging werkte voor deze mensen helend."

 

Niet iedereen wordt genezen, ook als voor herstel wordt gebeden. Hoe gaat u daarmee om?

Helder: ,,We zijn nu en in de toekomst met elkaar onderweg. We mogen nu al dingen zien vanuit het komende koninkrijk van God. God geeft beloften, bevrijding en genezing. Zijn vrede breekt in alles door. Als pastors mogen we spreken over en bidden voor genezing. Het is aan God of Hij geeft waarvoor wordt gebeden."

Drop: ,,Het is goed om de persoon voor wie wordt gebeden te vertellen dat God niet altijd geneest op de manier die wij voor ogen hebben. Het is niet mogelijk God te dwingen of te claimen. God belooft heling te geven en daar doe je aanspraak op. Het is goed iemand voor te bereiden op dat wat wel en niet kan gebeuren." 

Hansum: ,,Ik denk dat het nodig is om iemand erbij te helpen onder ogen te zien dat hij of zij kan sterven.

Soms klampt iemand zich zo vast aan de mogelijkheid van genezing dat die persoon tot het einde toe blijft ontkennen dat hij of zij gaat sterven. Daardoor kan geen echt afscheid plaatsvinden."

Helder: ,,Misschien dat we iets kunnen leren van de Rooms-Katholieke Kerk, die de zalving gebruikt als het laatste oliesel: het sacrament van de stervende. De ziekenzalving kan werken als een keerpunt, een weg naar het nieuwe leven."

Hansum: ,,Ik vraag mensen vaak: ´Wat zou je Jezus willen vragen als Hij voor je staat? Zou je om genezing durven vragen als de medische prognoses niet goed zijn?´.

Dat is een spannende vraag. Niet iedereen durft die te stellen. Soms hebben mensen zich neergelegd bij en verzoend met de realiteit van het ziek zijn en komt de gedachte om nog om genezing te bidden eenvoudigweg niet in hen op."

Wilt u het idee van de stervende corrigeren?

Hansum: ,,Het heeft te maken met het geloof dat voor de Heer niets te wonderlijk is. Ik zie vaak nog mogelijkheden voor gebed. Maar dat wil niet zeggen dat de persoon die ziek in bed ligt dat ook zo ziet."

Drop: ,,Een zieke gaat door een psychologisch proces, van het in opstand komen tot uiteindelijk aanvaarding. Als pastor ontmoet je de zieke ergens in dat proces. Dat heeft invloed op de manier waarop je bidt. Als iemand weet dat hij of zij gaat sterven, ben ik terughoudend in bidden om genezing, maar bid ik zeker voor een zegen. Je mag dan zeker heil van God verwachten."

 

Ziekte beperkt zich niet alleen tot iemands lichamelijke welzijn. Wat verstaat u onder genezing?

Helder: ,,De helende hand van God die over iemands leven komt.

Jezus zegt niet: ,,Zoek Mijn genezing, maar zoek Mijn koninkrijk." Daar gaat het in eerste instantie om. Ik heb mensen meegemaakt die niet werden genezen, maar voor wie er wel een verandering ten goede kwam door het gebed." 

Hansum: ,,Zou het niet zo kunnen zijn dat heling een teken is van het koninkrijk, maar dat het God in de eerste plaats gaat om een vernieuwde of herstelde relatie met Hem? Als iemand geneest en de relatie is niet hersteld, welke waarde heeft deze genezing dan in het licht van Gods bedoeling met het leven van die persoon?"

Drop: ,,Ik zie God dat wel doen. Jezus vertelt een gelijkenis van tien mensen die genezen worden, één komt terug om Jezus te bedanken. God is niet zuinig."

 Als je niet gelooft dat je genezen kunt worden, wat dan?

Helder: ,Er zijn mensen genezen die zelf geen geloof hadden. De nadruk moet niet liggen op het geloof van degene die ziek is, maar veel meer op de liefdevolle band van de gemeenschap. De dienst van de genezing is gegeven aan de gehele gemeente. Het geloof heeft betrekking op de gemeenschap die bidt."  

 

Is er een relatie tussen geloof en genezing?

Helder: ,,Je leest op een gegeven moment in het evangelie dat er te weinig geloof was om te genezen. Dat had met ongeloof te maken. Als er meer ruimte is voor Gods koninkrijk, kan er meer gebeuren."

Drop: ,,Er is zeker een verband tussen het geloof, de verwachting en dat wat God doet. Dat geldt niet alleen voor genezing, maar ook voor andere dingen. Maar tegelijkertijd is het een mysterie. We hebben God niet in onze broekzak. Hij doet nog steeds wat Hij wil. Je moet voorzichtig zijn om te concluderen dat iemand niet geneest door een gebrek aan geloof. Degenen die dat zeggen, wekken de suggestie dat je dit door te geloven in de hand hebt."

Hansum: ,,Paulus maakte mee dat de schaduw van zijn kleding een genezende werking had op mensen. Maar, en dat werd al gezegd, er lijkt een soort wetmatigheid in Gods koninkrijk te zijn: als er meer verwachting is, is er ook meer ruimte. God heeft zich op wonderlijke wijze voor ook afhankelijk gemaakt van onze verwachtingen."

Helder: ,,Het is mijn droom dat de gemeente naast de voorbede in de kerk meer en meer tot gebed komt in aanwezigheid van degene die om gebed vraagt. Wie weet neemt de Geestkracht van de gemeente toe."

Drop: ,,Dat hangt sterk af van de cultuur en draagkracht van de gemeente. Kan de gemeente het op die manier aan?"

 

Is er een relatie tussen zonde en genezing?

Helder: ,,Nee, op het moment dat er om gebed wordt gevraagd, dan bedien je iemand. Het gaat om genade. We hebben geen moralistische lat.´´

Hansum: ,,Het gesprek over zonden die verziekend uitwerken, zou wel een belangrijk facet mogen zijn van de dienst van bevrijding en genezing."

 

Genezen er veel mensen op gebed? Er bestaat nogal wat argwaan.

,,Veel van de genezingen komen niet aan het licht. Het is werk in het verborgene. Ook zijn er mensen die het zelf niet zien en die eerst uitleg nodig hebben", zegt Helder.

Drop: ,,Toch zijn er ook veel mensen, ook voorgangers, die veel voor genezing hebben gebeden en nog nooit een genezing hebben meegemaakt, wat tot frustratie heeft geleid. Soms lijkt het een test te zijn of je het echt wilt.´´

Helder: ,,Soms is er een moment van omslag, waarna meer mensen genezen. Ook als mensen niet genezen, blijven we hoog opgeven van God die goed is."