• Haije Bergstra

'Ik leg mijn hele hart en ziel erin'

SCHERPENZEEL Corrie Smit was leerkracht op de Glashorst. Na haar pensionering begon ze met het maken van droomdekentjes. In 2013 liep dat uit op het maken van Art Quilts, kunstwerken gemaakt van hoofdzakelijk stoffen. ,,Voor mij is het belangrijk dat een werk een gesprek oproept, bijvoorbeeld als het in de kerk hangt", legt ze uit.

Haije Bergstra

Komt uw creativiteit uit de tijd dat u leerkracht was aan de Glashorst?

,,Daar was ik me niet eens zo van bewust, maar achteraf denk ik van wel. Ik was kleuterjuf en bedacht iedere keer weer iets nieuws voor de kinderen", zegt Corrie Smit.

,,Ik deed dat omdat ik het gewoon leuk vond. En als er dan tijd in ging zitten, vond ik dat niet erg, want op dergelijke momenten telt de tijd niet. In 2004 ging ik met pensioen. Ik was toen 58 jaar oud en heb ontzettend 'af moeten kicken'. Het was voor mij eigenlijk veel te vroeg, want ik vond het zo leuk. Maar ja, het besluit is er dan. In 2005 overleed mijn lievelingsbroer en ik wist dat hij een kleindochter zou krijgen. Toen hij was overleden kreeg ik het idee om een speelkleed te maken voor dat kleine meisje. Ik maakte een kleed van negen blokken en het stelde het meisje voor met vader en moeder, opa en oma, enzovoort. Toen een vriendin dat zag, zei ze tegen mij: ,,Meid, als jij daar zoveel troost uithaalt, waarom ga je dan geen troostdekentjes maken voor zieke kinderen?" Toen ben ik op internet gaan kijken en kwam ik terecht bij Stichting De Regenboogboom. Ik ben toen troostdekentjes gaan maken voor deze ernstig zieke kinderen. Het dekentje komt op de website van de stichting te staan en als een kind ernstig ziek is, kan iemand zo'n dekentje aanvragen. Je hoopt dat het kind daarmee blij wordt gemaakt en ik heb verschillende mooie verhalen gehoord. Daar voelde ik mij goed bij en zat hele dagen achter de naaimachine. Toen zei de vriendin: ,,Ik bedoelde niet van die grote, maar van die kleine droomdekentjes voor het Meander Ziekenhuis." En vroeg haar: ,,Wat is dat dan?" Ze antwoordde: ,,Dat zijn dekentjes voor te vroeg geboren baby'tjes die daarin worden gewikkeld." Voor ouders is dat erg speciaal. Als baby'tjes komen te overlijden of blijven leven, is het in beide gevallen vaak een herinnering voor hen. Soms worden baby'tjes er zelfs in begraven. Dat ben ik toen ook gaan doen. Je weet dat het goed op z'n plek komt. Toen besloot ik dat het tijd werd voor een nieuwe naaimachine. Aan de verkoopster, zelf ook super creatief, liet ik een droomdekentje zien. Zij zei: ,,U moet naar een textielkunstenaar." Ik vroeg: ,,Wat is dat dan?" Ze zei dat je daar allerlei technieken kunt leren en kun je veel meer, maar dan op een heel ander terrein. Toen heb ik mij opgegeven bij Marjon Hoftijzer. Ik was helemaal verkocht. Als je de creativiteit hebt om de geleerde technieken te gebruiken, kun je hele mooie werken maken. En zo ben ik met de quilts begonnen."

Hoe reageren mensen op uw werken?

,,In het kerkgebouw van De Achthoek in Scherpenzeel zijn werken van mij opgehangen. Eén daarvan was naar aanleiding van een jaarlijks thema van het Quiltersgilde waar je aan mee kon doen. Je kunt dan een foto opsturen en zij beslissen dan of het werk mooi genoeg is om te exposeren. Het thema was '33' en heb ik drie vissen en drie scholen van tien vissen gemaakt. Maar toen het in de kerk hing, zei iemand: ,,Drieëndertig, is dat niet het leven van Christus?" Zij zag dat erin, maar het was een gewoon thema. Anderen zagen er de vijf broden en twee vissen uit de Bijbel in. Verschillende verhalen kwamen eruit voort. Een ander werk had ik opgestuurd voor een expositie in het noorden van het land. Ik won niet, maar kreeg een heel mooi rapport van de jury. Technisch was de uitvoering niet perfect, maar daar leer je van. Ik heb daardoor een andere methode ontdekt en zo groei je steeds meer."

Wat is de drive die erachter zit?

,,Doordat mensen zoveel in de werken zagen die in de Achthoek geëxposeerd waren, is de drive iets veranderd. Doordat mensen er verschillenden dingen in zagen, wilde ik daarna meer op de liturgische toer. Ik ben toen begonnen met vier werken voor de 40-dagentijd. Deze hangen nu ook in de Achthoek. Ik zou het mooi vinden dat mensen in bijvoorbeeld Woudenberg deze werken ook in de kerk zouden willen hangen, als dat mogelijk is. Daarom zoek ik het meer in het liturgische. En ik hoef er niet mijn boterham mee te verdienen. Als je het kunt delen met anderen die er iets in zien en er blij van worden, dan vind ik dat geweldig fijn."

Wat inspireert u zelf in eerste instantie?

,,Vaak als ik in de kerk zit en mij raakt iets, bijvoorbeeld door een prachtige plaat die via de beamer op het scherm getoond wordt, het ineens kan zijn dat er een idee naar boven komt waarmee ik iets wil doen. Tijdens de intrededienst van ds. Helder werd er een een plaat geprojecteerd met een man op een eiland. Het ging toen over het in jezelf keren. Dat raakte en inspireerde me. Dat is een werk dat nog in mijn hoofd zit. Een ander voorbeeld was het moment dat ik in de stoel bij de oogarts lag waar ik aan staar werd geholpen. De arts zijn op een gegeven moment: ,,Als u nu naar de twee lichtpuntjes kijkt, dan voer ik de operatie uit." Ik had brilsterkte plus acht, dus ik zag helemaal geen lichtpuntjes, voor mij was het één grote vlek. Ik moest daarom maar naar de vlek kijken. Ze ging aan het werk en zei op een gegeven moment: ,,Het is bijna klaar, ik ga nu de lens plaatsen." Toen zag ik ineens twee balletjes. Dat was zo'n openbaring, het was alsof ik naar het licht toeging. Je kunt dit veel groter zien, want ik geloof dat ons leven gedragen wordt door onze Hemelse Vader. Wanneer dat licht komt weet ik niet, maar voor mij is het nu ook al licht in dit leven. Zo wordt een idee in mijn hoofd geboren en dan ga ik kijken hoe ik dat ga uitbeelden." Het resultaat laat ze zien.

En u maakt het met een naaimachine?

,,Ja. Net zoals iemand een tekening inkleurt met een kleurpotlood, doe ik het met een naaimachine. Steeds met een andere kleur en zo vul ik het helemaal in. Ik verf zelf mijn lappen, die ik daarna in kleine stukken knip om er een achtergrond van te maken. De wol bijvoorbeeld punch ik vast op de stof. Het zijn technieken die ik heb geleerd in de loop van de jaren."

Kunt u aan de hand van een werk dat u hebt gemaakt iets vertellen over uw bedoelingen?

Corrie Smit haalt een aantal grote doeken en laat ze zien. ,,Dit is een werk naar aanleiding van het thema 'Reflectie' van het Quiltersgilde. Ik maak meestal fleurige werken, maar wilde dit keer met 'witten' werken. Zo noemt mijn lerares het. Het werk heeft allerlei kleuren wit als achtergrond. De reflectie is mijn moeder, de middelste ben ik en dat zijn mijn twee dochters. We vinden veel terug van mijn moeder in onszelf. Dat heb ik met kleuren willen uitdrukken. In mijn beleving is mijn moeder paars."

Ze wijst naar de personen op het doek. ,,Deze kleur heb ik, naast andere kleuren, willen verwerken in de vier personen op het werk." Corrie Smit haalt een ander doek naar voren. ,,Dit werk heeft als thema 'Snelheid'. Ik heb allerlei klokken gekozen om de snelheid te verbeelden. Toen mijn man de diagnose longkanker kreeg, dacht ik aan de snelheid van de tijd als 'uren, dagen, maanden, jaren, vliegen als een schaduw heen'.

Maar wat er ook gebeurt de Alpha en Omega is er. Als het werk op een neutrale plek hangt en iemand weet wat het betekent, kan hij of zij er iets mee. Degene die dat niet weet, denkt dat het een aardige compositie is. En zo probeer ik mijn gevoel in het werk te leggen."

Krijgt u wel eens terug dat mensen er totaal iets anders in zien?

,,Zeker, mijn broer zag in een werk een visioen van de hemel, terwijl het thema 'vluchten' was. Maar het komt ook voor dat mijn verhaal verandert doordat mensen er andere gedachten aan toevoegen."

Krijgt u op een gegeven moment oog voor stofjes of letters die u tegenkomt?

,,Jazeker. Ik kan bijvoorbeeld bij de kringloop staan waar ik bijvoorbeeld een stofje tegenkom met letters 'Merry Christmas' erop. De letters en de stof kan ik verwerken in een quilt. Het is dan onleesbaar, maar geeft een bepaalde sfeer en reliëf. Het kan ook een inspiratiebron zijn en dat vind ik dan zo leuk." Met enthousiasme laat ze een werk zien waarin stof en letters in zijn verwerkt. ,,Nu ben ik bezig met het maken van een quilt deken van alle overhemden van mijn man."

Hoe lang doet u erover om zo'n quilt te maken?

,,Ik heb aan het werk met mijn moeder ongeveer twee maanden gewerkt."

Wat is voor u het belangrijkste om hiermee bezig te zijn?

,,Als ik zo met die naaimachine aan het stikken ben, dan ben ik gelukkig. Dat het dan ook nog iets moois wordt, is mooi meegenomen. Mijn man draagt me op handen als ik hiermee bezig ben. Daar wordt ik bijna emotioneel van. Hij is er trots op en helpt me met het maken van lijsten en met werken ophangen voor een expositie. Als ik een prijs zou winnen, bijvoorbeeld tijdens de komende wedstrijd in Frankrijk, dan zou ik dat mooi vinden om het samen mee te maken. Maar het gaat me om de erkenning. Een prijs is ook mooi, maar vooral omdat je dan weet dat je op niveau zit. Dan weet ik dat ik het kan. Een beetje streberig ben ik dus wel."

U zei dat u bezig bent met het werk met als thema 'eilanden'. Is dat de volgende die eraan komt?

,,Ja, dat zit in mijn hoofd, maar ik wacht nog even op de juiste inspiratie. Ik vertrouw erop dat die vandaag of morgen weer komt."