• Erik van't Land

'Taekwon-Do is absoluut geen religie'

BARNEVELD Geboren in Utrecht, maar al jarenlang woonachtig in Barneveld. Hij is de oprichter van de Martial Arts Academy, een school waar jong en oud de kunst van Taekwon-Do kan leren beoefenen. ,,Taekwon-Do heeft mijn leven structuur gegeven", zegt hij. Zijn leven is onlosmakelijk met deze wijze van leven verbonden.

Haije Bergstra

Als je teruggaat naar het moment waarop je in aanraking kwam met Taekwon-Do, wat sprak je aan?

,,Dat gaat terug naar 1980. Ik ben de zoon van een voetbalvoorzitter. We zaten zeven dagen per week op het voetbalveld. Op een gegeven moment stond de mentaliteit van mijn ploeggenoten mij tegen. Ze zeiden soms wel eens dat ze geen zin hadden. Dat ging er bij mij niet in, want ik vond dat je zin moest maken. Ik ben van een teamsport op zoek gegaan naar een individuele sport. Bij mij in de buurt werd in een zaaltje Taekwon-Do gegeven. Ik ben er een proefles gaan volgen. De leraar stond mij aan, de sport stond mij aan en vanaf die tijd is de reis begonnen. Nu zijn we bijna 38 jaar verder en we doen het nog steeds."

Wat is Taekwon-Do?

,,Je kunt het doen voor pure zelfverdediging op straat, tegen mensen die je wat willen aandoen. Ten tweede is het een 'way of life' die aansluit bij de grondbeginselen en de eed van Taekwon-Do. De sport is er voor mensen die met zichzelf bezig willen zijn en zichzelf willen testen. De sport kun je niet je hele leven uitoefenen, maar daarna houdt de weg niet op. Het pad van Taekwon-Do gaat gewoon door. Bij ons kun je je daarna nog steeds verbeteren in zelfverdediging en je manier van leven. Het laatste is het bijbrengen van sociale vaardigheden. We voeden vaak de kinderen op, en soms ook ouderen, net zo goed. Bij ons groet je als je komt en weggaat. Sommigen blijven, zoals ik, in het wereldje hangen. Ze gaan trainen, coachen of wedstrijden organiseren. Dat laatste vind ik erg leuk, omdat je dan veel gelijkgestemden tegenkomt."

Er zit een levensfilosofie achter deze sport.

,,Ja, als we het woord Taekwon-Do analyseren, dan betekent 'Tae' voet en staat het voor alle beentechnieken. 'Kwon' betekent hand of vuist en staat voor alle handtechnieken. Dan staat er een streepje als scheiding tussen lichaam en geest. Do is de weg die je aflegt als mens. Je wordt geboren, je gaat dood, maar wat doe je er tussenin? Daarin proberen we ons als mens te ontwikkelen en daarmee is het een levensvullend pad. Als mensen zeggen dat ze willen stoppen, zeg ik tegen hen dat dat niet kan. Je stopt misschien even met Taekwon, de fysieke training op de sportschool, maar de Do, de ontwikkeling als mens, gaat altijd door. We hopen dat het ooit weer samenkomt, maar als dat niet zo is, dan is dat ook niet erg."

Zou je kunnen zeggen dat Taekwon-Do een vorm van religie is?

,,Nee, absoluut niet. Wij proberen de mens te versterken, zowel innerlijk als uiterlijk. Dat doen ze bij een religie niet, dat is met name spiritueel. Er is binnen de religie geen fysieke training om tot een hoger plan te komen. Als mensen vragen of we een relatie hebben met oosterse religies, zeg ik altijd dat we niet een sport zijn, maar een kunst. Dat is natuurlijk wel een denkslag, die religieuze mensen moeten maken. Als ik hen dan de historie van Taekwon-Do vertel, kunnen ze het beter plaatsen. Met het oog daarop heb ik een groepje 'weerbaarheid' gestart. Deze term is aan kerkgangers soms beter uit te leggen dan de term sport. Iedere ouder wil dat zijn kind weerbaar is. Op die manier proberen we ons in te leven en aansluiting te vinden."

Ben je door Taekwo-Do een beter mens geworden?

,,Ik ben gestructureerder geworden. Ik kom uit een gescheiden gezin, mijn achtergrond was niet altijd pais en vree. Ik deed aan voetbal, zwemmen en Taekwon-Do. Ik was er zeven dagen per week mee bezig. Daardoor krijg je een bepaalde discipline die rotsvast is en die wordt gevormd door de clubs waarop je zit. Later zijn voetbal en zwemmen afgevallen. Taekwon-Do is het kunstje dat ik kan en daar ben ik zeer gedreven in. Ik denk dat deze structuur ervoor heeft gezorgd dat ik later op de politieschool ben aangenomen. Daar heb is zo'n 17 jaar gelopen en daar hielp de structuur mij bij de regelgeving en de hiërarchie."

Nu ga je de Preek van de Leek houden. Ben je een kerkganger?

,,Nee, mijn vader was vroeger misdienaar in de Rooms-Katholieke Kerk. Op een gegeven moment had de kerk waar hij bij zat een voetbalafdeling op zaterdag opgezet. Dat deden ze in een weiland en dat was prachtig. Dat werd te groot en daardoor kon het niet allemaal meer op de zaterdag worden gespeeld. Men vroeg zich af of het ook op zondag kon. Daarover is een hele discussie ontstaan. Maar de kerk was erg vooruitstrevend en de pastoor zei: ,,Het belangrijkste is dat de mensen bij elkaar komen". Dus gingen de wedstrijden naar de zondag. Mijn vader zei: ,,Jongens, wat zullen we doen, naar de kerk of naar het voetbalveld?" Tja, als je jong bent en je houdt van sport, dan kies je voor het voetbalveld."

Maar later de weg niet meer teruggevonden naar de Rooms-Katholieke Kerk?

,,Nee, ik zeg altijd: ,,Ik geloof in ieder mens en elk heeft een goddelijke vonk in zich. Maar bij de één brandt hij wat harder dan bij de ander." Ik keur ook geen mensen af, wel de daad. Ik heb met slechte mensen te maken gehad. Deze tweedeling kan ik erg goed maken. Dat geldt ook binnen de club, want daar is iedereen veilig. Ik zeg duidelijk wanneer iets niet juist is of anders moet."

Wat vind je ervan dat je voor de Preek van de Leek bent gevraagd?

,,Ik vind het geweldig. Toen ik in '93, '94 vanuit Utrecht hier kwam wonen, was de aansluiting met Barneveld niet eenvoudig. Barnevelders zijn best naar binnen gericht en hebben hun eigen netwerken. Toen mijn zoon vier jaar oud werd, zei ik tegen mijn oude club in Utrecht dat ik in Barneveld iets zou gaan beginnen. In het begin moesten we erg vechten tegen de aannames dat Taekwon-Do religieus was en dat het zou conflicteren met de bestaande groepen die er waren. Ik heb wel eens aan de jongens die bij de kerk waren gevraagd of ik er iets over mocht komen vertellen. Maar dat lag vaak erg gevoelig. Nu mag ik een preek geven in de kerk, na dik twintig jaar. De aanhouder wint, denk ik maar."

Waar ga je het over hebben?

,,Samen met de dominee heb ik een prachtig mooie bijbeltekst uitgezocht die confronteert en prikkelt. Het gaat over het slaan op de rechterwang en het daarna toekeren van de linkerwang. Bij Taekwon-Do proberen wij iemand met één slag uit te schakelen als je wordt geslagen. Ik heb hier met de dominee al mooie gesprekken over gehad. Het gaat over hoe liefdevol zijn - wat niet altijd hoeft, heb ik begrepen, zich verhoudt tot de - kunst die wij uitoefenen. Moeten we, volgens de letter van de tekst, altijd onze andere wang toekeren? Of is het misschien op een andere manier bedoeld?

Wat ik duidelijk wil maken, is dat Taekwon-Do in een oorlogssituatie is ontstaan. Het ontstond om jonge mannen van achttien jaar en ouder in de jaren vijftig in Korea op de oorlog voor te bereiden. Pas later is het ook opgepakt door de burgerij en waaierde het uit over de wereld."

Hoe kunnen de woorden van Jezus gecombineerd worden met Taekwon-Do?

,,Ik ga niet teveel prijsgeven. Ik zal mijn visie geven, hoe ik erin sta. Ik stap in mijn ogen niet in de valkuil van wat Jezus bedoeld zou hebben. Maar ik zal wel proberen om te kijken wat de verbinding kan zijn in deze tijd. Ik geef een voorbeeld. Er kwam bij mij aan de deur iemand, ik denk van de Gereformeerde Kerk, en die had een Bijbel bij zich met veel geeltjes ertussen. Mijn vrouw wil nooit open doen, maar ik vind het wel leuk om met mensen te kletsen. Hij had het over dit zelfde verhaal. Ik zei tegen hem: ,,Stel je dochter wordt verkracht en daar loopt de dader. Wat doe je dan? Ga je dan je andere wang toekeren en geef je dan ook je vrouw ter beschikking?" Hij raakte in de war van zulke voorbeelden. Ik zei: ,,Wacht even, ik ga mijn boek even halen." Ik heb een boek van 700 pagina's over Taekwon-Do geschreven. Ik zei tegen hem: ,,Kijk dit is mijn boek". Als je aan mij of de mijnen komt, dan doe ik het op mijn manier. Dan keer ik niet mijn andere wang toe, maar dan grijp ik hem en dan is hij voor mij. Dan komt de politieman in mij weer boven. Want sommige dingen in deze maatschappij zou Jezus ook niet geaccepteerd hebben. Dat kan niet, die zijn onacceptabel. Maar in minder zware gevallen, moet je dan direct reageren of moet je soms zaken in een ander licht zien? Ik ga met mensen om vanuit allerlei achtergronden, die soms ook allerlei problemen hebben. Dan is het een wankele balans, waarin je altijd moet zoeken naar wat die persoon op dat moment nodig heeft, in plaats van iets terug te doen."

Denk je dat door jouw preek mensen dichter bij God gaan komen?

Het is even stil. ,,Ik denk dat de dominee wel een doel heeft om mij voor de groep te zetten. Hij ziet waarschijnlijk iemand die volledig buiten het spectrum van de kerk staat, maar die de mensen binnen de kerk wel kan prikkelen. Het zal zeker gaan over de verhouding tussen wat in de kerk gewoon is en wat wij doen. Dat zal de mensen die komen zeker uitdagen. Kan ik ze dichter bij God brengen? Nee, dat is iets voor elke individuele persoon. Maar ik hoop met mijn verhaal mensen te inspireren, zodat ze hun weg of pad gaan onderzoeken of bespreken, zodat ze het beste pad voor zichzelf vinden. Voor ieder mens is dat weer verschillend.

De Preek van de Leek vindt zondag om 19.30 uur plaats in de Immanuëlkerk van de Protestantse Gemeente Barneveld aan de Achterdorpstraat 5.