• Edward Doelman
  • Heleen Kleijer

'Als ondernemer raakte ik verstrikt in een web'

BARNEVELD Haantje de voorste, even wat sneller zijn dan de concurrent. René Brand kent het klappen van de ondernemerszweep. Sinds zijn negentiende had hij met zijn gelijknamige hoveniersbedrijf succes. Maar ondanks dat 2017 zijn 'beste jaar ooit' is, stopt Brand met zijn zaak. Hij heeft voor een vaste baan bij HuboXL in Voorthuizen gekozen. ,,Ik liep op verschillende punten vast."

Edward Doelman

Het is geen somber relaas, de stap die Brand heeft gezet. Sterker nog, de 32-jarige Barnevelder doet monter zijn verhaal. ,,Ik heb een keuze gemaakt waar ik blij mee ben." Het voelt dus goed, al geeft Brand toe dat er soms ook onzekerheden zijn. ,,Al krijg ik hier veel vrijheid; van eigen baas ga ik nu werken voor een baas. Ik weet dat het onzin is, maar dat voelt toch als gezichtsverlies." Voor de 32-jarige Barnevelder was eind augustus zijn bezoek aan Hét Preuvenement dan ook een spannend moment. ,,Dat was het eerste evenement waar ik veel andere ondernemers zou tegenkomen, net nadat ik besloten had om te gaan stoppen. Maar ik kreeg alleen maar goede reacties op mijn stap. Dat voelt ook als een steun in de rug."

 

KORTE TERMIJN Een jaar of twee geleden had Brand deze keuze niet kunnen vermoeden. ,,Ik zou dat niet eens als optie gezien hebben. Als hovenier tuinen ontwerpen en aanleggen, daar was ik goed in. Voor de rest dacht ik vooral aan de korte termijn: 'Die klus moet eerst af'. Of: 'Ik heb net een nieuwe bus gekocht op naam van de zaak. Die wil ik eerst terugverdienen'. Je gaat door, dat is de mentaliteit van een ondernemer, zeker uit deze regio. Tegelijkertijd is het ook onze kracht. Barneveldse bedrijven worden ingeschakeld vanwege die instelling van 'niet lullen, maar poetsen'. Dat mogen we best wel meer van de daken schreeuwen."

In dat arbeidsethos is echter maar weinig ruimte voor reflectie. ,,Als ondernemers onderling met elkaar praten, onder het genot van een biertje, dan gaat het vaak over de successen. Hoeveel personeel heb je? Wat is je omzet? Het is haantjesgedrag. Ik deed er net zo goed aan mee." In de praktijk is het ondernemersbestaan echter niet maakbaar, zo ervoer Brand. ,,Ik liep tegen twijfels en problemen op. Dat is uiteindelijk een web geworden, waar ik in verstrikt raakte."

 

FLEXIBILITEIT Brand begon op zijn negentiende met zijn hoveniersbedrijf. Het inschakelen van andere zzp'ers was voor hem heel normaal. ,,Eigenlijk vanaf de start van het bedrijf heb ik altijd twee of drie man erbij gehad. Op die manier kon ik het werk opvangen en behield ik ook flexibiliteit", benoemt Brand de voordelen van die werkwijze. Nadelen waren er ook. ,,Ik ben een perfectionist die zich zeer verantwoordelijk voelt voor zijn klanten. Omdat het hovenierswerk door anderen werd uitgevoerd, kon ik dat soms maar moeilijk loslaten. Dat kostte ongemerkt veel energie."

Bijna twee jaar geleden waren er nog twee ontwikkelingen die Brand aan het denken zetten. ,,Bij mijn oudste zoon werd suikerziekte vastgesteld. Dat zet je wel even stil bij de vraag wat belangrijk in je leven is." Daarnaast kreeg Brand steeds vaker last van fysieke problemen. Het hovenierswerk eiste zijn tol. ,,Je merkt dat je de dertig gepasseerd bent, m'n lichaam ging vaker protesteren. Ik kreeg flink last van mijn rug."

In dezelfde tijd ging het Brand zakelijk wel voor de wind. ,,Dat de economie aantrekt, kon ik ook goed merken. Ik had genoeg opdrachten en moest steeds vaker extra mensen inschakelen. 2017 is zelfs mijn beste jaar ooit geweest." Toch besloot de Barnevelder om te stoppen. ,,Door die groeiende knelpunten  werd ik aan het denken gezet. Haalde ik mijn voldoening nog uit mijn werk? Hoe zag ik de toekomst voor mijn bedrijf? Hoe houd ik alle ballen van een eenmansbedrijf in de lucht en kan ik tegelijkertijd ook nog een toffe man en vader zijn voor m'n vrouw en kinderen? Ik liep op verschillende punten vast."

Brand nam daarom een businesscoach in de arm. ,,Met hem heb ik in verschillende gesprekken over m'n valkuilen en drijfveren gesproken." Dat waren intensieve sessies, bevestigt Brand. ,,Maar een persoon van buitenaf helpt om weer inzicht te krijgen in jezelf en je bedrijf. Weten waar je mee bezig bent en waarom is heel zinvol."

 

GROEIEN OF STOPPEN Na de gesprekken maakte hij de balans op. ,,Ik wilde graag naar m'n lichaam luisteren, er meer voor m'n gezin zijn en structuur in m'n leven terugkrijgen. Eigenlijk kwamen er twee opties naar boven. De eerste was om als bedrijf te groeien en vaste mensen in dienst te nemen. Dan zou ik meer manager dan vakman worden. De tweede mogelijkheid was om te stoppen en een andere baan te zoeken." Die tweede optie achtte Brand in eerste instantie onmogelijk. ,,Je bent getrouwd met je bedrijf. Je doet en laat er alles voor. Het is zelfs zo erg dat je denkt dat je niets anders kunt."  

Aan de andere kant was er ook die ondernemersstap die Brand zou kunnen zetten. ,,Een ondernemer is iemand die dat lef heeft, soms meedogenloos is en risico's neemt. Dát is de manier om te groeien." Zelf worstelde hij met die stap. ,,Heb ik het lef of kies ik voor zekerheid? Dat is de vraag die voorlag. Uiteindelijk heb ik voor meer zekerheid gekozen."

 

JOS-AVOND De lustrumviering van de Jonge Ondernemers Sociëteit (JOS) Barneveld had daar ook een aandeel in. Brand belandde tijdens die avond aan de bar met Roland Hartkamp, eigenaar van HuboXL aan de Verbindingsweg in Voorthuizen. ,,Onder het genot van een biertje raakten we in een goed en open gesprek verwikkeld, waarbij ik mijn twijfels heb benoemd."

Hartkamp zocht op zijn beurt juist een nieuwe bedrijfsleider, iemand die vooral goed met klanten overweg kan, een man uit de praktijk. ,,Ik denk dat veel mensen wel weten dat ik bezig ben met een tweede vestiging in Hoevelaken. De bedoeling was om die in het oude pand van de franchise-organisatie Euretco te situeren, maar door dat plan is uiteindelijk een streep gegaan. Het stuitte op bezwaren en de kantoorbestemming in het bestemmingsplan matchte niet m'n wens om er retail van te maken." Hartkamp zoekt echter verder in Hoevelaken. ,,De tweede vestiging komt nog niet van de grond, mede omdat ik er te weinig tijd in kon steken. Met de komst van René kan ik mijn handen juist wat meer vrijmaken."

Die optie diende zich op de JOS-avond tot Brands verbazing aan. ,,Ik had daar geen rekening mee gehouden. Werken onder een baas had ik lang niet als een serieuze optie gezien." Na die avond spraken Brand en Hartkamp met elkaar af. ,,Met alcohol op, stel je de zaken vaak wat mooier voor. Het was de vraag hoe serieus we allebei daadwerkelijk waren", lachen beide mannen. ,,Maar het was ons allebei toch menens."

 

KEUZE Gisteren trad Brand officieel in dienst bij Hartkamp. De komende maanden wikkelt hij lopende zaken voor zijn bedrijf nog af. ,,Een nieuwe stap die ik heb gezet door problemen onder ogen te zien en eerlijk te zijn naar mezelf. Ik heb voor meer structuur en zekerheid gekozen, terwijl het werken aan oplossingen voor klanten blijft. Daarmee ben ik misschien niet de beste ondernemer, maar ik heb wel een keuze gemaakt. Dat voelt veel beter dan blijven aanmodderen."

Brand wijst op het buddysysteem bij JOS Barneveld, de ondernemersvereniging waarvan hij lid en secretaris is. ,,Het idee dat ervaren ondernemers uit het dorp jongere ondernemers coachen, hebben we de afgelopen jaren verschillende malen onder de aandacht gebracht, maar het komt niet echt van de grond. Ik durfde zelf ook niet. Want ja, dan moet je met de billen bloot. Dat is toch een drempel waar je over moet." Inmiddels denkt Brand daar anders over. ,,Nu zou ik het direct doen. Ik ben ervan overtuigd dat het mij eerder geholpen zou hebben."

 

HERKENNING Verder is hij ervan overtuigd dat veel eenmanszaken en kleine bedrijven met dezelfde problemen kampen. ,,Ik heb de afgelopen tijd veel vragen van anderen gehad over mijn beslissing en het proces dat eraan vooraf ging. Ik hoor veel herkenbare verhalen van twijfels en lichamelijke klachten."

Hij hoopt dat die ondernemers bij zichzelf te rade durven gaan. ,,Het is moeilijk om in die spiegel te kijken en kwetsbaar te zijn, maar maak het alsjeblieft bespreekbaar met anderen. Dat is de enige manier om tot een oplossing te komen." Brand plukt er nu zelf de vruchten van. ,,Ik merk dat ik mezelf beter heb leren kennen en veel positiever in het leven sta. Ook heb ik meer tijd voor m'n gezin. Dat is mij veel meer waard dan een stoer ondernemersverhaal."