• Pauw Media

'Schaffelaartheater naar Coulissen'

BARNEVELD De exploitatie van het Barneveldse Schaffelaartheater ligt vanaf 1 juli in handen van Coulissen bv, een commerciële partij uit Het Gooi. Tenminste, dat stelt het college van burgemeester en wethouders voor aan de Barneveldse gemeenteraad. Coulissen vraagt op termijn een jaarlijks subsidiebedrag van 250.000 euro, terwijl Barneveld nu nog jaarlijks 445.000 euro aan het theater betaalt.

Wouter van Dijk

Het uit handen geven van het theater aan de externe partij uit Bussum is volgens wethouder Gerard van den Hengel en Didi Dorrestijn ,,het beste voor de toekomst van het theater'', zo gaven zij vanmorgen aan tijdens een persgesprek. Dorrestijn: ,,Ons gaat het om de continuïteit van het theater, dus het gaat er niet om dat we het theater puur voor financieel gewin in de uitverkoop doen.'' Van den Hengel: ,,We bevelen Coulissen nu sterk aan als financieel sterke partij met de nodige back-ups, waardoor het risico dat we later weer worden verrast met tekorten bij het theater fors kleiner wordt.'' Theoretisch gezien kan de gemeente het huidige theaterbestuur niet dwingen de exploitatie uit handen te geven. Forse verlaging van het subsidiebedrag voor de komende jaren (van 445.000 euro nu naar 250.000 euro in 2020) is daarom het middel om het theater richting Coulissen te sturen.

Basis voor het voorstel van beide wethouders vormt een onderzoeksrapport van Langedijk en financiële doorrekeningen van adviesbureau BDO en onderzoeksbureau Deloitte. Een jaar lang werd de toekomstige exploitatie van het theater onderzocht. De uitkomsten van een ,,grondig financieel boekenonderzoek'' naar de financiële positie van Coulissen zijn volgens het college positief. Uit het onderzoek van Langedijk blijkt dat de liquiditeit van het Bussumse bedrijf matig is, maar wel elk jaar verbetert. Van den Hengel: ,,Op basis van deze onderzoeken zijn wij er zeker van dat Coulissen kan waarmaken wat wordt beloofd, namelijk het overnemen van de huidige exploitatie, met alle daarin gemaakte afspraken. We zijn hier zeker van, want we zijn niet over één nacht ijs gegaan.''

Daarmee ontstaat er voor het theater, als de Barneveldse gemeenteraad het voorstel van het college overneemt, een geheel nieuwe situatie. De afgelopen weken uitten zowel het huidige bestuur van het Schaffelaartheater als bezoekers en vrijwilligers in deze krant hun zorgen over een eventuele commerciële overname. Die zorgen zijn volgens het college onterecht. Op basis van het rapport van Langedijk stelt het college dat, ook met de nieuwe exploitant, ,,aandacht blijft voor het behoud van een brede programmering, voor de lokale functie van het theater en de rol van de vrijwilligers.'' Eerder gemaakte afspraken met derden, bijvoorbeeld zaalgebruik door De Harmonie en de muziekschool en de voucherregeling voor amateurverenigingen, blijven bij de overname in stand, blijkt uit onderzoeken. De 'couleur locale' van het theater moet vooral bewaakt worden door een locatiemanager voor Barneveld aan te nemen, is het idee van Coulissen. Dorrestijn: ,,Het theater blijft het theater, met alle afspraken die al lopen. Denk dan ook bijvoorbeeld aan de samenwerking met scholen. De maatschappelijke binding blijft, dat vinden we ook zeer belangrijk.''

VOORDEEL VAN 85.000 EURO Een belangrijk gegeven voor het college is dat met de nieuwe exploitant de gemeentelijke kosten op termijn fors lager uitpakken. Waar het huidige theater voorstelt het subsidiebedrag in vier jaar tijd af te bouwen naar 375.000 euro per jaar, vraagt Coulissen vanaf 2020 een subsidie van 250.000 euro. Maar omdat de partij uit Het Gooi geen geld wil storten in het 'spaarpotje' voor groot onderhoud en ook de achtergestelde lening van een half miljoen niet wil overnemen waardoor de gemeente rente misloopt, is het uiteindelijke verschil onder de streep vanaf theaterjaar 2019/2020 met een overname door Coulissen een verwacht voordeel van 85.000 euro.

VRIJWILLIGERS STOPPEN Scepsis over dit overnameplan is er vooral bij het huidige bestuur van het theater en bij de ongeveer 110 vrijwilligers die als gastheer of -dame bezoekers verwelkomen of bijvoorbeeld achter de bar staan. Eerder al werd duidelijk dat een forse groep vrijwilligers het niet zit zitten onder de commerciële partij te werken. Ook Bureau Langedijk betitelt dit als één van de risico's, waarbij 'sociale cohesie en sfeer' in het theater in het geding zijn. Anderzijds zou de business case van Coulissen niet gebaseerd zijn op de inzet van vrijwilligers. Het bedrijf geeft aan graag door te gaan met de inzet van vrijwilligers, maar zou het aantal teruglopen, dan hoeft dat werk niet gecompenseerd te worden met regulier personeel, aldus Langedijk. Dorrestijn, in haar reactie hierop: ,,Het zou ontzettend jammer zijn als vrijwilligers zouden weglopen, want zij zorgen voor de sjeu en de smaak in het theater. Coulissen benadrukt de vrijwilligers een belangrijke plek te willen geven.'' Wat betreft die business case, voegt Van den Hengel toe: ,,Ook dat is een back-up. Mochten er straks toch minder vrijwilligers overblijven, dan is dat niet direct een groot probleem.'' Zelf verwacht hij dat het niet zo'n vaart zal lopen. ,,Vrijwilligers zijn nu nog vooral afgegaan op geruchten, we verwachten dat ze hun standpunt bijstellen.''

IMPRESARIO'S VALLEN WEG Een ander risico dat de afgelopen tijd ter sprake kwam, was de mogelijkheid dat impresariaten niet zouden willen samenwerken met Coulissen, waardoor voorstellen zouden wegvallen. Drie grote impresario's (Impact, SenF en George Visser Productions) drongen eerder in een brief aan het Barneveldse college aan niet te kiezen voor Coulissen. De partijen - samen goed voor ongeveer de helft van alle voorstellingen in het Schaffelaartheater - zouden er geen vertrouwen in hebben dat Coulissen met het voorgestelde subsidiebedrag uit de voeten kan. Impact spreekt zelfs van 'cowboy-politiek', waarbij Coulissen een deel van het risico van voorstellingen bij wijze van spreken verlegt naar het impresariaat, door andere financiële afspraken te maken.

Naar aanleiding van de brief heeft Langedijk contact opgenomen met de drie impresario's. ,,Het dreigement van de drie blijkt bij navraag minder hard'', concludeert hij. Alleen Impact geeft volgens hem bij voorbaat aan niet met Coulissen zaken te willen doen, de andere twee geven aan er alsnog uit te willen komen, al zien ze liever behoud van de bestaande situatie. Langedijk: ,,Er is daarnaast in Nederland nog altijd een overaanbod van theater- en concertaanbod.'' Ook met het wegvallen van Impact zou Coulissen volgens de onderzoeker nog diversiteit in theaterprogramma kunnen garanderen.

Concreet verwacht het college geen problemen met de programmering voor het komende theaterseizoen, als Coulissen de exploitatie overneemt. ,,Deze partij is bereid de volledige programmering over te nemen en zich garant te stellen'', zegt Dorrestijn. ,,Het moet een volwaardig programma worden.''

ZONDAG Een andere zorg die eerder geuit is, is de vraag wat er gebeurt met de zondag in het theater, wanneer een nieuwe exploitant de zaak overneemt. Volgens het onderzoek van Langedijk zal Coulissen op dezelfde voet blijven programmeren op zondag als het huidige theater nu doet. Dat wil zeggen: zes zondagmiddagen per jaar met muziek en cultuur in de foyer. Als de gemeente dat aantal als maximum zou willen vaststellen, heeft dat voor Coulissen geen gevolgen, stelt Langedijk.

UITKOMST ONGEWIS Eindconclusie van Langedijk: blijft het theater zoals het nu is, dan is dat in de wetenschap dat het theater duurder gaat uitvallen als het huidige bestuur de kosten niet verder terug kan dringen of sponsoring tegenvalt. Kiest Barneveld voor Coulissen, dan moet het bekende en vertrouwde deels worden losgelaten en komt er een proces op gang, waarvan de uitkomst ongewis is.

Het college legt de onderzoeksrapporten en het voorstel nu voor aan de Barneveldse gemeenteraad. Dinsdag 7 maart buigt de commissie Bestuur/Samenleving zich hierover, waarna het uiteindelijk aan de raad is om op woensdag 22 maart de knoop door te hakken.