• Erik van't Land

'We zijn bedrogen en opgelicht'

BARNEVELD Opgetogen en vol goede moed vertrokken zij naar Hongarije om daar een nieuw leven te beginnen. Hun avontuur duurde slechts een paar maanden. Opgelicht, bedrogen en berooid keerden ze terug in Nederland.

Cees van Dijk

Voor haar hoefde het niet zo nodig, maar voor hem was een definitief vertrek naar het buitenland een wens die eindelijk in vervulling ging. Suzanne (28) en Wilco Stouten (35) hebben geen moment spijt van hun beslissing om naar Hongarije te vertrekken, maar dat hun droom na korte tijd zou eindigen in een nachtmerrie hadden ze nooit kunnen bevroeden.

OP DE CAMPING Nu we elkaar op een zonovergoten middag spreken in hun flat in Barneveld is het nauwelijks voor te stellen dat het gezin nog maar een half jaar geleden probeerde te overleven in een tentje op een camping in de buurt van Stroe. „Toen we terugkwamen in Nederland, hadden we niets meer. Alles moesten we in Hongarije achterlaten. Alleen onze kleding hadden we nog. Dat was het", zegt Suzanne. „Meer kon er niet in de auto", vult Wilco aan. „We hadden net een nieuwe wasmachine gekocht. Die hebben we nog meegenomen. De auto was al tjokvol, er kon weinig meer bij."

Volkomen berooid arriveerde het gezin na een uren durende rit bij de moeder van Suzanne in Barneveld, waar ze tijdelijk hun intrek namen. Al snel werd duidelijk dat samenleven onder één dak geen succes zou worden. Op het moment dat het echt mis ging, besloten Suzanne en Wilco uit te wijken naar een camping. „In de zomermaanden was dat geen probleem", herinnert Suzane zich. „Davinia van vier en onze andere dochter, Shanna van acht, vonden het prachtig. Ze konden er volop spelen en er was altijd wat te doen."

DONKER EN KOUD Dat veranderde toen de kinderen na de vakantie weer naar school moesten, de nachten kouder en de dagen korter werden. „Op zeker moment was het geen doen meer. Met z'n vieren sliepen we in een koepeltentje. Vaak gingen we maar gelijk met de kinderen naar bed, want we konden het nauwelijks warm krijgen. De doucheruimte was zo koud - dat konden we onze dochtertjes niet meer aandoen. In december hebben we nog even in een kleine caravan gezeten, maar dat was ook geen echte oplossing", vertelt Suzanne over de donkere periode na hun gedwongen terugkeer uit het Hongaarse dorpje, waar zij een half jaar eerder vol vertrouwen in de toekomst naartoe waren getrokken.

„We zijn opgelicht en bedrogen", zegt Wilco boos, als hij terugdenkt aan het avontuur waaraan hij zo vol goede moed begon. „Ik werkte in de bouw. Lange dagen, hard werken en weinig verdienen. Voor mijn gezin had ik weinig tijd. Mijn stiefvader, die daar met mijn moeder woonde, bracht me op het idee om in Hongarije aan een nieuwe toekomst te beginnen. Dat leek ons wel wat. Het leven is er een stuk eenvoudiger, niet zo gejaagd. Bovendien is het veel goedkoper. Als je daar een paar honderd euro in de maand verdient, is het genoeg."

NAAR HONGARIJE Zo'n leven wilden Suzanne en Wilco, voor zichzelf en vooral voor hun kinderen. Lang hoefden ze over de ingrijpende stap niet na te denken toen Wilco thuis kwam met het bericht dat er al een huisje voor het gezin klaarstond in een klein Hongaars dorp, dicht bij de Kroatische grens. Alles wat nodig was, werd in een auto geladen en het gezin begon aan de 1.600 kilometer lange reis. Direct nadat ze op de plaats van bestemming arriveerden, hadden ze het al naar hun zin. „De mensen zijn er zo vriendelijk en het is allemaal zo ontspannen. Moet je je voorstellen, de burgemeester kwam ons zelf welkom heten. Ook had hij al geregeld dat de kinderen naar een Hongaarse school konden." Suzanne is nog zichtbaar onder de indruk van de gastvrijheid van de dorpsbewoners, als ze vertelt over de eerste periode van haar leven op het Hongaarse platteland.

Net als de ouders hadden de kinderen het er volgens Suzanne en Wilco prima naar hun zin. Voor hen was de moeilijke Hongaarse taal nauwelijks een probleem. Aan vriendjes en vriendinnetjes hadden ze geen gebrek. Suzanne voelde zich helemaal thuis in de hechte dorpsgemeenschap. Wilco zag zijn lang gekoesterde wens eindelijk in vervulling gaan. Aanvankelijk werkte hij nog in Nederland, reed hij elke veertien dagen naar zijn gezin, werkte daar aan zijn huis en reed na een paar dagen weer terug. Er moest immers geld worden verdiend en dat lukte in Hongarije nog niet direct.

PROBLEMEN Niets leek het geluk van het gezin Stouten in de weg te staan, maar al snel verschenen er donkere wolken aan de hemel. Vooral de financiële problemen stapelden zich op. Wilco's stiefvader bleek zich niet aan de afspraken te houden. „In Nederland werkte ik bij hem. We hadden afgesproken dat ik een deel van mijn salaris aan hem zou afstaan. Daarmee konden we ons huis in Hongarije afbetalen. Daarnaast kregen we van hem geld om van te leven. Veel hadden we niet nodig, want het leven is in Hongarije niet zo duur."

Aanvankelijk leek het een degelijke basis om hun nieuwe leven vorm te geven. „Eerst wilde ik nog een poosje in Nederland blijven werken. Als we wat meer geld zouden hebben, konden we een camping beginnen. Of ik zou in de buurt van het dorpje waar we woonden huizen van Nederlanders gaan onderhouden. En er een beetje op letten als de eigenaren er niet waren", licht Wilco zijn plannen toe.

Plotseling was de droom voorbij toen bleek dat de huur van het huisje niet langer werd betaald en Wilco geen salaris meer kreeg. „Dan is het in Hongarije heel simpel: een maand achterstand en je kunt je huis uit", zegt hij. Voor hem en zijn gezin bleef er weinig anders over dan halsoverkop vertrekken en alles achterlaten wat niet in de auto paste. „In één klap ben je alles kwijt. Ik had het nodige verbouwd aan het huis, we hadden net nieuwe fietsen gekocht en alle meubels moesten we laten staan. Onze dorpsgenoten vonden het vreselijk. Ze wilden ons graag helpen, maar dat ging niet, we moesten binnen de kortste keren het huis uit, terug naar Nederland."

SCHULDEN Met tranen in de ogen en volkomen berooid vertrok het gezin met de paar spullen die ze mee konden nemen naar Nederland, om daar een onzekere toekomst tegemoet te gaan. Suzanne: „Daar hadden we ook niets meer. Daarom gingen we maar naar mijn moeder. Maar ja, een gezin met opgroeiende kinderen en een man die onregelmatig diensten draait, en dan inwonen bij je moeder. Nee, dat werkte niet."

Nadat het gezin na een vermoeide rit met hun schamele bezittingen in Nederland arriveerde, doemde er nog een probleem op. „Voordat we naar Hongarije vertrokken, hadden we wat betalingsachterstand opgelopen. Die wilden we netjes afwikkelen, want ik wilde niet vluchten voor mijn schulden. Mijn stiefvader zou dat regelen. Dat bleek hij ook niet te hebben gedaan en dat kwam er ook nog bij. Alsof we al niet genoeg gedoe hadden", verzucht Wilco.

Zo belandde het gezin in een tentje op de camping. In december vorig jaar werd de toestand daar onhoudbaar en ontfermde de Stichting Breder zich over hen. Wilco: „Die stichting heeft ons enorm geholpen. Net voor de kerst konden we in deze flat terecht. Voor een paar centen heb ik op Marktplaats wat huisraad kunnen kopen, want we hadden niks meer".

\Veel lichtpunten waren er niet in die eerste maanden van hun verblijf in Nederland, maar gelukkig vond Wilco weer snel een baan. „Ik kon in Barneveld terecht bij een groothandel in banden. Daar werk ik nog steeds. Ik maak soms lange dagen. Geen probleem, want ik wil zo snel mogelijk alle sores achter ons laten." Net als zijn vrouw droomt Wilco ervan om weer naar Hongarije te vertrekken. „De fouten die ik toen maakte, zal ik nooit meer maken. We hebben een hoop geleerd, maar weet je, als iemand je oplicht sta je met je rug tegen de muur, je kunt geen kant meer op. Wat moet je dan?"

Niet alleen kijken Suzanne en Wilco ernaar uit om ooit weer een keer naar de Hongaarse pusta te vertrekken, ook een huis met een tuin lijkt het stel heerlijk. „Ik houd ervan om buiten te werken en voor de kinderen zou het ook fijn zijn", zegt Wilco. Tegelijk weet hij dat daar voorlopig geen sprake van zal zijn. „We zijn al lang blij dat we dit huis hebben en niet meer hoeven te zwerven. Nu de schouders er eronder zetten en snel alle financiële problemen oplossen. Daarna kunnen we weer plannen maken."

BALLONVAART Nu het gezin bezig is om weer een beetje op te krabbelen, aarzelde Suzanne niet toen de Barneveldse Krant lezers opriep mee te dingen naar een ballonvaart. „Ik stuurde een e-mail waarin ik ons verhaal vertelde. Tot mijn verrassing won ik deze keer een prijs. Dat was me nog nooit gebeurd." Over de vraag wie er in het mandje stapt, bestaat geen enkele twijfel. Die eer valt Wilco te beurt. „Hij wilde dat altijd al graag. Nu krijgt hij die kans", zegt Suzanne.

Ook dochter Davinia verheugt zich op de ballonvaart van haar vader. „Als ik op het balkon sta, kan ik papa misschien wel zien in de ballon. Dan ga ik heel hard zwaaien", zegt ze opgetogen. Nog even geduld, meisje. Haar vader gaat 17 augustus tijdens het Ballonfiësta de lucht in. Om even de dagelijkse zorgen achter zich te laten.