• .

Wie gaat de rekening van de fipronilcrisis betalen? (analyse)

BARNEVELD Fipronil heeft een gapend gat geslagen in de pluimveesector. Veel besmette bedrijven - waarvan tientallen in deze regio - zitten al weken potdicht. Nog dagelijks worden duizenden onverkoopbare eieren vernietigd. De export ligt nagenoeg stil. Inkomsten hebben de boeren nauwelijks, kosten des te meer. De belangrijkste vragen luiden nu: wie zijn er schuldig aan deze eiercatastrofe en - relevanter voor de sector - wie betaalt de miljoenenrekening?

Jannes Bijlsma

Vooral die laatste vraag zal betrokken pluimveehouders en hun verzekeringsmaatschappijen flinke hoofdbrekens bezorgen. Het antwoord is allesbehalve eenduidig. Er lijken verschillende partijen bij de fraude betrokken te zijn en als dat wordt bewezen, is de kans klein dat hun 'kippenvacht' dik genoeg is om van te kunnen plukken.

CHICKFRIEND De eigenaren, donderdag gearresteerd, zullen een aardige boterham hebben verdiend met hun bedrijven Chickclean (een ontsmettingsbedrijf) en Chickfriend. Deze krant bemachtigde een factuur, waarop Chickfriend ruim 2600 euro exclusief BTW in rekening bracht bij een getroffen pluimveehouder voor de bestrijding van bloedluis. Hiervoor gebruikten zij het middel Dega 16. Natuurlijk ontbreekt op de factuur het gegeven dat hier fipronil in is vermengd. Of de 'Chickfriends' dit zelf deden, is nog niet duidelijk. Maar van hen valt in ieder geval niet te verwachten dat zij de creditcard trekken om een eventuele miljoenenclaim te voldoen. Het Openbaar Ministerie heeft banktegoeden bevroren en zoveel mogelijk waardevolle goederen van de verdachten in beslag genomen. De opbrengst daarvan zal bij lange na niet genoeg zijn. Bij bewezen schuld belanden de mannen wellicht lang achter de tralies. Daarmee zijn de pluimveehouders echter nog niet geholpen.

POULTRY-VISION Ook de eigenaar van deze Belgische 'leverancier in de pluimveesector' zal te weinig liquide middelen voorhanden hebben om de gigantische schade die de sector lijdt te voldoen. Bij dit bedrijf zijn behalve bestrijdingsmiddelen bijvoorbeeld ook handschoenen, mondkapjes en diervoeding te koop. Op de site wordt de naam van Poultry-Vision BVBA genoemd, maar die komt in het handelsregister niet voor. Het blijkt onder de formele firma Agro R. te vallen. Vlaamse media melden dat de jaarrekening over 2015 een winst laat zien van 143.666 euro. Opvallend is dat dit resultaat veel hoger is dan in 2014 en de jaren ervoor. De kans is zeer klein dat bij deze eigenaar genoeg te halen valt.

PRO-FARMA Bij de inval in de Chickfriend-loods in Lunteren trof het OM containers van de firma Pro-Farma aan. Dat is een bedrijf van de Nederlander Nick Hermens, oud-zakenpartner van de eigenaar van Poultry-Vision. Justitie vermoedt dat Hermens handelde in de fipronil. Zijn administratie is meegenomen en eind juli is hij verhoord. Hij beweert echter niets met de zaak te maken te hebben. Volgens hem gebruikt zijn voormalige compagnon illegaal de merknaam Pro-Farma nog, waardoor de verwarring is ontstaan. Mocht het OM toch een direct verband aantonen, dan is het ook hier de vraag of er iets te halen is.

DE BELASTINGBETALER De kans is groot dat een deel van de schade op het bord van de belastingbetaler belandt. Het Ministerie van Economische Zaken richt geen noodfonds in voor getroffen pluimveehouders, maar is wel bereid uitstel van betaling te geven op premies die ze aan het Diergezondheidfonds moeten betalen. Verder wijzen veel beschuldigende vingers naar de NVWA, de overheidsdienst die toezicht houdt op ons voedsel. Die zou te laks zijn omgesprongen met een tip in november 2016 over mogelijke fipronil-besmetting van eieren. Bovendien zette een opmerking van NVWA-topman Freek van Zoeren in Nieuwsuur (,,Als je tot zondag zonder eieren kan leven, dan zou ik dat aanraden") kwaad bloed bij de sector. Die zou indirect hebben gezorgd voor de grote terugloop van de export.

DE PLUIMVEEHOUDER Is de pluimveehouder uiteindelijk verantwoordelijk voor wat er in zijn stallen wordt gespoten? Hoewel veel ondernemers Chickfriend aansprakelijk stellen, steken veel van hen ook de hand in eigen boezem. Een getroffen eierboer zei vorige week in deze krant: ,,Ik ga er vanuit dat ze met goed spul werkten. Ik had waarschijnlijk door moeten vragen naar welke middelen ze exact gebruikten. Dat heb ik nagelaten." Een groot deel van de totale rekening zal naar alle waarschijnlijkheid inderdaad bij de pluimveeboeren zelf komen te liggen. De eerste verhalen van faillissementen komen al naar buiten.

Label:

eieren