• Robert Dam
  • Jolanda Denekamp
  • Jolanda Denekamp
  • Jolanda Denekamp
  • Jolanda Denekamp
  • Jolanda Denekamp
  • Pauw Media

Op pad met Jolanda (12): Verrassende kanoroute op Valleikanaal

SCHERPENZEEL De weersvooruitzichten kondigen zon aan: alle reden dus om het water op te gaan voor een tocht. De dichtstbijzijnde locatie in het verspreidingsgebied van de Barneveldse Krant hiervoor is het Valleikanaal.  Er zijn wel beken in de buurt, maar die zijn niet geschikt: te smal, verboden om op te varen of je kunt er geen vaartuig huren dus op naar Scherpenzeel waar de boot te water gaat. Dit keer een minder bekend traject: Scherpenzeel-De Roode Haan, over enkele weken volgt in deze rubriek de kanoroute Woudenberg-Leusden.

Jolanda Denekamp

De route van dit keer, Scherpenzeel-verdedigingswerk De Roode Haan is 7 kilometer heen en ook 7 terug, met één punt waar de kano/kajak het water uit moet in verband met een stuw. Uiteraard is het ook mogelijk tot de steiger voor de stuw te varen en dan weer om te keren, dus zonder de boot uit het water te dragen. De route tot die overdraagplaats is ongeveer drie kilometer. Je kunt de tocht overdag maken, maar het is ook heerlijk om aan het eind van de dag in te stappen, een stuk te peddelen en bij een instap/uitstapsteiger lekker te picknicken met je zelf meegebrachte lekkernijen.

 

FERVENT KANOËR Diezelfde gedachte had Harold Zijderveld kennelijk ook. Harold is een fervent kanoër. Meestal op buitenlandse rivieren -hij is net terug van een trip over de Franse Allier met zijn packraft, een rubber opblaasbare kano. ,,De eenpersoonsversie weegt maar 2,5 kilo en past in je rugzak. Je wandelt stroomopwaarts, blaast de packraft op en peddelt stroomafwaarts naar je overnachtingsplek. De rugzak met tent bind je gewoon voorop de raft. Die Allier stroomde overigens flink, want mijn vriend is omgeslagen met zijn raft." Nu net een paar weekjes terug, had Harold wel weer zin in een tochtje op het water. De Amersfoorter kent de route over het Valleikanaal via Leusden door Amersfoort en De Treek, maar het traject de andere kant op, richting Veenendaal helemaal niet. ,,Het is leuk om gewoon ook dichtbij huis te kunnen peddelen, zeker nu het 's avonds langer licht is. Naar Leusden ga ik met de fiets, nu heb ik vanuit Amersfoort de bus naar Scherpenzeel genomen en ben op het Holevoetplein uitgestapt. Dan is het nog maar een klein stukje naar het Valleikanaal.'' Hij geniet van de sportieve avondactiviteit. ,,Zeker na een dag werken, is dit prima te doen en heerlijk. Een beetje cliché maar je bent er inderdaad even helemaal uit. Je hoeft het dus helemaal niet ver te zoeken." Het Valleikanaal stroomt behoorlijk, zo blijkt. Iets wat Harold niet verwacht had. Misschien heeft dat te maken met de hevige regenval van de afgelopen dagen". Hij groet ondertussen een stel dat heerlijk in de zon aan de waterkant geniet van elkaar en van het vissen. ,,Mogen we straks aanschuiven aan de barbecue", roept hij hen toe. ,,Tuurlijk", grinnikt het tweetal. Om aan het eind van de avond omgekeerd te vragen waar Harold bleef en dat de vis allang verorberd is. Ook verderop staan groepjes lekker langs het water te vissen en te kletsen met elkaar.,,Ik moet zeggen dat het stuk vanaf Scherpenzeel tot het overdraagpunt bij de stuw, heel verrassend is. Mooi begroeid met bomen, de Grebbelinie die langs het kanaal loopt, bloeiende meidoorns nee, ik had dit zeker niet verwacht. Het stuk erna tot De Roode Haan is ook mooi, maar daar hoor je de snelweg A12 en is het landschap wat meer open. Trouwens, die eendenkooien vond ik daar wel weer erg bijzonder. Maar toch, de eerste 3 km vind ik het mooist." Onderweg is hij bij een in- en uitstapsteiger gestopt voor een picknick. Dat verhoogt het 'uit'-gevoel. Dat overdraagpunt voor de stuw leverde geen probleem op: via de aanlegsteiger klim je uit de kajak of kano, op het dijkje draag je deze over het graspad en na de stuw laat je deze weer te water bij de steiger.  

 

WATERJUFFER ,,Weet jij wat daar vliegt?" wijst hij in de richting van diertjes die rond rietstengels fladderen. ,,Zijn dat libellen of toch waterjuffers? En wat is eigenlijk het verschil?" Het lijken beekjuffers met hun blauwe lijf en zwarte vlekken op hun vleugels. Je kunt ze hier vooral zien in juni en juli en ook nog wel in september. Ze fladderen rond de rietstengels en zitten daar vaak op. Ze hebben veelal een dunner achterlijf dan libellen en als ze stil zitten, zijn hun vleugels meestal langs het achterlijf samengeklapt. Een libel heeft haar vleugels in de ruststand meestal uitgespreid. Ook de ogen van beide diersoorten verschillen, maar dat moet je maar net kunnen zien vanaf het water. De ogen van de waterjuffer zitten aan de zijkanten van de kop, de ogen van de libel zijn groot en raken elkaar boven op de kop bijna. 

Je peddelt onder een aantal bruggen door, laat de Lunterse Beek links liggen en vaart het eerste deel langs de Grebbelinie. Vanaf het water is goed te zien hoe begroeid de verdedigingslinie is: met meidoorn, klimop, elsen, wilgen. Aan de andere kant van de oever duikt geregeld het fietspad op waar veel gebruik van wordt gemaakt valt op. Niet alleen door fietsers, ook door hardlopers en skeelers. Boerderijen completeren het landelijke beeld. Onderweg tot de eerste stuw passeer je al een paar in- en uitstapsteigers (om lekker te picknicken bijvoorbeeld). Leg de kajak of Canadees op de steiger, anders drijft deze al snel weg door de stroming.

ROODE HAAN Voor de eerste stuw ligt aan de linkerkant aan aanlegsteiger waar de kano het water uit kan. Vaar absoluut niet verder naar de stuw, de stroming daar is erg gevaarlijk. Draag de kajak over de grasdijk naar de instapsteiger ver achter de stuw en leg deze daar weer te water. Je kunt ook omkeren voor de stuw en terug peddelen: het zicht op het landschap en het water ziet er weer totaal anders uit van deze kant. De terugweg peddelt ook iets makkelijker: je hebt de stroming mee. Na de eerste stuw vaar je onder één van de oudste spoorwegverbindingen van Nederland door: Amsterdam-Utrecht-Arnhem. Wij zijn verder gevaren tot voor de volgende stuw bij De Roode Haan, vernoemd naar een herberg die hier gestaan zou hebben. Het verdedigingswerk ligt verborgen onder het groen. Je kunt hier wel even uitstappen bij de in- en uitstapsteiger. Gevorderde kanovaarders kunnen nog verder, door Veenendaal tot voor Rhenen, een totale afstand van nog eens 16 kilometer, enkele reis. Houd er wel rekening mee dat de boot nog een paar keer uit het water moet. 

Vooral nu is het prachtig om de gele plomp en lis te zien bloeien, de jonge watervogels - eenden, waterhoentjes en meerkoetjes - als dollen achter moeders aan te zien zwemmen bij dreigend gevaar, de lucht van net gemaaid gras op te snuiven. Eenmaal terug op de wal bij de aanlegsteiger bij Scherpenzeel kijk ik nog even om: de zon gaat onder en tovert een zilveren schittering op het water.

VALLEIKANAAL SCHERPENZEEL-DE ROODE HAAN

Afstand: Ongeveer 10 km (3 uur) tot de eerste stuw / 14 km (4 uur) tot de stuw bij De Roode Haan; in beide gevallen de totale afstand heen en terug.

Start-/eindpunt: Steiger Valleikanaal, Brinkkanterweg of Nieuwstraat ter hoogte van Scherpenzeel

Bereikbaarheid: Bushalte Holevoetplein Scherpenzeel, ong.15 minuten lopen naar de verhuurlocaties

Kanoverhuur: Kanoverhuur Scherpenzeel, Brinkkanterweg 20, 3925 BA Scherpenzeel, 06-53346651 (niet op zo.), www.kanoverhuurscherpenzeel.nl

Madventure, Nieuwstraat 76, 3925 EH Scherpenzeel, 033-2867703 (ook op zondag), www.madventure.eu

Voor beide bedrijven geldt: vooraf reserveren

Horeca: Scherpenzeel centrum

Uitrusting: Gympen of waterschoentjes, badkleding onder de gewone kleding, zwemvest, handdoek en eventueel droge kleding, kanotonnetje huren/lenen of waterdichte kanozak mee waarin de spullen zitten die niet nat mogen worden (beter nog: spullen die niet nat mogen worden achterlaten bij de verhuurder). Neem ook zonnenbrandcreme en een petje mee.

Toegankelijkheid: Heen stroming tegen. Tot de overdraagsteiger voor de eerste stuw varen en omkeren. Of voor de eerste stuw de kajak/kano overdragen bij de steiger en na de stuw weer te water laten.

Aansluitende route: Doorvaren naar Veenendaal-Rhenen is mogelijk, maar dat veronderstelt dat u een goede kanovaarder bent, ong. 22 km, 6,5 uur totaal tot Rhenen (heen). Houd er ook rekening mee dat de boot nog een aantal keren uit het water moet vanwege stuwen en andere obstakels.

De andere kant op richting Leusden/Amersfoort kan ook: deze route verschijnt over enkele weken in deze rubriek.

ROUTEBESCHRIJVING

De routebeschrijving is vrij kort deze keer.

Vanaf Kanoverhuur Scherpenzeel aan de Brinkkanterweg of MADventure aan de Nieuwstraat in Scherpenzeel gaat de kajak/Canadees vanaf de steiger te water in het Valleikanaal.

Peddel vanaf de steiger linksaf, en vervolgens als maar rechtdoor.

Het kanaal is trouwens helemaal niet zo recht aangelegd als je misschien zou verwachten van een kanaal.

Voor de eerste stuw is een overdraagsteiger aan de linkerkant. Vaar absoluut niet door tot de stuw! Bij de overdraagsteiger kan de kajak/Canadees uit het water. Omkeren en terugvaren kan natuurlijk ook. Daar ben je al snel viceversa drie uur mee bezig.

Uit het water: vervolgens over de grasdijk langs het Valleikanaal lopen tot na de stuw, daar is weer een instapsteiger waar de boot weer te water kan.

Doorvaren tot voor de volgende stuw (verdedigingswerk De Roode Haan) waar aan de rechterkant van de oever een in- en uitstapsteiger ligt.

Dezelfde route weer terugvaren met onderweg opnieuw de overdraagsteiger voor de stuw, maar dan aan de rechterkant.

Totaal heen (Scherpenzeel-De Roode Haan) en terug is al snel vier uur, met overdragen en korte picknick.

Jolanda Denekamp is natuurgids en freelance-journalist. Haar redactiebureau Taal en Teken verzorgt teksten op het gebied van de natuur, outdoor en cultuurhistorie. Voor de Barneveldse Krant zet ze tweewekelijks een wandel-, fiets- of kanoroute uit.

Eerdere afleveringen Op pad met Jolanda:

1) Rondom de Goudsberg

2) Hoog Buurlo, parel van de Veluwe

3) Landgoed 't Sol bij Garderen

4) Stuifzandheuvels en bloeiend haarmos

5) Mossel op de Veluwe

6) Langs kazematten en door loopgraven

7) Tussen zwaartepunt en Krachtighuizen

8) Extreme temperaturen op het Wekeromse Zand

9) Steppen rond schietbaan Scherpenzeel 

10) Op zoek naar wisenten

11) Achterlangs Stroe en Garderen