• Chantal van Goor
  • Jolanda Denekamp
  • milieuproject Stoutenburg
  • Jolanda Denekamp
  • Jolanda Denekamp
  • Jolanda Denekamp
  • Jolanda Denekamp
  • Pauw Media

Op pad met Jolanda (30): Wandelen over Heerlijkheid Stoutenburg

STOUTENBURG Zodra ze op het landgoed Stoutenburg zijn, rennen de jongens van Chantal van Goor en Jorg Roosma altijd direct naar die ene boom om te kijken of de kabouters dit keer wél thuis zijn. 'We zijn even weg, ivm onze privacy NERGENS aankomen alsjeblieft' staat er op het bordje in de boomholte. ,,Dat is wel het hoogtepunt voor Jelle, Joppe en Seppe", lacht Chantal, ,,kijken of de kabouters al weer terug zijn. Elke keer staat er iets anders in: de ene keer meubels, de andere keer kabouterpoppetjes" Dit keer staan er een laddertje in de boomholte, een kast en een stapelbedje. En het afwezigheidsbordje hangt er.

Jolanda Denekamp

 

BEETJE ENG Bij de jongste van twee jaar is dat gat in de boom favoriet, hoewel hij het ook wel een beetje eng vindt, verklapt moeder, én de uitkijktoren. De middelste van vijf vindt de hindernisbaan bij de ingang van het landgoed het mooist en de oudste van zes jaar bouwt het liefst een hut van takken die al klaar liggen. ,,We komen hier ongeveer drie keer per jaar, meestal in de winter als het bezoekerscentrum dicht is. Op maandag, dinsdag, meestal in de winter. Ik had gegoogled op 'kabouters', zoekend naar een leuk wandelingetje in de buurt waar onderweg ook nog wat te doen is voor de kinderen. In Drenthe heb je veel van dit soort wandelingen." Ze kwam uit op het 'Stoute Schoenenpad' op Stoutenburg, niet al te ver van Amersfoort, de woonplaats van het gezin sinds een aantal jaar. ,,De kinderen zijn graag buiten, lekker in het bos en we maken dan ook vaak een kleine wandeling. Met de oudste van zes loop ik wel eens een langere tocht van acht kilometer. Dat Klompenpad dat hier loopt, is alleen nog net iets te lang voor hem."  

 

VOETEN IN HET WATER De groene wegwijzers van het 'Stoute Schoenenpad' wijzen de weg over het landgoed rond het kasteel. Aan de voorkant ligt de houten hindernisbaan, aan de achterzijde de uitkijktoren annex boomhut van Chantals jongste zoon. Daar ligt ook de vlonder in de buurt waar kinderen met een schepnetje waterbeestjes kunnen 'vangen'. ,,We stonden er nu ook weer met onze voeten in het water", grinnikt Chantal. Bij hoog water stroomt de vlonder over, maar ook dat heeft zijn charme. Net als het dunne laagje sneeuw dat er nu ligt. ,,O, kun je de schepnetjes krijgen bij het bezoekerscentrum in het Koetshuis. We zijn hier nu zo'n zes keer geweest en dan was het bezoekerscentrum altijd gesloten."

Het Koetshuis is inderdaad in de winter niet open door de week, vanaf maart wel weer, op woensdag-, zaterdag- en zondagmiddag van 12.30 tot 16.30 uur. De drie jongens vermaken zich in het bos ook graag met de 'praatpaal' die midden op het landgoed ligt. ,,Ze staan dan best ver bij elkaar vandaan en praten tegen elkaar door een buis." Bijzonder hoe goed je elkaar toch kunt verstaan.Chantal gaat weer verder met haar mannen; ze hebben hun stoute schoenen' met plezier aangetrokken en zijn nog lang niet uitgespeeld.

VERHUIZEN Na ruim 25 jaar ziet het er naar uit dat de leefgemeenschap van het 'milieuklooster' kasteel Stoutenburg gaat verlaten. De Franciscaanse woongroep overweegt nog dit jaar naar een klooster in Cuijk te verhuizen, het Kruisherenklooster van St. Agatha. Reden: Utrechts Landschap wil meer huurpenningen en het kasteel moet dringend verbouwd worden. De stichting heeft vorige week een rechtszaak verloren. De Stichting Franciscaans Milieuproject is sinds 1991 actief op het landgoed Stoutenburg. De oecumenische gemeenschap organiseert er onder andere cursussen en werkweken.

Utrechts Landschap kocht Stoutenburg in 1999 en werkt sindsdien aan het herstel van het oude kleinschalige  cultuurlandschap met beken, weilanden, akkers, bosjes en houtwallen. Nu is het er mooi wandelen, maar het is zeker de moeite waard om hier in het voorjaar nog eens terug te keren als de brede orchis in de natte landen langs de Barneveldse Beek bloeit. De paden tussen de bomen langs de beken worden veelvuldig gebruikt door scholieren om van huis naar school te fietsen en vice versa, nordic walkers, hardlopers en wandelaars. Het herstel van de Heerlijkheid Stoutenburg is één van de vier projecten van de gemeenten Amersfoort, Leusden en Hoevelaken, de provincie en het waterschap, bedoeld om de dreigende verstedelijking van het gebied tussen Amersfoort, Leusden en Hoevelaken af te wenden.

 

HEERLIJKHEID STOUTENBURG In de 13e eeuw was Heerlijkheid Stoutenburg een uitgestrekt landgoed met een machtige burcht, gelegen op een strategische plek. Heer en meester was de Heer van Amersfoort.Stoutenburg komt van 'stoute burcht' met stout in de betekenis van 'stevig, fors en krachtig'. Stoute burcht betekent dus een sterk kasteel. Heerlijkheden waren een soort voorlopers van de huidige gemeenten. Het waren zelfstandige gebieden met eigen wetten, bestuurders en rechtspraak. Het huidige kasteel Klein Stoutenburg is gebouwd in de 19e eeuw.

 

ADAM EN EVA Na de boerderij met hertenkoppen op de gevel, gaat de route rechtsaf en voert verderop langs een plas. Net voor het hek naar de plas staan aan de linkerkant twee oude eiken die 'Adam en Eva' worden genoemd. Met hun geschatte leeftijd van minimaal 500 jaar zijn het de oudste eiken van de Gelderse Vallei.

Net voor de brug rechts is een vistrap aangelegd om vissen goed door de Barneveldse Beek te loodsen, verderop ligt namelijk een stuw die de dieren niet kunnen passeren. Veel vissen trekken jaarlijks uit de Randmeren richting de Gelderse Vallei om te paren. Het nieuwe natuurgebiedje ingeklemd tussen de twee beken is vrij nat.

 

STINZENPLANTEN Terug op het landgoed Stoutenburg loopt u langs de boom met het kabouterhuis en het 'kasteel'. Franciscus staat een beetje verscholen achter het kasteel, in het vroege voorjaar te midden van de narcissen. In het vroege voorjaar bloeien op het landgoed overal prachtige stinzenplanten, zoals sneeuwklokjes, krokussen en bosanemonen. Ook is er een grote diversiteit aan vogels te vinden op het landgoed, waaronder de boomvalk, ijsvogel en bosuil.

WANDELING STOUTENBURG

Afstand: 5,5 kilometer

Start/eindpunt: Heerlijkheid Stoutenburg, Stoutenburgerlaan 4, 3835 PB Stoutenburg (Leusden)

Bereikbaarheid: Bushalte Stoutenburgerlaan (hoek Hessenweg), Stoutenburg (ca. 10 minuten lopen).

Horeca: Bezoekerscentrum Stoutenburg woensdag-, zaterdag- en zondagmiddag 12.30-16.30 uur, van november t/m februari op woensdag gesloten. Tevens producten uit de regio te koop. www.utrechtslandschap.nl/stoutenburg

Theetuin In de vrolijke mortier, Stoutenburgerlaan 6, vanaf 1 mei donderdag t/m zaterdag 10.30-17.00 uur, www.pluktuinstoutenburg.nl

Uitrusting: Stevig schoeisel, paden kunnen modderig zijn. Honden mogen alleen aangelijnd mee.

Aansluitende routes: Klompenpad Stoutenburgerpad (10 km),

www.klompenpaden.nl;Marskramerpad www.marskramerpad.nl, routes De Heerlijkheid en Het Kasteel en voor kinderen: Stoute schoenenpad

Zondag 26 februari en 26 maart, 14-16 uur: informatiemiddag Stichting Franciscaans Milieuproject voor wie meer wil weten over wat de stichting doet en waarom. Rondleiding door huis en tuin.  www.stoutenburg.nl

ROUTEBESCHRIJVING

r.a. = rechtsaf

l.a. = linksaf

r.dr. = rechtdoor

Op de parkeerplaats van Heerlijkheid Stoutenburg naar het achterste deel lopen, langs de hindernisbaan, r.a. en direct l.a. (eigenlijk pad schuin oversteken) langs groen bordje 'Utrechts Landschap';bocht naar links volgen langs bosrand; zijpaden negeren; einde Stoutenburgerlaan (asfaltweg) oversteken en r.a. paadje langs asfaltweg; na de brug r.a. pad langs Barneveldse Beek; r.dr. langs houten slagboom; 2e l.a. (bij stuw); breed pad volgen in bocht naar links; einde l.a. met bocht mee; 1e r.a. (links staat boerderij foto nr 舰); verderop links langs de plas staan de eiken Adam & Eva; r.dr. tot asfaltweg, oversteken, vlonder over, l.a. paadje langs weg en beek volgen, wordt pad tussen de bomen; voor de brug r.a., pad ong. 100 meter langs rechteroever beek volgen tot bruggetje; l.a. beek over, voor stuw l.a.; op asfaltweg (Stoutenburgerlaan) r.a. brug over, pad langs rechterkant van de weg volgen; waar pad ophoudt, asfaltweg oversteken, vlonder over, na groen bordje 'Utr

Jolanda Denekamp is natuurgids en freelance-journalist. Haar redactiebureau Taal en Teken verzorgt teksten op het gebied van de natuur, outdoor en cultuurhistorie. Voor de Barneveldse Krant zet ze tweewekelijks een wandel-, fiets- of andere route uit.

Eerdere afleveringen Op pad met Jolanda:

1) Rondom de Goudsberg

2) Hoog Buurlo, parel van de Veluwe

3) Landgoed 't Sol bij Garderen

4) Stuifzandheuvels en bloeiend haarmos

5) Mossel op de Veluwe

6) Langs kazematten en door loopgraven

7) Tussen zwaartepunt en Krachtighuizen

8) Extreme temperaturen op het Wekeromse Zand

9) Steppen rond schietbaan Scherpenzeel 

10) Op zoek naar wisenten

11) Achterlangs Stroe en Garderen

12) Verrassende kanoroute op Valleikanaal

13) Groen en rustig De Glind  

14) Kanorondje Leusden

15) Hollands plaatje rond Terschuur

16) Fietsen langs verborgen akkers

17) Drie soorten hei binnen handbereik

18) ´Waterwandeling´ landgoed Leuvenum

19) Nieuwe wildernis bij Barneveld 

20) Staand door de grachten

21) Van melk-drive naar snijbiet

22) Over het Millinger- en Caitwickerzand

23) ´Het lijkt hier wel buitenland´

24) Wandelen in hondenlosloopgebied

25) Route voor scootmobiel op Pauwenhof

26) Kerstwandeling tussen sparren en hulst

27) Sneeuwtraining op het Wekeromse Zand

28) Een meer verbonden met de Oranjes

29) Apaches en geslagen vogels