• Edward Doelman

'Boer ziet door bomen het bos niet'

BARNEVELD Een nieuw evenwicht tussen kostprijs en opbrengst, dat is wat melkveehouders nodig hebben. Dat bepleit de Rabobank in een rapport over de stand van zaken in de melkveehouderij. ,,Voor zo'n evenwicht is duidelijkheid vanuit de politiek noodzakelijk. De boeren zien momenteel door de bomen het bos niet meer", reageren Jaap van Puurveen van LTO Barneveld en Johan Schuttert, commercieel directeur van AgruniekRijnvallei.

Edward Doelman

 

In het onderzoek komt de bank tot de conclusie dat de melkveehouders na afschaffing van het melkquotum op 1 april de veestapel flink hebben uitgebreid. Daardoor is de totale melkproductie ook flink gestegen. In de eerste negen maanden van dit kalenderjaar is al sprake van een groei van bijna vijf procent. Nederlandse melkveehouders produceerden vorig jaar 12,5 miljard kilo.

De toegenomen productie heeft geresulteerd in lagere melkprijzen. Een kilo melk levert de boer momenteel 30 cent op. Volgens de onderzoekers van de Rabobank zijn de snelle en sterke schommelingen onderdeel van de nieuwe werkelijkheid. ,,De marktvooruitzichten voor de langere termijn zijn goed, maar de vraag kan opeens uitvallen, zoals in augustus 2014 uit Rusland en later ook uit China. We verwachten dat de melkprijs zich medio 2016 zal herstellen", meldt Martin Eising, sectormanager melkveehouderij bij de Rabobank toe. 

 

KORTE TERMIJN ,,Die geschetste vooruitzichten zijn natuurlijk positief, maar dat verandert niets aan de huidige situatie", stelt Jaap van Puurveen. ,,De sector heeft het op korte termijn gewoon verschrikkelijk moeilijk."

Hij kan zich over het algemeen goed vinden in de uitkomsten van het rapport, maar is niet naïef. ,,De Rabobank kan ook niet anders dan een positief verhaal de wereld in slingeren. Dat heeft te maken met hun financiële positie."

Van Puurveen doelt op de kredieten die de 'boerenleenbank' heeft uitstaan. Boeren staan gezamenlijk voor 12 miljard euro bij banken in het krijt. Circa 85 procent van dit bedrag is gefinancierd door de Rabobank. ,,Via de zuivelcoöperatie vernam ik ook dat het aantal boeren met liquiditeitsproblemen aan het toenemen is." Schuttert bevestigt de lezing van Van Puurveen: ,,Vooral de boeren die het afgelopen jaar met het oog op afschaffing van het melkquotum hun veestapel hebben uitgebreid, komen in de knel. Zij worden met hogere kosten geconfronteerd en kunnen daar niet tegenop melken", schetst de commercieel directeur van AgruniekRijnvallei.

 

GROTE ZORGEN Van Puurveen stelt dat de problemen 'nijpender worden, zeker omdat er op korte termijn weinig verbeteringen zijn'. ,,Geen boer weet waar hij aan toe is als hij nu naar de regelgeving kijkt. Dat is zeer schadelijk en baart ons grote zorgen." De Voorthuizenaar doelt onder meer op de vernieuwing van fosfaatregels in verband met de mestproductie. Boeren die boven de beschikbare fosfaatrechten uitkomen, moeten extra grond kopen of extra investeringen doen in hun mestverwerking. ,,De staatssecretaris moet uiteindelijk met een voorstel op de proppen komen. Het vervangen van Sharon Dijksma voor Martijn van Dam komt in dat opzicht heel beroerd uit. Het gaat maanden kosten voordat hij het dossier in zijn vingers heeft."

Zonder duidelijkheid hierover kunnen boeren moeilijk hun bedrijf richting geven, redeneert Van Puurveen. ,,Omdat niemand weet hoeveel de fosfaatrechten gaan kosten, kunnen boeren nu niet een koers voor hun bedrijf bepalen. Kostprijs en opbrengst zijn op dit moment ongewis. Eventuele keuzes die we nu zouden maken, kunnen ons achteraf heel duur komen te staan." 

Ook Schuttert hekelt de impasse. ,,De regels worden strakker aangetrokken, maar we weten niet hoe strak precies. Daar zit precies het probleem", bevestigt hij. Toch is Schuttert niet alleen negatief. ,,Het beeld dat alle melkveehouders in zak en as zitten, bestrijd ik. Boeren die efficiënt produceren met een hoge melkproductie schrijven nog steeds zwarte cijfers", legt hij uit.