• Foto Rinus van Denderen

'Kennis over islam kweekt begrip'

BARNEVELD ,,Met gemeenteleden wil ik graag kennis delen, zodat ze meer weten over de islam dan wat ze in oppervlakkige artikelen lezen", zegt dr. Wouter Smit. De Woudenberger doet dat in een tijd waarin deze religie, vooral door ontwikkelingen in het Midden-Oosten, in een kwaad daglicht wordt gezet.

Haije Bergstra

Dr. Wouter Smit houdt op de dinsdagen 31 oktober en 14 november om 19.30 uur lezingen over de Koran en de sharia in de Bethhelkerk aan de Groen van Prinstererlaan in Barneveld.

In zijn studententijd, in de jaren tachtig van de vorige eeuw, kreeg hij interesse voor de islam. Hij studeerde theologie in Utrecht. Smit: ,,In die tijd waren veel studenten bezig met de verhouding tussen christendom en jodendom. Eén van mijn professoren zei: ´Vergeet naast Isaak Ismaël niet´. Deze opmerking is blijven hangen. Ik ben als bijvak islam gaan doen. Daarna werd ik gevraagd promotieonderzoek te doen naar de verhouding tussen christendom en islam in Indonesië." Hij werkte er tot 2000 in Nederland en in verschillende Afrikaanse landen aan om het gesprek tussen moslims en christenen te bevorderen, zodat er meer wederzijds begrip ontstond.

In de plaatsen waar Smit werkte als predikant probeerde hij op gelijke wijze het gesprek tussen kerk en moskee te bevorderen. Dat deed hij niet alleen in kerken, maar ook op scholen. Hij wil veel voorkomende misvattingen over de islam corrigeren. ,,Op dit moment heeft de islam een imago van veel strijd en agressie. Volgens mij is de islam meer dan dat. Ik denk dat we daarom als kerken een taak hebben om met moslims in gesprek te gaan. Dan moet je weten met wie je spreekt en waarover. Daar zijn deze workshops voor bedoeld", aldus Smit.

 

WARE GODSDIENST Tijdens workshops in het verleden kreeg hij uiteenlopende reacties. ,,Ik ben in Bennekom mensen tegengekomen die in het buitenland met moslims hebben gewerkt. Zij herkenden de visie die ik deelde. Ook in Barneveld merkte ik dat een groep vanuit de kerken bezig was met de ontmoeting met moslims. Zij hadden zich in het thema verdiept, ook bij hen was er herkenning. Maar er was ook een groep die zei: ´Het christendom is de ware godsdienst, waarom wil je moslims dan verdedigen?´. Ik wil de islam niet verdedigen, maar informatie geven en mensen laten beslissen wat ze ermee willen doen."

Niet alleen in de maatschappij, maar ook binnen kerken is er angst voor de islam. ,,Ik probeer met deze mensen in gesprek te gaan. Ik kan me goed voorstellen dat mensen moeite hebben met agressie van moslims. Maar ik spiegel altijd, je hebt ook christenen die agressief zijn. Ik stel de vraag: ´Is agressie islamitisch of is het cultureel bepaald? Waarom zijn mensen zo boos?´ Het kan bedreigend zijn. De sfeer bij het Turkse consulaat vorig jaar was inderdaad grimmig. Is dat de islam, is het specifiek Turks of is het een mengelmoes? Het is moeilijk uit elkaar te houden. Er zijn ook foute mensen. Dat deze groepen irritant kunnen zijn, zie je overal, ook op de Veluwe. Ik zie dat christenen die in de Verenigde Staten demonstreren ook dreigend of agressief kunnen zijn. Bij de islam kijk ik naar de normen en waarden die ze zelf als basis hebben."

 

MISSIONAIR De islam is een godsdienst die haar boodschap aan mensen wil meegeven om zich te verbreiden. ,,De ene keer dienender, de andere keer agressiever. Binnen de islam heb je een stroming die leert dat de wereld het 'huis van islam' moet worden: niet goedschiks, dan kwaadschiks. Als we naar de geschiedenis van de christenen kijken, hebben we evenveel bloed aan onze handen. Ook dat wijs ik af. Ik wil missionair zijn en een goed getuigenis neerleggen van de Heer. Als mensen dat de moeite waard vinden en willen meedoen, dolgraag. Dwang helpt daar niet bij. Ik ken moslims die absoluut deze dwang niet hebben. Zij zeggen dat ze willen leven als gelovigen en graag willen dat je hen daarin volgt. Dat vind ik ook vanuit mijn geloofsovertuiging. Als je elkaar daarin respect gunt, heb je wortels voor een gesprek."

 

ONZEKERHEID EN ANGST Smit zal aandacht geven aan de Koran en de sharia, twee thema's waarover onzekerheid en angst bestaat. ,,Ik ga vertellen hoe de Koran is ontstaan. De Koran is niet chronologisch opgebouwd. Soera's lopen door elkaar heen, van de langste naar de kortste soera. Maar, en dat is een discussie in de wetenschap, je kunt wel zeggen wanneer een soera is ontstaan. De groep die de Koran op deze westerse wetenschappelijke wijze benadert, is binnen de islam nog erg klein. Ik ga verder kijken naar de wijze van uitleg van teksten. Voor moslims is de tekst het woord van Allah dat je moet aanvaarden. We gaan kijken naar teksten van vredelievendheid, gastvrijheid en dwang tot bekering."

De sharia roept vooral negatieve en angstige reacties op. ,,Het gaat om de islamitische rechtspraak, buiten de gewone wetten om: van erfrecht, relaties tot lijfstraffen en doodstraf toe. Dat geeft bij veel mensen een ongemakkelijke gevoel. IS onthoofde mensen. In Nigeria komen stenigingen voor. Stelen mag niet. De sanctie is een hand afhakken." Daardoor zien mensen de sharia als een groot gevaar. ,,Toch is de sharia van oorsprong bedoeld om het leven ruimte te geven en te beschermen. De essentiële vraag is vervolgens: wie bepaalt de rechtspraak?" Op deze en andere vragen zal Dr. Wouter Smit antwoord geven tijdens de twee avonden in de Bethelkerk, die beide om 19.30 uur beginnen. Aanmelden via de webpagina: samenspraakbarneveld.wordpress.com