• Pauw Media
  • Anton Verstoep
  • Koeweidienst
  • Koeweidienst
  • Koeweidienst
  • Pauw Media

'Zoals het komt is het goed'

BARNEVELD 'Windkracht' is het thema van de bekende Koeweidienst. De jaarlijkse pinksterdienst in de openlucht wordt voor de vijftiende keer gehouden door de Commissie Bijzonder Diensten van de Hervormde Gemeente in Barneveld (PKN). Iedereen is Tweede Pinksterdag (maandag 5 juni) om 10.00 uur welkom in het Schaffelaarsebos achter het kasteel.

Freek Wolff

Jaap van Middendorp en Dick van de Heg zijn de mannen van het eerste uur, maar tegenwoordig hebben Jan van de Pol, Robert van den Ham en Elly Hazeleger het stokje overgenomen. Juist vanwege deze vijftiende editie was de bedoeling om het gesprek over de Koeweidienst samen te houden, maar wegens onvoorziene omstandigheden konden Jaap en Dick er helaas niet bij zijn.

,,Jaap van Middendorp ging  destijds naar de hagenpreken op de Ginkelse Hei in Ede. Andere gemeenteleden zeiden dat het mooi zou zijn als we zoiets  in Barneveld ook zouden doen. Die twee mannen hebben de koppen bij elkaar gestoken vanuit de evangelisatiecommissie. Ze zijn de eerste pinksterdienst in de openlucht gestart. ,,De laagdrempeligheid sprak hen heel erg aan", legt Jan van de Pol uit.

,,Het doel van de Koeweidienst is ook om mensen te bereiken die moeite hebben om naar een kerk te gaan", voegt Elly Hazeleger toe. ,,Net als de kerstnachtdiensten, heeft deze dienst een missionair karakter. We proberen een beetje out-of-the-box te denken, om zo een hele grote groep te bereiken, zoals niet-kerkelijken, randkerkelijken en mensen die onregelmatig naar kerkdiensten komen", zegt Robert van den Ham.

KORTE OVERDENKING In de beginjaren kwamen er zo'n vijfhonderd Barnevelders naar de pinksterdienst in de openlucht, maar de laatste jaren is dit aantal gegroeid naar ruim duizend. De locatie is altijd de Koewei geweest, gelegen achter kasteel De Schaffelaar. ,,Dat is mooi centraal en je hebt er voldoende ruimte. Iedereen kent die plek. Mensen komen te voet, per fiets of met de auto. Het is mooi om te zien, als ze er om kwart voor tien naartoe gaan met een stoeltje onder hun arm." Vervolgens zijn er mensen die op een kleedje gaan zitten of op een stoel plaatsnemen, terwijl anderen blijven staan.

De pinksterdienst in de open lucht kent liturgische elementen die regulier in de kerkgebouwen worden gebruikt, maar ook enkele aanpassingen. Zo worden er allerlei liederen gezongen: psalmen, gezangen en Opwekkingsliederen. Er is gebed, een zegenbede, een kindermoment, terwijl de preek afwijkend is qua lengte. ,,Die duurt gemiddeld in een kerkgebouw een half uur, maar wordt nu beperkt tot ongeveer tien minuten. Het is een korte overdenking.  Omdat we denken dat er veel mensen komen die niet zo gewend zijn om lang naar kerkelijke taal te luisteren. Alles lijkt op een gewone dienst, maar het verschil zit hem vooral in de lengteduur, in het eigentijdse karakter en in het taalgebruik", aldus Van den Ham.

UITGELEZEN MOMENT Volgens Van de Pol heeft een onderzoek onlangs uitgewezen dat 58 procent van de bevolking geen idee heeft wat het pinksterfeest betekent en waar het vandaan komt. ,,Daarom is dit een uitgelezen moment om dat duidelijk te maken en uit te zoeken wat dit feest je vandaag nog zegt. Omdat het in de Bijbel gaat om de uitstorting van de Heilige Geest is het een heel bijzonder verhaal. De discipelen begonnen in vreemde talen te spreken, zodat iedereen hen niet alleen kon horen, maar ook begrijpen. Eigenlijk is dit het verhaal van het ontstaan van de kerk. We doen nu nog steeds hetzelfde. Om mensen kennis te laten maken met het goede nieuws van het evangelie. Dat is het in een notendop."

GODS GROOTHEID Van den Ham benadrukt dat de Geest er nog steeds is en mensen persoonlijk kan inspireren. ,,Hij laat je zien wat je weg op aarde is. De kerk heeft allerlei vormen aangenomen, met helaas verschillende stromingen, maar uiteindelijk gaat het erom door Wie je je laat leiden."

De (vreemde) tongentaal als vrucht van de Heilige Geest kan volgens de drie Barnevelders nog steeds te horen zijn. ,,Maar als niemand dat begrijpt, heeft het geen meerwaarde. Dan moet er iemand zijn die dat kan uitleggen. Het is er gewoon, dus het kan gebeuren, maar er wordt niet de nadruk op gelegd. Het is een uiting van Gods grootheid", aldus Van den Ham, die weet dat dit heden ten dage nog steeds gebeurt en niet alleen in Pinkstergemeenten, maar ook in protestantse kringen.

Hazeleger gelooft ook dat Gods Geest mensen kan genezen. ,,Ik heb van mensen gehoord die ontzettend ziek waren en van wie artsen zeiden dat er geen hoop meer was, maar dat ze toch genazen. Dan zagen ze dat tumoren ineens waren verdwenen. Dat was heel bijzonder. De doktoren hadden er geen verklaring voor. Dat gebeurde vroeger en het gebeurt nu nog. We bidden dagelijks voor genezing."

De Heilige Geest is volgens haar de plaatsvervanger van Jezus Christus, nadat de Zoon van God naar de hemel ging om aan de rechterhand van zijn Vader te zitten. ,,De Geest wijst ons erop wat Jezus voor ons gedaan heeft. Dat Hij aan het kruis stierf en weer opstond."

Volgens de drie commissieleden leidt de Heilige Geest mensen ook in het dagelijkse leven. Ze vinden wel dat het soms gevaarlijk is om God voor je karretje te spannen. ,,Daar moet je voor uitkijken. ,,Als je God om leiding in je leven vraagt, mag je dat aan Hem overlaten, zoals Hij vindt dat goed is. Dan kun je daar rust in ervaren, in de wetenschap dat Hij het weet", verklaart Van de Pol. ,,Je moet zelf ook actief bewegen", voegt Van den Ham toe.

GEEN SINTERKLAAS Een Bijbelse figuur als Gideon werd door God geroepen. Hij ontving rechtstreeks antwoorden. De Barnevelders zijn het erover eens dat God ook nu nog opdrachten voor mensen heeft. ,,We zoeken soms naar te grote dingen, terwijl je in je persoonlijke leven geregeld heldere antwoorden krijgt van God. Tegelijk is Hij geen Sinterklaas die je alles geeft wat je vraagt. Soms komt Hij op een andere manier dan je verwacht bij je terug", aldus Van de Ham. De persoonlijke relatie met God is volgens Hazeleger bepalend.

De liederen tijdens de pinksterdienst worden begeleid door muziekcombo Adonai. De spreker van dit jaar is de Barneveldse pastoraal medewerker Anton Verstoep. Hij stelt het thema windkracht centraal. ,,Dat spreekt wat meer tot de verbeelding. We lezen in de Bijbel dat er tijdens de uitstorting van de Heilige Geest een sterke wind waaide, waarbij het leek alsof het stormde. Windenergie is een actueel thema in onze tijd. Daar sluiten we bij aan. Die kracht van God kun je nog steeds, ook in je dagelijkse leven, ervaren."

UIT HET ZICHT De drie onderkennen dat Bijbelse feesten als Pinksteren hoogtepunten zijn voor christenen en dat de beleving van het geloof op 'gewone' dagen weleens verder weg kan zijn. ,,Maar we geloven dat God ons vasthoudt. Het is net als een aardse relatie tussen vader en zoon. Je kunt een goede relatie hebben met elkaar, maar toch kan de zoon in het leven geheel andere keuzes maken dan zijn vader. Dat wil niet zeggen dat de vader dan niet meer van zijn zoon zou houden en hem volledig zou loslaten. Zo zien we de relatie met onze hemelse Vader als volmaakt, ook al snappen we die niet altijd. We geloven wel dat God je niet meer loslaat als je eenmaal voor Jezus hebt gekozen, ondanks dat je als mens fouten blijft maken", legt Van den Ham uit. Pinksteren is een feest waar veel gevoel een rol speelt, maar de kennis en het weten met het verstand mag daarbij volgens de drie niet uit zicht verdwijnen. ,,Dat is in de relatie met Jezus en de Heilige Geest niet anders. Als het geloofsgevoel bij een mens op een lager pitje staat, ligt dat aan ons zelf en niet aan Gods Geest."

KERKDAK Het weer is een belangrijke factor voor een meer of minder geslaagde pinksterdienst. Andere jaren regende het weleens, maar Hazeleger vindt dat alle paraplu's bij elkaar dan een mooi en fleurig beeld tonen. ,,De lucht is het dak van de kerk op dat moment", zegt Van de Pol. ,,Zoals het komt is het goed."

De openluchtdienst is uiteraard gratis toegankelijk, terwijl er nadien koffie en thee wordt geschonken, met een koekje. ,,Sommige mensen hebben dan vragen, terwijl anderen nog samen willen bidden. Dat kan allemaal. Er zijn mensen met badges 'organisatie' aanwezig die je altijd kunt aanspreken."

De organisatoren spelen met de gedachte om de dienst de komende jaren misschien uit te breiden met een broodmaaltijd. ,,Het zou mooi zijn om na afloop met de gehele gemeenschap nog te barbecuën. Daar was het nu te kort dag voor, maar dat is iets wat we misschien in de toekomst kunnen doen."

De publiciteit voor de dienst omvat naast krantenartikelen ook posters langs de weg en online opties, zoals Twitter en Facebook (facebook.com/koeweidienst). Er komen ook gelovigen uit andere kerken dan de Hervormde Gemeente. ,,Dat is best bijzonder, maar we vinden het nog mooier dat er mensen komen die anders nooit naar een kerk gaan. Dat is meer onze doelgroep."

Om de pinksterdienst ook qua organisatie een oecumenisch karakter te geven - zoals in Voorthuizen - vinden de commissieleden wel een goede gedachte. ,,Dat zou in de toekomst misschien kunnen, maar dit is vanuit onze gemeente zo gegroeid. De dienst heeft duidelijk een missionair karakter, want hij is voor iedereen bestemd. Laat hem maar gigantisch groot worden, daar heb ik geen moeite mee. De hele Koewei vol, geen probleem!"