• De avond in Barneveld draaide om insecten.

    Edward Doelman
  • Hap, slik en weg.

    Edward Doelman
  • Barnevelder Wicha Benus van organisator O-gen waagde zich aan een handje gedroogde insecten.

    Edward Doelman
  • Een enkele bezoeker testte z'n smaakpapillen en at levende insecten.

    Edward Doelman

´Het is wachten op de eerste insectenboer in de Gelderse Vallei´

BARNEVELD Het staat allemaal nog in de kinderschoenen, maar de sprekers tijdens het O-gen Open Café gisteren in Barneveld waren allemaal overtuigd: de kweek van insecten biedt boeren nieuwe kansen.

Edward Doelman

Zo'n vijftig belangstellenden lieten zich onder gastheerschap van het Poultry Expertise Centre informeren over de stand van zaken in de insectenteelt. De avond was in twee delen gesplitst. Het eerste deel van de avond werden de bezoekers in collegevorm geïnformeerd over de kansen en mogelijkheden, de avond werd afgesloten in cafévorm, met ruimte voor ontmoeting. Ook waren hier enkele bakken met levende insecten te zien. Een enkeling ging de uitdaging aan en testte de eigen smaakpapillen door een larve naar binnen te schuiven.

De avond, georganiseerd door gebiedscoöperatie O-gen en Regio Foodvalley, werd geïntroduceerd door Gerard van Santen, directeur van O-gen. Hij stelde onder meer content vast dat er veel jonge boeren belangstelling toonden. ,,We hebben energie van onderop nodig." Over de mogelijke uitkomst van de avond had hij ook zijn gedachten: ,,Misschien zit er in de zaal wel een varkensboer of pluimveehouder die tot de conclusie komt: hé, ik kan insectenkweker worden. De Gelderse Vallei biedt in elk geval genoeg ruimte om te ondernemen."

EIWITTEN Sanne van Laar nam vervolgens het stokje over. Zij vertelde dat de Regio Foodvalley de ontwikkelingen op het gebied van insectenkweek nauwlettend volgt en er waar mogelijk op in wil springen. Volgens haar biedt insectenkweek 'nieuwe kansen op meerdere fronten'. Van Laar wees onder meer op de eiwitten die in insecten zitten. ,,Als we dieren kunnen voeden met deze eiwitten hoeven we alle soja die in diervoeding zit, niet meer uit Brazilië te halen. Dat scheelt nogal op de CO2-footprint." Ook biedt insectenkweek kansen op nieuwe verdienmodellen voor de boer en het vergroten van de circulariteit. Zo zouden bijvoorbeeld insecten gekweekt kunnen worden met de reststromen van horeca uit de buurt, die vervolgens weer gevoerd kunnen worden aan pluimvee. ,,Daarmee maken we laagwaardige, eigenlijk waardeloze, reststromen circulair."

Om deze kansen te verkennen heeft de Regio Foodvalley een vooronderzoek verricht. ,,De ontwikkelingen gaan door en ons onderbuikgevoel zegt dat we hier wat mee moeten. We hebben het bijvoorbeeld gehad over een expertisecentrum", aldus Van Laar. Ook is met LTO Gelderse Vallei een enquête gehouden onder boeren. ,,De respons was niet hoog, maar de boeren met belangstelling hebben we in beeld." Dat is belangrijk, weet Van Laar. ,,Fundamentele kennis ontbreekt nu nog, maar de ontwikkelingen gaan razendsnel. Het is belangrijk dat we kennis ontsluiten en beschikbaar maken."

KIPPENVOER Dr. Ir. Laura Star, als lector precisievoeding en duurzame pluimveehouderij verbonden aan hogeschool Aeres, gaf een beeld van de initiatieven en onderzoeken die in het land opgezet zijn. Zij concentreerde zich vooral op de pluimveehouderij. Aan kippen mogen levende insecten gevoerd worden. Daar wordt inmiddels het nodige mee geëxperimenteerd. Uit eerste onderzoeken blijkt dat het eten van insecten door kippen goed is voor de dieren. De productie en het gewicht van eieren blijft op peil, terwijl het gedrag van de kippen verbetert. De kippen pikken elkaar minder, terwijl dat gedrag door het verbod op het kortwieken van de kippensnavels in stallen is toegenomen.

Star gaf aan dat de insectenkweek veel potentie heeft. ,,Maar opschaling is noodzakelijk, net als meer ondernemers, kennis en ervaring." Want er ligt nog een groot terrein braak, met name als het over de praktijk gaat. ,,Wat moet je insecten voeren? Hoe kweek je ze op? Gaan we dieren levende insecten voeren of moeten ze vermalen worden in diervoeding? En zo ja, hoe zit het dan met de regelgeving? We staan met dit thema nog in de kinderschoenen."

De avond werd vervolgd door Harry Landeweerd van Omgevingsdienst de Vallei, die de regels voor het opzetten van een insectenboerderij uiteenzette. Hij ging onder meer in op de vraag of insecten landbouwhuisdieren zijn en of insectenkweek een agrarische activiteit is. Landeweerd liet zien dat ook op het gebied van lokale regelgeving nog veel onduidelijk is. ,,Ik heb de wijsheid niet in pacht, maar de milieuregels voorzien nog niet in grootschalige insectenteelt."

Juist grootschalige insectenteelt is mogelijk, stelden Laura Star (Aeres) en Sanne van Laar (Regio Foodvalley) na afloop los van elkaar nog eens vast. Op de vraag of de insectenkwekerij in de loop van de jaren, naast de pluimveehouderij, rundveehouderij en varkenshouderij, kan uitgroeien tot een volwaardige agrarische sector, antwoordden beiden met een 'ja'. ,,Ik verwacht hier veel van", benadrukte Star. Ook Van Laar wil met Regio Foodvalley snel actie ondernemen. ,,Ik denk dat we echt iets aan coördinatie moeten gaan doen." En de boeren zelf? Het is vanaf nu wachten op de eerste insectenboer in de Gelderse Vallei.