• Erik van't Land

´Ik sta dag en nacht met liefde klaar voor mijn vrouw´

BARNEVELD Dick Bonestroo staat 24 uur per dag klaar voor zijn ernstig zieke vrouw. Zijn dochter vond dat hij een keer de lucht in moest en meldde hem aan voor de ballonvaart.

Cees van Dijk

Ik wist niet wat ik hoorde", zegt Dick Bonestroo (72) als we hem spreken in zijn woning in Barneveld. „Eerlijk gezegd werd ik er nogal emotioneel van toen Hilde, mijn dochter, mij vertelde dat ik mee mocht tijdens een ballonvaart die wordt georganiseerd door de Barneveldse Krant." Hilde gaf haar vader op, omdat ze vindt dat hij wel een uitstapje heeft verdiend. Dag en nacht is hij in de weer voor zijn ernstig zieke vrouw die voortdurend meer zorg nodig heeft. Dick zelf relativeert dat, maar hij kijkt wel uit naar de komende ballonvaart.

Bijna tien jaar geleden zette Dick een punt achter zijn werkzame leven. „Ik heb altijd met ontzettend veel plezier in het speciaal onderwijs gewerkt. "Mijn vrouw en ik komen allebei uit Nunspeet en mijn eerste baan was op een LOM-school in Harderwijk. Een vriend tipte mij dat er in De Glind een functie vrij kwam, waarop we besloten naar Barneveld te verhuizen. Inmiddels wonen we hier nu zo'n veertig jaar, waarvan ruim twee jaar in dit huis. Hiervoor hebben we nog op drie andere plekken in het dorp gewoond." Dick gaf jarenlang les op de J.H. Donnerschool in De Glind, de school die onlangs in het nieuws kwam door de moord op een veertienjarige leerlinge.

KAMPEREN Toen hij in 2007 gebruik kon maken van een regeling om vervroegd met pensioen te gaan, hoefde Dick niet lang na te denken. „Hoewel ik het nog steeds ontzettend naar mijn zin had - het was echt werk dat bij me paste - kregen mijn vrouw en ik door mijn vertrek de mogelijkheid om andere dingen te doen. We gingen altijd al graag kamperen en nu zaten we niet langer aan de schoolvakanties vast."

Aanvankelijk leek niets een onbezorgde oude dag in de weg te staan. Totdat Ria, de vrouw van Dick, ziek werd. „Na uitgebreide onderzoeken kreeg zij zes jaar geleden het etiket PLS opgeplakt. Dat noemen wij een vriendelijke variant van de spierziekte ALS. Primaire laterale sclerose, kortweg PLS, tast het zenuwstelsel aan waardoor verschijnselen optreden die lijken op ALS. Ook het ziektebeeld vertoont veel overeenkomsten, maar de levensverwachting is bij ALS aanmerkelijk korter", legt Dick uit als we aan de tafel in de woonkamer een kop koffie drinken.

„Ga maar aan deze kant zitten", beduidt hij de verslaggever „dan kan ik mijn vrouw in de gaten houden". Ria zit in een aangepaste stoel bij het raam. Ze volgt het gesprek nauwgezet. „Spreken gaat helaas steeds moeilijker, maar gelukkig mankeert ze geestelijk nog niets. Ze is ontzettend helder. Mensen die dementeren, hebben een andere relatie met hun partner. Dan valt meestal niet meer te ontkomen aan opname in een verpleegtehuis, maar ik kan Ria gelukkig thuis verzorgen." De afgelopen weken bleek echter een korte ziekenhuisopname noodzakelijk vanwege enkele complicaties. „Ook het eten van vast voedsel is niet meer mogelijk. Daarom krijgt Ria sinds kort sondevoeding", vertelt Dick.

ZIEKTEBEELD Nadat in 2011 de diagnose was gesteld, leek het ziektebeeld in het begin mee te vallen. Ria kon nog redelijk uit de voeten en het echtpaar ging geregeld samen op vakantie. Na verloop van tijd lukte dat niet meer. Doordat zij op een bepaald moment niet meer kon lopen, raakte Ria steeds meer aan huis gekluisterd. Dat had verregaande gevolgen voor het echtpaar en het vereiste de nodige aanpassingen aan hun woning. Vanaf het begin nam Dick de zorg voor zijn vrouw op zich; een zorg die steeds intensiever werd. Inmiddels is hij daar bijna dag en nacht mee bezig en kan hij niet gedurende langere tijd de deur uit.

„Het ziektepatroon is voorspelbaar. Daar zijn de specialisten duidelijk in. Mijn vrouw kan alleen maar achteruit gaan. Gelukkig is in dit huis alles gelijkvloers en kan ik hier alle zorg bieden die zij nodig heeft. De voorzieningen waarover we beschikken, zijn ruim voldoende om dit vol te houden. Ik moet er niet aan denken dat zij naar een verzorgingstehuis zou moeten", zegt Dick die ook wijst op de voortreffelijke hulp die zijn vrouw krijgt van Buurtzorg, de thuiszorgorganisatie die in Barneveld actief is. „Zelf zeggen de verpleegsters dat hun bemoeienis nu nog maar minimaal is, maar ze komen elke dag voor de persoonlijke verzorging van Ria. Het zijn werkelijk voortreffelijke mensen. Zonder hen zou ik dit niet kunnen." Dick helpt de mensen van Buurtzorg altijd een handje, omdat, zoals hij het zelf zegt, twee nu eenmaal meer kunnen dan één. Daarnaast heeft hij ook veel geleerd. „Het klinkt misschien vreemd, maar je krijgt er handigheid in om bijvoorbeeld iemand op bed te tillen."

SPECIALE AUTO Naast de persoonlijke zorg voor Ria, heeft Dick ook zijn handen vol aan het huishoudelijk werk. Daarbij heeft hij nog dagelijks profijt van zijn jaren in het onderwijs. „Op de J.H. Donnerschool, waar ik destijds lesgaf, moesten de leerlingen worden voorbereid op een zelfstandig leven. Dat betekende bijvoorbeeld dat zij ook leerden koken. Inderdaad, ik heb altijd goed opgelet en dat werpt nu zijn vruchten af", zegt hij lachend. Ook tijdens de vakanties hield hij zich vaak bezig met het bereiden van de maaltijd. „Daar heb ik nog elke dag profijt van."

Niet alleen is alles in hun woning er op gericht dat Ria zo lang mogelijk thuis kan blijven wonen, ook is er een speciale auto aangeschaft waarmee haar elektrische rolstoel kan worden vervoerd. „Ria vindt het heerlijk om af en toe naar buiten te gaan. Pas hebben we nog een mooie wandeling gemaakt", zegt Dick die zelf ook graag in de buitenlucht vertoeft. „Veel tijd voor hobby's heb ik niet, maar ik vind het fijn om in de tuin te werken." Die tuin ziet er dan ook kleurig en fleurig uit, stellen we vast als we samen met de fotograaf nog wat buitenopnamen van de mantelzorger maken.

MANNENKOOR Eén keer in de week breekt Dick er even uit om naar zijn mannenkoor te gaan. Ook dat vergt wel enige organisatie, want zijn vrouw kan eigenlijk niet lang alleen zijn. „Als ik even een boodschap moet doen, is dat geen probleem, maar als ik naar het koor ga, ben ik de hele avond weg. Dan komt er een vriendin van Ria en kan ik even mijn zinnen verzetten."

Niet alleen zingt hij graag, ook houdt hij zich bezig met de publicaties van mannenkoor De Schaffelaar. „Tot voor kort verzorgde ik met enige regelmaat het vervoer van cliënten van zorgboerderij 't Paradijs in Barneveld, maar dat was niet meer te combineren met de verzorging van mijn vrouw. Daarom heb ik onlangs afscheid genomen van dat vrijwilligerswerk."

Over hulp hebben Dick en Ria niet te klagen. Hun beide dochters wonen in Barneveld. Op hen kunnen zij altijd een beroep doen. „Ja, die hulp. Mensen willen je natuurlijk graag van dienst zijn en ik krijg veel hulp aangeboden, maar het liefst doe ik het allemaal zelf. Begrijp me goed, het is natuurlijk aardig bedoeld, maar zodra je anderen over de vloer hebt, dreigt ook je privacy te worden aangetast.

Maar ik word geregeld verwend met een kant en klaar portie eten van kinderen, buren en vrienden. En we zijn ontzettend blij met de thuiszorg die we nu hebben. Een geweldig team, maar alles wat ik zelf voor Ria kan doen, doe ik."

„Strijken, de was doen, ik heb het allemaal geleerd. Voor het schoonhouden van het huis hebben we een lieve en gezellige hulp. Het is gewoon een kwestie van doen", zegt hij relativerend. Zijn dochter Hilde dacht daar anders over en vond dat haar vader een beloning verdiende voor al zijn inspanningen. Daarom stuurde ze een berichtje naar de redactie van deze krant, waarin ze aangaf dat haar vader nu dag en nacht voor haar moeder moest zorgen en het verdiende om er eens even uit te zijn.

Groot was de verrassing toen hij in de prijzen viel en op 17 augustus in het mandje van de BDU-ballon mag stappen. „Ik hoop dat de wind gunstig is", zegt Dick als we afscheid nemen. „Het lijkt me geweldig om ons huis vanuit de lucht te zien." Zijn vrouw kan dan misschien nog net een glimp van hem opvangen.