• Sander Koning

Barneveld is energie-grootverbruiker

BARNEVELD Binnen de regio FoodValley verbruikt de gemeente Barneveld per inwoner verreweg de meeste energie. Uit de regionale energievisie die de Regio FoodValley deze week presenteerde, blijkt dat Barneveld in 2015 6.200 terajoule (6.200 biljoen joule) verbruikte, wat neerkomt op 115 megajoule per inwoner.

Barneveld consumeerde ruim twee keer meer energie dan de meest energiezuinige gemeente binnen de regio: Veenendaal. Zij verbruikte slechts 56 megajoule per inwoner. De gemeente Renswoude zit Barneveld met 103 megajoule het dichtst op de hielen. Daarachter volgt Ede met 91 megajoule.

SCENARIO'S De noodzaak om te verduurzamen, is nu ook tot de Regio FoodValley doorgedrongen. Waar de deelnemende gemeenten afzonderlijk al eerder energieplannen voor de toekomst formuleerden, heeft FoodValley nu een gezamenlijke visie geformuleerd. Het deze week gepresenteerde document geeft een beeld van de ingrijpende ruimtelijke maatregelen die nodig zijn om op termijn energieneutraal te worden. Onderzoekers schetsen drie mogelijke toekomstscenario's. In het eerste scenario zouden 76 windmolens en 646 zonnevelden nodig zijn in de regio, in het tweede 45 windmolens en 839 zonnevelden en in het derde 53 windmolens en 646 zonnevelden. Hierbij gaan de onderzoekers uit van een energiebesparing van dertig procent, de plaatsing van zonnepanelen op geschikte daken en duurzame energieopwekking uit bodemwarmte en biomassa.

1300 VOETBALVELDEN Er zou een lint van 22 kilometer aan windmolens nodig zijn - met 500 meter tussen elke turbine - als scenario twee werkelijkheid wordt. Dat is globaal de afstand tussen Ede en Nijkerk. 839 zonnevelden staat gelijk aan 1300 voetbalvelden. Dat is ongeveer zo groot als de stad Wageningen. Het derde scenario gaat ervan uit dat er meer aardwarmte wordt opgewekt dan in de andere twee scenario's. Hoeveel windmolens Barneveld straks voor haar rekening moet nemen is nog niet duidelijk; zelf gaat ze op dit moment uit van vier à acht turbines.

MOBILITEITSSECTOR Als de dertig procent energiebesparing wordt gerealiseerd, zou Barneveld in 2050 iets meer dan 4000 terajoule per jaar duurzaam moeten produceren. Daarvan zou globaal zo'n 1400 terajoule uit wind- en zonne-energie moeten bestaan, 1500 terajoule uit omgevingswarmte en biomassa en 1100 terajoule uit het gebruik van biobrandstoffen voor het verkeer. Met name dat laatste zou voor Barneveld winst zijn, aangezien bijna de helft van het totale energieverbruik in Barneveld voor rekening komt van de mobiliteitssector, zo blijkt uit de cijfers.

ZEUMEREN Met het opwekken van duurzame energie lopen Barneveld en de omliggende gemeenten achter op de rest van Nederland, zo is te lezen in de visie. Binnen de FoodValley werd in 2015 1208 terajoule hernieuwbare energie opgewekt; ongeveer 4,3 procent van het energieverbruik. Het gemiddelde percentage in heel Nederland lag op 5,8 procent. De gemeente Barneveld heeft zichzelf in haar 'eigen' lokale energievisie tot doel gesteld om in 2020 twintig procent van de gebruikte energie duurzaam op te wekken. De drie windmolens die nabij recreatieterrein Zeumeren zouden komen, hadden aan het bereiken van dit doel bij moeten dragen. Er was echter zoveel protest tegen de aanleg ervan, dat de gemeente besloot een locatiestudie te starten om de geschikte plek(ken) voor de windmolens binnen de gemeente in kaart te brengen. Dat is naar verwachting in de tweede helft van 2018 klaar.

KLIMAATTOP Barneveld wil de gemeente uiteindelijk in 2050 energieneutraal maken. De Regio FoodValley omarmt die doelstelling, al zijn sommige deelnemende gemeenten nóg ambitieuzer. Zo wil Wageningen al in 2030 klimaatneutraal zijn en Nijkerk en Veenendaal vijf jaar later. Om in 2050 in de eigen regionale energiebehoefte te kunnen voorzien, spreken de gemeenten in de energievisie af om de komende jaren nóg meer afspraken voor de toekomst te maken. Er wordt onder meer een jaarlijkse 'klimaattop' georganiseerd, om alle plannen met betrekking op energiebesparing, duurzame warmte en opwekking naast elkaar te leggen en op elkaar af te stemmen.

STEVIGE OPGAVE Wethouder Didi Dorrestijn is niet verbaasd over het hoge Barneveldse energieverbruik, zo geeft ze aan. Ze is positief over het gepresenteerde regionale energieplan. ,,Deze stelt ons in staat onze lokale plannen nog beter uit te voeren." Vorige maand bleek Barneveld nog gekant tegen een concept-versie van de visie. Het was toen nog niet duidelijk waar de gemeenten zélf verantwoordelijk voor zijn en wat hun inspanningen zouden moeten zijn om daar te komen. Dorrestijn is daar nu wel tevreden over. ,,Iedere gemeente blijft zelf aan zet om de lokale doelstellingen te halen. Wij hebben onze eigen energievisie en daarnaast is er een stevige regionale opgave, zoals het maken van plannen over energiebesparing en terugdringen van gasgebruik in nieuwe en bestaande nieuwbouw. Vooral dat laatste is een grote uitdaging."

ENERGIECOÖRDINATOR Ze wijst erop dat er binnen Barneveld al veel gebeurt om duurzame energie in de gemeente bevorderen. ,,Neem het energieloket: daar kunnen inwoners vijf dagen per week terecht met vragen over energie. In 2018 breiden we de capaciteit van het loket uit. Verder is de duurzaamheidslening populair. Met bedrijven zijn wij hard aan de slag om te zien hoe wij ondernemers kunnen helpen om energiemaatregelen te nemen." Het college wil een 'energiecoördinator' gaat aanstellen om de verduurzaming in de gemeente nog meer op gang te brengen, onthult Dorrestijn. ,,We betrekken het bedrijfsleven hierbij om goed aan te sluiten op wat nodig is." Dorrestijn aarzelt ook niet om de drijvende krachten achter lokale initiatieven in De Glind, de opgerichte coöperaties in Voorthuizen en Kootwijkerbroek en het zonnepark op industrieterrein De Tolboom te prijzen. ,,Wij willen deze initiatieven waar nodig ondersteunen."

FIAT De regionale energievisie is nog niet definitief vastgesteld. De verschillende gemeenteraden in de regio moeten er hun fiat nog aan geven. Pas in het tweede kwartaal van 2018 zal dat gaan gebeuren.