• Henk Hutten
  • Henk Hutten
  • Henk Hutten
  • Henk Hutten
  • Henk Hutten

Barnevelds suikerwerk gaat hele wereld over

BARNEVELD De spikkeltjes op softijs, het musketzaad op de kerstkransjes of de gekleurde suiker op de donut. Suikerdecoratie is het specialisme van familiebedrijf Sidilco. Vanuit de Barneveldse suikerwarenfabriek worden klanten van over de hele wereld bediend.

Edward Doelman

Wie erop let, komt het overal tegen: op koekjes, op banket, op chocolade, op ijsjes of in het snoepgoed. Het wemelt bijvoorbeeld van het musketzaad op de blauwe en roze gomsnoepjes van de Engelse drop. Of denk aan de suikers op de Friese kandijkoek of de 'geboortemuisjes' op een beschuit. Het geeft volgens Ax Dil een aardig beeld van wat er allemaal in zijn suikerwarenfabriek vervaardigd wordt. Sidilco opereert in een bijzondere nichemarkt, zo maakt hij duidelijk. ,,De geheimen van ons productieproces hangen we niet aan de grote klok. De fotograaf laten we ook niet overal zijn gang gaan."

Dil zegt het natuurlijk met een kwinkslag, maar in de kern komt het daar wel op neer. Op pottenkijkers, letterlijk en figuurlijk, zit de ondernemer niet te wachten. Want wie een rondleiding krijgt door de Barneveldse suikerwarenfabriek, ziet veel potten en pannen, die in vlot en regelmatig tempo ronddraaien. De potten zorgen ervoor dat het suikerwerk gedrageerd worden, zo legt Dil uit. ,,Het spikkeltje op een ijsje is een musketzaadje, een suikerkorreltje waar omheen een hard laagje wordt gecoat. De draaiende pannen zijn daarvoor cruciaal."

Hij stelt zelfs dat meerdere laagjes om het zaadje worden gedrageerd. Dit wordt gevolgd door het kleuren en glanzen van de musketzaadjes. Hetzelfde proces is van toepassing op anijszaadjes bij de vervaardiging van geboortemuisjes. Volgens hem is het drageren min of meer vergelijkbaar met kristalliseren. ,,In het productieproces worden de zaadjes eerst vochtig gemaakt. Daardoor gaan de zaadjes of het suiker, wat in feite dus tarwezetmeel is, uitzetten. Door het vervolgens te verwarmen en rond te draaien wordt laagje voor laagje aangebracht."

PURE DECORATIE Het resultaat is dus musket, duizenden kleine, ronde en harde balletjes die gebruikt wordt bij de garnering van bijvoorbeeld de kerstkransjes. ,,Maar we zijn geen smaakmaker", benadrukt Dil. ,,Suikergoed als musketzaad is geharde suiker, de smaak verandert niet." Wat is dan de toegevoegde waarde? ,,Pure decoratie. We dragen voor een groot deel bij aan de beleving van een product. We maken producten visueel aantrekkelijk, met name door het kleuren van de suikers." Toch is dat niet helemaal waar, zo vertelt Dil later. ,,Het suikergoed geeft ook een bepaalde bite. Het musket op een kerstkransje zorgt in combinatie met de chocola voor een bepaalde smaakbeleving. Dat doen wij eigenlijk. We leveren een bijdrage aan de beleving van smaken."

OPA Sidilco is een echt Barnevelds bedrijf. De opa van de huidige eigenaar, ook Ax Dil genaamd, begon in 1950 met een bonbonfabriek in Barneveld. Dat deed hij ten tijde van de wederopbouw na de oorlogsjaren van 1940-1945. ,,Een tijd waar weinig ruimte was voor luxe. De bonbonfabriek ging al snel weer failliet", weet Dil. Twee jaar later kwam de onderneming alsnog van de grond, maar via een andere weg. De opa van Dil ging grondstoffen leveren aan banketbakkers, die in die tijd nog in groten getale actief waren.

Pas eind jaren zeventig werd de stap naar de suikerdecoratie gezet. Daar ging een primeur aan vooraf van Axel Dil, de vader van Ax.

Hij introduceerde destijds de spikkels en overtuigde de dierentuindirecteur van Dierenpark Amersfoort. Daar werd voortaan ook softijs met spikkeltjes verkocht, wat een schot in de roos bleek. Later volgden ook pinda- en hazelnootstukjes.

BEGONNEN AAN STATIONSWEG Daar groeide de suikerwarenfabriek van. Rond dezelfde periode streek het bedrijf ook neer op bedrijventerrein Harselaar-Oost. Nog steeds bevindt de fabriek zich aan de Mercuriusweg. ,,We behoorden met onder meer transportbedrijf H&S tot de eerste bedrijven die zich vestigden op dit gedeelte van de Harselaar." Voordat Sidilco naar het bedrijventerrein verkaste, opereerde het bedrijf vanaf een onderkomen aan de Stationsweg, vlakbij de spoorwegovergang. ,,Het bedrijf is opgebouwd door mijn opa, maar hij overleed op vrij jonge leeftijd in 1967. Toen nam mijn oma het over, al snel aangevuld met m'n vader."

Zelf staat Dil sinds 2004 aan het roer. Al op 32-jarige leeftijd nam hij het bedrijf over van zijn vader. ,,Ik werkte al sinds mijn achttiende bij Sidilco en heb erop aangestuurd om het bedrijf op jonge leeftijd over te nemen." Dat lukte uiteindelijk en Dil begon met een vernieuwings- en moderniseringsslag. Hij investeerde onder meer in verbetering van het productieproces, automatisering, certificeringen en haalde de banden met klanten aan. Drie jaar geleden werd de fabriek grondig vernieuwd. ,,We bleven investeren, maar daardoor konden we ook meer decoreren."

De suikerwaren worden afgenomen door grote nationale en internationale merken, die hun producten ook visueel aantrekkelijker maakten. Zo is er de opmars van de donut, terwijl geelgroene decoraties op paaskoekjes ook een succes werden. ,,De verwachtingen van de klant overtreffen en in een vroeg stadium meedenken met de klant, dat doen we graag. Zonder arrogant te willen doen; ik denk dat we daar een flinke verbeterslag in gemaakt hebben. Mede daardoor zijn we meegegroeid met onze afnemers."

IN ALLE SUPERMARKTEN Welke afnemers Sidilco allemaal bedient, dat houdt Dil liever voor zich. ,,De suikerwarenmarkt is een complexe markt met een beperkt aantal spelers, het is niet gebruikelijk om dat soort bedrijfsinformatie openbaar te delen. De concurrentie hoeft niet wijzer gemaakt te worden dan ze al zijn." Wel wordt na doorvragen duidelijk dat Sidilco voor nationaal en internationaal bekende merken suikerdecoratie vervaardigt. Ongeveer vijftig procent van wat in de suikerwarenfabriek geproduceerd wordt, gaat naar het buitenland. ,,Het enige wat ik hier verder over wil zeggen, is dat in elke supermarkt in Nederland wel suikerdecoratiewerk te vinden is dat afkomstig is uit Barneveld."

De groei van de afgelopen jaren komt ook duidelijk terug in de groei van het aantal mensen. Toen Dil in 2004 de fabriek van zijn vader overnam, telde het bedrijf nog geen tien medewerkers, inmiddels zijn dat er ruim twintig. ,,We hebben in allerlei opzichten een omslag gemaakt." Zelf heeft de ondernemer, woonachtig in het Gelderse Heerde, 'hart en ziel' gekregen voor het bedrijf. ,,Dat is gegroeid nadat ik vanaf m'n achttiende bij m'n vader ben gaan werken. Het is zó leuk om eigen fabrikant te zijn. Je bedenkt, ontwikkelt en produceert een bepaalde waarde." Met de fabriek kan Dil tevens inspringen op maatschappelijke ontwikkelingen. ,,Glutenvrije producten moeten er bijvoorbeeld ook aantrekkelijk uitzien. Daar springen we op in door met maïszetmeel in plaats van tarwezetmeel aan de slag te gaan." De directeur is nauw betrokken bij dergelijke productontwikkelingen. ,, Zelf testen en in die pannen roeren, dat is eigenlijk het mooiste aspect van mijn vak. Je ziet zo een product ontstaan en groeien."

ZEEWIER Ook voor het kleuren van de suikerwaren neemt Dil een verschuiving waar. ,,E-nummers zijn ook meer onderwerp van gesprek geworden, er wordt veel onzin verkondigd. Wat veel mensen niet eens weten is dat er gewoon natuurlijke E-nummers zijn. Lang niet alles is synthetisch." Maar zijn afnemers vragen Dil om andere kleuroplossingen. ,,Dat proberen we te doen door nieuwe grondstoffen te testen. Zeewier kunnen we bijvoorbeeld gebruiken om groen mee te maken."

Naast productinnovaties heeft Dil ook andere wensen op zijn lijstje staan. Zo heeft hij plannen om de fabriek aan de Mercuriusweg verder uit te breiden. ,,We willen graag uitbouwen aan de zijkant, als bedrijf zitten we nog steeds in de lift. We lopen nu tegen de grenzen van onze productiecapaciteit aan", legt Dil uit. Exacte plannen zijn nog niet uitgestippeld, maar de ambitie is van zijn gezicht af te lezen. ,,Tegelijkertijd willen we ook investeren in verdere automatisering. Dat gaat niet ten koste van, maar staat juist ten dienste van het ambacht."

Dil gaat naar eigen zeggen iedere dag goedgemutst naar zijn werk. ,,Zeg nou zelf, zie je liever een kale donut of een versierde donut? Met onze decoraties maken we het leven van vele mensen net wat vrolijker."