• Jannes Bijlsma
  • Jannes Bijlsma

Beeldentuin-eigenaar: 'Ik ben de crimineel'

BARNEVELD De twee pronkstukken van het Veluws Zandsculpturenfestijn in Garderen stonden woensdagochtend centraal tijdens een hoorzitting in het Barneveldse gemeentehuis. Eigenaar Adri van Ee stond daar tegenover de gemeente, die meent dat beide zandbeelden van Rembrandts meesterwerken De Anatomische Les en De Nachtwacht op een plek zijn neergezet waar dit volgens het bestemmingsplan niet mogelijk is. Van Ee tekende bezwaar aan tegen de dwangsommen van in totaal 23.000 euro die Barneveld hem oplegde.

Jannes Bijlsma

Gewapend met de aanwezigheid van advocate Anouk Scharff en zijn zoon Erik treedt Van Ee met overtuiging het zaaltje in het gemeentehuis binnen. ,,Die boetes moeten van tafel. Dit kinderachtige gedoe moet nu maar eens afgelopen zijn”, geeft hij voor het naar boven lopen aan. De Gardereen kent de procedure. Hij heeft tenslotte al zoveel van dit soort hoorzittingen ondergaan, het is inmiddels de vijfde keer. Een drie leden tellende bezwarencommissie, onder voorzitterschap van wethouder Didi Dorrestijn, hoort de standpunten van beide partijen aan, waarna die een advies uitbrengt aan het college van burgemeester en wethouders.

Het voorstelrondje verloopt vriendelijk, totdat Van Ee de beurt krijgt. ,,Ik ben de crimineel, de stoute jongen…”, zegt hij met cynische ondertoon. Dorrestijn antwoordt direct dat zij dit niet zo ziet en dat het de bedoeling is dat de standpunten van beide partijen correct voor het voetlicht komen. Als het rondje compleet is krijgt advocate Scharff als eerste het woord. Zij verbaast zich in haar voordracht over het feit dat de gemeente Barneveld niet de moeite nam een verweerschrift te sturen naar aanleiding van de twee bezwaarschriften van haar cliënt.

Van Ee kan zich namelijk niet vinden in de dwangsommen en blijft erbij dat de gemeente Barneveld hem keer op keer onterecht dwarsboomt in zijn activiteiten met de zandsculpturen en de Beeldentuin. Het zijn namelijk niet de eerste dwangsommen die hij mocht betalen. Hij heeft beide zandsculpturen netjes volgens de regels willen neerzetten, zo betoogt hij. De Anatomische Les bevindt zich in een schuurtje waar niemand kan komen, maar waar bezoekers alleen maar naar binnen kijken. Bij een eerdere tentoonstelling gebruikte hij het berghok ook, maar toen konden bezoekers er nog doorheen lopen. Daar kreeg hij destijds een dwangsom voor. Nu kunnen de bezoekers er niet meer doorheen. Van Ee zette het sculptuur half in het schuurtje en half ervoor. Om het te kunnen zien, moeten bezoekers naar binnen kijken door een raam. Hiermee verwachtte hij aan de gemeentelijke regels te voldoen. ,,De bezoekers genieten van dit prachtige sculptuurtje. En dan komt er zo’n toezichthouder, onder begeleiding van twee agenten, om foto’s te maken. Wat voor háát zit er dan bij de gemeente?”

De ambtenaar van Omgevingsdienst De Vallei, die namens de gemeente Barneveld optreedt, geeft aan dat de gemeente het huidige zandsculptuur en de eerdere tentoonstelling hetzelfde beoordeelt. ,,Destijds is gezegd: de schuur heeft een woonbestemming en mag niet worden gebruikt ten behoeve van de Beeldentuin. Dat gebeurt nu ook. De Beeldentuin heeft vele bezoekers en ook qua uitstraling voldoet de schuur nu niet aan de regels van een gebouw met een woonbestemming.” Van Ees raadsvrouw is het hier niet mee eens. ,,Eerder betraden bezoekers de schuur, waarbij je onder meer met zaken als brandveiligheid te maken had. Nu wordt de schuur niet belast met bezoekers. Doordat bezoekers naar binnen kunnen kijken, zou je het hier kunnen vergelijken met een afbeelding die op een schuur is geschilderd.” Van Ee vult aan: ,,Ik gebruik het alleen als kijkdoos.”

Over het Nachtwacht-sculptuur ontstaat vervolgens een ingewikkelde, juridische discussie: is er nu sprake van een bouwwerk of een gebouw, waar strengere regels voor gelden? De commissieleden proberen zich voor te stellen hoe de ‘huisvesting’ van het kunstwerk er precies uit ziet, want ze hebben het niet met eigen ogen gezien. ,,Staat het nu in een bak, een nis of een wand?”, vraagt een commissielid. ,,Het is in ieder geval een bouwwerk”, volgens de advocate. ,,Je kunt er namelijk niet in of uit. Ja, alleen de kunstenaar, maar geen bezoekers.” Van Ee vult aan: ,,Nee, want dan schop ik ze eruit.” De gemeenteambtenaar ziet het anders en meent dat het wel degelijk om een gebouw gaat. ,,Maar ik begrijp de onduidelijkheid niet, ook een bouwwerk is niet toegestaan op grond met een agrarische bestemming.”

Als de commissieleden na drie kwartier luisteren geen vragen meer hebben, komt er een eind aan de hoorzitting. Van Ee vraagt de commissieleden dringend om eerst een keer te komen kijken voordat ze een advies over de dwangsommen geven aan het college, waar voorzitter Dorrestijn ook deel van is. ,,Bent u nu portefeuillehouder recreatie?”, vraagt Van Ee haar. Als Dorrestijn dit bevestigt, zegt hij: ,,Dan wordt het helemáál tijd dat u langskomt!” Zij sluit de vergadering met de opmerking er alle vertrouwen in te hebben dat beide partijen tot een goede samenwerking komen. De gemeente is kort geleden namelijk een traject ingegaan om het bestemmingsplan voor de Beeldentuin te wijzigen, waarmee de nu betwiste situatie ter plekke mogelijk gelegaliseerd wordt. ,,We willen u als gemeente echt goed behandelen.”

Van Ee kijkt op en denkt er het zijne van. Op 24 juli staat hij opnieuw tegenover de gemeente, ditmaal in de rechtszaal. Dan gaat het over een boete van 17.500 euro die Van Ee kreeg voor het gebruik van een parkeerterrein dat zich op grond van zijn buurman bevindt.