• Jeanne Jacques, De Bovenste Beste Burger van Lunteren in 2018.

    Freek Wolff
  • De Bovenste Beste Burger van Lunteren, Jeannne Jacques, kent nagenoeg alle dorpelingen. Ze wil nooit meer weg uit Lunteren.

    fr

De jurken van 'Sjaantje uut de Polle'

LUNTEREN Vanaf het prille begin is Jeanne Jacques- van Silfhout (73) al van de partij bij de Oud Lunterse Dag (OLD). Beter bekend als 'Sjaantje uut de Polle' is ze al veertig jaar een markante verschijning in de Reutemeteut (optocht) en bij het volkstoneel. Ze maakte ontelbare jurken en schorten, vooral voor anderen. Eind augustus werd ze daarom uitgeroepen tot 'Bovenste Beste Burger' van Lunteren.

Freek Wolff

In de hal thuis staan poppen, dierenbeeldjes, een oude naaimachine en snuisterijen. ,,Het is een beetje een troep, maar ik vind het leuk", zegt ze. Als de fotoboeken op tafel komen, vertelt de Lunterse honderduit. Overal weet ze een verhaal bij en ze kent nagenoeg alle dorpelingen. ,,Ik zou nooit meer weg willen uit Lunteren", zegt ze. Haar woning ademt een sfeer van nostalgie uit, met een ouderwetse kachel, een schouw en authentieke blauwwitte borden daarop. ,,Daar zie je Ruth en Boaz uit de Bijbel. Mijn vader en neef hielden van antiek en dan hielp ik altijd een beetje mee. Zo is het gekomen."

Ook oude poppen vindt ze leuk. Maar haar hart ligt vooral bij het maken van kleding, vooral jurken, schorten en mutsen. Het is - zeg maar - Lunterse klederdracht. Jeanne leverde zelfs een luxe jasje aan de vrouw van de Edese burgemeester. Op zolder moet ik maar niet kijken, want daar liggen ,,ongelooflijk veel" kledingstukken die ze in al die jaren maakte. ,,Ik heb meer oude kleren dan nieuwe, want daar geef ik weinig om (lacht)."

VERVLOCHTEN MET LUNTEREN Haar hele familie is vervlochten met Lunteren. Zo was haar opa (van moeders kant) bakker Van Voorthuizen en is haar opa Van Silfhout (van vaders kant) geboren op de plek van de bekende kledingwinkel aan de Dorpsstraat. ,,Er was heel veel familie in Lunteren." Ook de kappers Lagerweij en De Vries zijn via via familie. Ze schetst met het grootste gemak hoe de omgeving er destijds uitzag, inclusief woningen en bewoners.

In de keuken hangt de sjerp met daarop de tekst 'Bovenste Beste Burger'. Voor de Reutemeteut verzon Jeanne altijd iets nieuws, niet alleen voor zichzelf, maar dikwijls zorgde ze voor kleding van een groep van wel twintig deelnemers. ,,Daar ben ik dan hartstikke druk mee. Maar dit jaar moest ik mee in een officieel rijtuig."

Dat Jeanne zich vanaf het begin volop stortte op de OLD, heeft ook te maken met het tragische verlies van haar eerste man Martin. Want het naaien van kleding zorgde daarna enorm voor afleiding. Op die manier kon ze het grote verdriet iets beter de baas. Later trad ze in het huwelijk met Gerard Jacques, een Lunteraan die zich ook altijd volop stortte op de OLD. Helaas overleed ook deze markante dorpsbewoner een aantal jaar geleden. Jeanne vertelt vurig over alle goede herinneringen die ze nog steeds aan hem heeft. De Lunterse kreeg drie kinderen (Brenda, Jacco en Yvonne) en twee kleinkinderen.

TWINTIG SCHOLEN Toen de basisschool in het dorp het 75-jarige jubileum vierde, stond dat feest in het teken van Ot en Sien. Daarom hielp Jeanne mee met het naaien van die kinderkleding. ,,Vervolgens vroegen zo'n twintig scholen in de omgeving me hier ook voor. Dat deed ik allemaal vrijwillig." Daarna kwam de OLD in beeld, waar de Lunterse helemaal haar hart op kon halen. ,,Ik was gelijk verkocht en ben nooit meer opgehouden."

In de optocht viel Sjaantje altijd op. Nu eens met een oude kinderwagen, dan weer met een bos takken op haar rug of een aapje op een stok. ,,Dat vonden de mensen geweldig." Andere keren zat ze op een boeren wagen met manden, emaille pannen, een geit met eekschillers, op het stro of juist in deftige kleding. ,,Er is zelfs een week geoefend met die geit om te wennen aan drukte en lawaai (lacht)."

ROMMELZOOI Foto's laten zien hoe ze een hele groep in zigeunerkleding hees. ,,Daar heb ik jaren over gedaan, voordat alle kleren klaar waren. ,,Ik heb vooral vaak met de familie Nap meegelopen." Op rommelmarkten kocht ze voorwerpen die er goed bij pasten. ,,Het is ongelooflijk wat ik allemaal verzameld heb. Ik houd van rommelzooi."

Lunterse boeren horen van oudsher in Manchester broeken van dik ribfluweel en met bretels over de kiel. Sommige werden ook wel klepbroeken genoemd, omdat ze aan de voorkant los te maken waren om te plassen. ,,Als mannen dan naar een boom liepen, riepen de kinderen: 'Doe open die klep en laat zien wat je hebt'. En de klep noemde men ook wel het presenteerblad. 'Presenteer het geweer', riepen ze dan (hilariteit)."

ZEVEN ONDERROKKEN Jeanne was een paar jaar betrokken bij folklorevereniging Lunthari. Ze wijst op een discussie hoeveel onderrokken er ooit gedragen werden. Dat zouden er niet meer dan drie zijn geweest, al gingen er geruchten over zeven stuks. Veertig jaar lang speelde ze mee met het volkstoneel. ,,Als ik die kleren aantrek, hoef ik niet meer na te denken en praat ik vanzelf plat Lunters."

De jaarlijkse OLD was voor Jeanne nog niet genoeg. Ze doet ook al vele jaren mee met soortgelijke boerendagen in Oude-en Nieuwehorne (Friesland) en in een plaatsje bij Breda. ,,Maar dat hang ik niet aan de grote klok, want ik zit er niet op te wachten dat half Lunteren daar ook naar toe komt..."