• Erik van't Land

Feest bij eeuwenoude molen Terschuur

TERSCHUUR Met een proeverij, muziek, activiteiten voor kinderen en natuurlijk een draaiende molen is het tijdens de Nationale Molendag op 12 mei feest in en rond Den Olden Florus in Terschuur.

Cees van Dijk

Regen, wind, vorst. Het kan ze niet deren. Elke zaterdag zijn ze present, Gera Siemeling en Ina Haaima. Samen met acht andere vrijwilligers ´bemannen´ zij dan de molenwinkel van Den Olden Florus in Terschuur. „Zeker in de winter kan het hier behoorlijk koud zijn. Dan hebben we wel een elektrisch kacheltje, maar daar blijf je niet echt warm bij”, zegt Gera als we met haar en Ina in een bijgebouwtje bij de molen praten over de komende Nationale Molendag.

Dit evenement is voor molenaars Jan van Loenen, Wilco Morren en Hans Cornelissen, samen met de dames van de winkel, al jaren een terugkerend hoogtepunt. „Natuurlijk hopen we op mooi weer, want dan kunnen we hier lekker buiten zitten. Als de molen dan draait en de bezoekers van allerlei natuurlijke producten kunnen genieten, wordt dit vast opnieuw een onvergetelijke dag”, belooft Ina.

Aan het enthousiasme van de twee dames en hun vrouwelijke collega’s zal het niet liggen. Dat wordt duidelijk als zij vertellen over de lekkernijen die zij op 12 mei de bezoekers van de molen zullen voorschotelen. Op het terrein kunnen die onder andere een stukje van Ina’s ´eenvoudigste appeltaart´ proeven, kinderen mogen er pannenkoeken bakken en wie nog meer trek heeft, kan een plakje kruidkoek gemaakt met karnemelk bestellen. Specialiteit is de molenkoek, gebakken met een mix van havermoutmeel en boter. Allemaal gemaakt van eerlijke, natuurzuivere producten en gelardeerd met muziek van een accordeonist en, later op de dag, van een aantal doedelzakspelers. „Dat pannenkoekenmeel is een geheim recept van de molenaar”, zegt Gera. „Dat maakt hij onder geen beding bekend, maar je kunt er de lekkerste pannenkoeken van bakken”, vult Ina aan. “Speciaal voor de kinderen hebben we ook plofmais, de natuurlijke popcorn die we bakken van mais.”

´Ontmoet de molenaar´ is dit jaar het thema van de Nationale Molendag. Daar willen Ina en Gera graag aan toevoegen dat je, in ieder geval bij de molen in Terschuur, ook de ´molenvrouwen´ zult treffen. Dat zijn degenen die niet alleen elke zaterdag in de winkel staan om de klanten van dienst te zijn, maar ook degenen die het meel afwegen en overpakken in kleinere zakken. Een zware klus, aldus de dames. „Elke zak van 25 kilo moeten we naar de pakhoek sjouwen, daar afwegen en vervolgens in kleinere zakken vullen. Dat is best een gesjouw.”

VERSTERKING Hoewel de vrijwilligers er altijd in zijn geslaagd elke zaterdag de molenwinkel open te houden, ligt er steeds meer druk op de beschikbare menskracht. Daarom zouden ze best wat versterking en verjonging kunnen gebruiken. „Nu zijn we ongeveer één keer in de vijf weken aan de beurt om de winkel draaiende te houden, maar zodra er iemand uitvalt, wordt het al lastiger om het schema vast te houden. Bovendien zijn we allemaal tussen de vijftig en vijfenzeventig”, zegt Gera die zich bezighoudt met de planning van de winkelbezetting. ,,Mannen zijn trouwens ook van harte welkom.”

Wie het leuk vindt om te helpen in de molenwinkel moet wel over een behoorlijke fysieke conditie beschikken. Zeker in de wintermaanden kan het ijzig koud zijn in de molen, zeker als de oostenwind zich laat gelden, en het gesjouw met de zakken meel is bepaald geen sinecure. „Maar het is hier altijd gezellig. Vooral het contact met de klanten is leuk. En door de omzet die we draaien dragen we bij aan het voortbestaan van de molen.”

ONBEKEND Niet alleen brengen Ina en Gera samen met hun collega’s elke zaterdag meel, zaden, pitten en gist aan de man, ook wisselen zij de nodige recepten uit. „En we hebben onze eigen producten, zoals procorn en woudkoren, mixen van verschillende granen en cake- koekmixen.” Van heinde en verre komen de klanten naar de molenwinkel, gemiddeld zo’n dertig tot veertig per zaterdag. Opvallend vinden Gera en Ina dat juist veel mensen uit de omgeving niet weten dat bij de molen in Terschuur zoveel natuurlijke producten verkrijgbaar zijn.

Over die molen, Den Olden Florus gesproken, die staat inmiddels op de werelderfgoedlijst. Net als het beroep van molenaar trouwens. Lachend zeggen Ina en Gera dat zij en het andere vrijwillige winkelpersoneel eigenlijk ook wel een plekje op die lijst verdienen. „Negen jaar geleden hoorde ik dat de molenaar hulp zocht voor zijn molenwinkel. Als er wind stond wilde hij malen en dan kon hij niet achter de toonbank staan. Zo ben ik hier terecht gekomen, en ik ben direct op zoek gegaan naar mensen die ook een steentje wilden bijdragen. Binnen de kortste keren hadden we tien vrijwilligers bij elkaar. Allemaal vrouwen, dat wel. Maar misschien hoort dat ook wel een beetje bij een winkel”, vindt Ina.

Tot het begin van de vorige eeuw was de uit 1400 stammende molen aan de Stoutenburgerweg tussen Achterveld en Terschuur volop in bedrijf, maar de klad kwam erin toen meel malen met behulp van windkracht door de komst van moderne technieken steeds minder rendabel werd. Dat lot trof ook de molen in Terschuur, die daarna ernstig in verval raakte. Sinds in 2009 groot onderhoud is verricht, is de molen elke zaterdag volop in bedrijf, als het waait. Dan wordt er tarwe en spelt gemalen en staan de dames in de winkel om verschillende biologische soorten meel, broodmixen, koeken en bakbenodigdheden te verkopen. Weer of geen weer.

Nationale Molendag

Nederland telt nog ruim twaalfhonderd wind- en watermolens. Vrijwillige molenaars houden ze in bedrijf en tijdens de Nationale Molendag op 12 mei zijn vele honderden molens, waaronder Den Olden Florus, opengesteld voor het publiek. Op elke deelnemende molen, herkenbaar aan een blauwe wimpel, ligt voor kinderen het ´Molen ontdekboekje´ klaar, met tal van wetenswaardigheden over molens. In Terschuur kunnen ze zich ook laten schminken en een kleurplaat meenemen. Informatie is te vinden op www.molens.nl.