• Paul Haighton en Bert Dijkstra van Coulissen, daarnaast bestuurslid Herman de Boer van het Schaffelaartheater (van links naar rechts)

    Wouter van Dijk

Gooise 'sollicitanten' theater vragen vrijwilligers om kans

BARNEVELD Het had soms wat weg van een sollicitatiegesprek in het openbaar, de commissievergadering van dinsdag waarin ruim twee uur lang gesproken werd over de toekomst van het Schaffelaartheater. Centrale vraag aan de Gooise sollicitanten: kan een bedrijf uit Bussum wel een Barnevelds theater runnen?

Fija Nijenhuis

Theater Carré staat in Amsterdam en wordt gezien als oer-Amsterdams. Toch wonen de bestuursleden in het Gooi. ,,Is het dan geen Amsterdams theater meer?'' Voor directeur Paul Haighton van Coulissen, het bedrijf dat - als het aan het Barneveldse college ligt - het Schaffelaartheater gaat exploiteren, is er geen twijfel mogelijk: het theater blijft een Barneveldse theater. ,,Van, voor en door de Barneveldse samenleving. Een podium van alle inwoners.''

De vrijwilligers denken er anders over. Een aantal van hen was dinsdag op de tribune aanwezig, herkenbaar gekleed in het 'Schaffelaar-uniform'. Fiep Tapper sprak namens hen haar zorgen uit. De vrijwilligers - er zijn er in totaal zo'n 110 - twijfelen of het huidige karakter van het theater na de overname blijft bestaan. De onvrede is zo groot dat de meesten - zei Tapper - hebben aangegeven te willen stoppen met hun werk.

,,Maar gaat u voor Coulissen werken? Of blijft u dit werk doen voor Barneveld?'', reageerde Lukas Scheijgrond van de ChristenUnie.

,,Ik kan niet voor iedereen spreken, maar met name de groep die de horeca doet zegt: we gaan niet voor een commercieel bedrijf aan de slag'', wist Tapper. ,,Een groot deel van de gastheren en -dames vindt hetzelfde.''

TWIJFELS Tapper uitte ook haar zorgen over de financiële positie van Coulissen. ,,Wat gebeurt er als blijkt dat jullie het toch niet redden?'' Ze was niet de enige met twijfels. Uit onderzoeken die de afgelopen tijd in opdracht van het college zijn uitgevoerd, blijkt dat de liquiditeit - die aangeeft in welke mate een bedrijf aan lopende betalingsverplichtingen kan voldoen - van het Bussumse bedrijf matig is, maar wel elk jaar verbetert. Dat gegeven en de overtuiging van Coulissen dat het over vier jaar genoeg heeft aan 250.000 euro aan gemeentelijke subsidie - twee ton minder dan nu - riep met name bij André van de Burgwal van Pro'98 veel vragen op.

,,Theater Spant! in Bussum, dat jullie al exploiteren, is maar een slagje groter dan dat van Barneveld en krijgt vijf ton aan subsidie. Bureau Langedijk zegt in zijn onderzoek bovendien: het succes van Spant! wordt ook veroorzaakt door congressen. Die congressen biedt Schaffelaar hier niet aan, en toch zegt u dat u in Barneveld met een substantieel lager bedrag toe kunt. Maar vragen wij als gemeente dit te onderbouwen, dan werkt u er niet aan mee. Hoe krijgen we vertrouwen in uw begroting?''

,,Jullie denken met vijf man personeel minder toe te kunnen'', bracht Arjan Westerneng van het CDA in. ,,Welke consequenties heeft dit voor de openingstijden van het theater?''

Van de Burgwal: ,,In een van de rapporten staat dat vrijwilligers er niet alleen zijn voor de entourage, maar dat ze ook veel werk verzetten. Wat als die vrijwilligers er niet meer zijn? Kan Coulissen dan nog steeds uitkomen met 250.000 euro?''

Coulissen ging niet op die vragen in. ,,Het zou fijn zijn als de vrijwilligers ons een kans geven'', gaf Haighton aan. ,,Beoordeel ons niet op voorhand. We zijn een goede werkgever.''

Over de summiere bedrijfsgegevens die Coulissen beschikbaar stelde aan de onderzoekers, zei Haighton: ,,We hebben de vragen met enige voorzichtigheid beantwoord. We wisten niet wat er mee zou gebeuren, of het openbaar gedeeld zou worden, bijvoorbeeld.''

NIEUWE INFORMATIE Volgens de directeur is echter recent nieuwe informatie uit een onderzoek door adviesbureau Deloitte naar de boekhouding van Coulissen beschikbaar gekomen. ,,Die informatie hebben raadsleden niet gekregen, maar misschien wil wethouder Van den Hengel de presentatie die hierover gehouden is aan u laten zien.''

,,Nu hebben we wel een probleem'', reageerde Van de Burgwal. ,,Want dit is dus nieuwe informatie. Hoe moet ik dit nu beoordelen? Ik dacht dat het proces was afgesloten en we alle gegevens hadden om als raad nu een beslissing te kunnen nemen. Kennelijk niet.''

Judith van den Wildenberg van Burger Initiatief begreep de geheimhouding van het Deloitte-onderzoek wel. ,,Dit is bedrijfsgevoelige informatie. Maar ik wil wel van de wethouder weten: is dit onderzoek gedaan omdat er twijfel is aan de solvabiliteit van Coulissen?'' Van den Hengel ging niet op die vraag in. Wel zei hij ervan overtuigd te zijn dat de analyse van het bureau ,,een kans tot samenwerking biedt''.

,,Mocht er een structureel financieel tekort ontstaan, blijft jullie garantie dan overeind dat Coulissen niet bij de gemeente zal aankloppen voor hulp?'', vroeg Van de Burgwal. Haighton: ,,We zijn een gezond, solide bedrijf en kunnen tegen een stootje.'' Zijn collega Bert Dijkstra: ,,We hebben de komende vier jaar ook nodig om uiteindelijk tot een subsidiebedrag van 250.000 euro te komen. Maar dit is hoe dan ook veel geld en daar kunnen we, denk ik, mee rondkomen.''

Jan Willem van de Born van de VVD noemde het Schaffelaar een prachtig theater. ,,Het afgelopen jaar hebben we er maar liefst een miljoen euro aan gemeenschapsgeld in gestopt. Maar waarom vindt ú als Coulissen ons theater mooi?''

Op dat laatste ging Haighton niet direct in. ,,We merken dat er hier veel draagvlak is'', gaf hij aan. ,,Maar theaters hebben het in het algemeen ook moeilijk om een stijgende stoelbezetting te krijgen. En de kosten nemen toe.'' Coulissen ziet potentie in theaters met draagvlak in de samenleving, liet hij weten. ,,We willen krachten bundelen. Daarom richten we ons als bedrijf op kleine en middelgrote theaters. Barneveld is daar een goed voorbeeld van. En ja, het Schaffelaartheater is mooi en nieuw.''

Judith van den Wildenberg vroeg zich af waarom tussen Coulissen en het huidige bestuur van het theater geen samenwerking mogelijk is gebleken. ,,Ik begrijp dat er zelfs mediation heeft plaatsgevonden.'' ,,Het was mooi geweest als ze hun krachten hadden gebundeld en met een goede mix waren gekomen'', reageerde wethouder Didi Dorrestijn. ,,Maar de belangen lagen zo ver uit elkaar dat dat niet gelukt is.''

Volgens Jan Slot van het huidige theaterbestuur wilden hij en zijn collega's graag praten over samenwerken, ,,maar wel op voet van gelijkwaardigheid. Het was alleen al aardig snel duidelijk dat Coulissen de tent wilde overnemen.''

,,Maar waarom zijn jullie niet het gesprek aangegaan'', vroeg Van den Born. ,,Het ging toch om de toekomst van het theater?'' Bestuurslid Herman de Boer: ,,Natuurlijk zijn we het gesprek wel aan gegaan. Maar het was al heel vroeg heel helder hoe Coulissen erin stond.'' Van den Born: ,,Maar misschien is de exploitatie door Coulissen wel het beste voor het theater?''

De Boer: ,,We zijn overtuigd dat het Schaffelaartheater het beste door een Barnevelds bestuur en Barneveldse mensen gerund kan worden. Wij geloven niet dat een externe exploitant dit gaat redden.''

Van de Burgwal opperde nog een manier om te voorkomen dat Coulissen op termijn toch bij de gemeente aanklopt voor meer geld. Een bv tussen het theater en de gemeente haalt de rechtstreekse relatie tussen beide weg. Zowel Coulissen - dat deze mogelijkheid ook zelf voorgesteld heeft - als Van den Hengel gingen niet in op die optie. Wel sprak de wethouder van het inbouwen van veiligheidsmaatregelen om te voorkomen ,,dat Coulissen naar ons toekomt''. Met die maatregelen bedoelde hij manieren om tekorten op te vangen en ,,de cash flow vast te houden''. ,,Zodat op de lange termijn zekerheid geboden wordt.''

Lukas Scheijgrond vond de opmerkingen van Van den Hengel weinig concreet. ,,Denk bijvoorbeeld aan het instellen van een raad van toezicht of raad van advies'', verduidelijkte Dorrestijn.

,,In Bussum hebben we een raad van commissarissen'', gaf Haighton aan. ,,Die toetst of we aan de gestelde voorwaarden voldoen. In de raad zit iemand van de gemeente die vetorecht heeft. Zo'n constructie is ook met Barneveld af te spreken.''

In dit toezichthoudende orgaan is ook plek voor een vrijwilliger, liet Coulissen al eerder weten. ,,Wat verwacht u dan van die persoon?'', vroeg Judith van den Wildenberg. Haighton: ,,Dat hij of zij erop toeziet dat de afspraken goed worden nageleefd.''

De commissie besloot uiteindelijk dat het raadsvoorstel rijp is voor besluitvorming op 22 maart. Maar eerst volgt er nog een besloten bijpraatsessie over de onderzoeksresultaten van Deloitte.