• Wouter van Dijk

Griep treft Barneveldse scholen: 'De rek is er volledig uit'

BARNEVELD/VOORTHUIZEN Was het de afgelopen maanden al steeds lastiger om invaljuffen en -meesters te vinden op basisscholen, met de huidige griepepidemie daaroverheen en daardoor zieke leerkrachten thuis, wordt het nog veel lastiger. Op de Dr. W. van den Berghschool in Voorthuizen blijft één groep vandaag zelfs thuis omdat er geen docent is. En dat scenario zal zich in deze regio vaker voordoen, vrezen stichtingsbesturen. ,,De rek is er nu écht uit.''

Wouter van Dijk

Maandagochtend manifesteerde het invalprobleem zich al direct op de Van den Berghschool, waar twee leerkrachten geveld zijn door de griep. Bestuurder Bernard Smits van PCO Gelderse Vallei, waar verder nog zes basisscholen in Voorthuizen, Barneveld en Zwartebroek onder vallen, concludeerde meteen een invalprobleem. ,,De eigen invalpool was al volledig 'opgedroogd' en vanuit de regionale pool voor jong onderwijstalent moet je net geluk hebben om een beschikbare invaller te krijgen.'' Daar komt bij dat ook leerkrachten uit die invalpool niet immuun zijn voor griep. ,, Maandag konden we het regelen doordat de directeur van de school en de intern begeleider voor de klas gingen, maar voor vandaag zou dat niet gaan. Dan rest geen andere oplossing dan de kinderen een dag thuis te houden.''

Het beeld is herkenbaar in regionaal onderwijsland. Gert van der Rhee, bestuurder van De Drieslag (met zes scholen in Barneveld, De Glind en Terschuur): ,,We zijn best flexibel en het is nu op veel scholen alle hens aan dek, maar we zitten nu echt aan het eind van het elastiek en ik ben bang dat 'ie binnenkort knapt.'' Bestuurder Henk van der Zwaag van Eem-Vallei Educatief (met vijf scholen in Barneveld en Voorthuizen): ,,Op dit moment hebben we op elke school wel een leerkracht met griep. Twee keer hebben we een schoolklas al een ochtend naar huis moeten sturen. Op dit moment hebben we het onder controle, maar zeker zijn we de komende weken allerminst. Ook wij hebben veel moeite invallers te vinden, met name voor de bovenbouwklassen.''

Het probleem is dat het aantal nieuw binnenstromende leerkrachten sinds enige tijd fors terugloopt, terwijl het leerlingenaantal op de scholen stabiel blijft en hier en daar zelfs groeit. Leerkrachten die waren aangenomen om via de invalpool bij te schakelen op verschillende scholen, stromen door als vaste leerkracht op een school of worden ingezet voor langdurige vervanging op een school, waardoor er steeds minder invallers op afroep beschikbaar zijn. Van der Rhee: ,,Nu hebben we nog het geluk dat we op enkele scholen moeders hebben met een onderwijsbevoegdheid, die bereid zijn af en toe een dagdeel op te pakken. Daar zijn we heel blij mee, maar het is geen structurele oplossing.''

Van der Zwaag: ,,We proberen zo flexibel mogelijk te zijn en de zaken intern op te lossen door bijvoorbeeld directeur en ib-er voor de klas te zetten of door een klas op te delen over andere groepen, maar ook dat laatste heeft een grens. Als daarmee andere groepen weer te groot worden, verschuif je het probleem. Heb je dat allemaal overwogen, dan is de enige resterende oplossing om de kinderen naar huis te sturen.''

Ook Van der Rhee denkt dat op een gegeven moment het naar huis sturen van kinderen het enige alternatief is. ,,Dat wil je niet als school, maar op een gegeven moment kan het niet anders. Ik zou dan zelfs als noodplan bij momenten zoals deze griepgolf geneigd zijn de scholen eens in de twee weken bijvoorbeeld op vrijdag te sluiten, zodat je de leerkrachtcapaciteit over de andere dagen goed kunt verdelen en de ouders weten waar ze aan toe zijn.''

OPLOSSINGEN Bij PCO Gelderse Vallei wordt ook gezocht naar oplossingen. ,,Zo belonen we parttimers extra die bereid zijn om af en toe meer dagen in de week te werken en willen we vooral ook inzetten op het aannemen van meer onderwijsondersteunend personeel'', zegt Smits. ,,Door er duo-functies van te maken in combinatie met bijvoorbeeld overblijfuren, wordt zo'n functie aantrekkelijker. Als de juf of meester dan ziek is, kan een onderwijsassistent in ieder geval de klas begeleiden met bijvoorbeeld zelfwerktaken en kun je de leerlingen in school houden.''

Smits: ,,Het is jammer dat we nu aan dit soort maatregelen moeten denken, maar op de korte termijn is het niet anders.'' Hij ziet in deze ontstane situatie wél een duidelijke signaalfunctie richting de Rijksoverheid. ,,Ik ga er nu strak op letten wanneer een school vanwege lerarentekort kinderen naar huis moet sturen. Ik doe een melding bij de schoolinspectie en zal daarbij duidelijk toelichten dat we door overmacht niet in staat zullen zijn om te voldoen aan de gestelde jaartotalen. Misschien dat dat signaal dan overkomt.''

Van der Zwaag: ,,Het signaal is in ieder geval erg duidelijk, nu het tekort aan leerkrachten samenvalt met de griepepidemie. Het zou ons wellicht ook aan het nadenken moeten zetten hoe we het onderwijs toekomstbestendig willen maken. Zouden we bijvoorbeeld meer de kant op moeten gaan met groepsdoorbrekend werken: units met zestig kinderen die begeleid worden door één leerkracht en meerdere ondersteuners en onderwijsassistenten? Mijn verwachting is in ieder geval dat het basisonderwijs er over twintig jaar heel anders zal uitzien dan het nu is.''