'Harde aanpak zou Permar kunnen schaden'

Hans-Lukas Zuurman

BARNEVELD Sociale werkvoorziening Permar ligt onder vuur. De onderneming - een samenwerkingsverband van de gemeenten Barneveld, Scherpenzeel, Renkum, Ede en Wageningen - zit al geruime tijd in de rode cijfers. En gewijzigde wetgeving leidt tot het opdrogen van de instroom van nieuwe cliënten. De Barneveldse wethouder Gerard van den Hengel gooide onlangs de knuppel in het hoenderhok: moet Permar wel blijven bestaan in haar huidige vorm? Een gesprek.

U bent wethouder, maar ook lid van het dagelijks bestuur van Permar. Kan dat wel, zo'n dubbele pet?

,,Dat is lastig. Vanuit het dagelijks bestuur kijk ik wat het beste is voor Permar, maar dat staat inderdaad nog weleens op gespannen voet met welke richting we als gemeente Barneveld uit willen.''

Kunt u daar een voorbeeld van noemen?

,,Neem de fusiebesprekingen met IW4. Als gemeente zien wij dat helemaal niet zitten, maar vanuit Permar bezien is samenvoegen belangrijk om te kunnen blijven voortbestaan.''

Waarom ziet Barneveld zo'n fusie niet zitten?

,,Ons gemeentelijk beleid is meer gericht op wat lokale aanbieders kunnen betekenen voor de 120 mensen die in de gemeente Barneveld een beroep doen op beschut werk. Aan de andere kant is het samenwerken als gemeenten via Permar zinvol omdat het schaalvoordelen biedt.''

De dubbele pet is werkbaar?

,,Het is werkbaar gebleken. Ik zit inmiddels vijf jaar in het bestuur. En ik blijf gemotiveerd om voor de doelgroep van Permar op te komen. Maar ik heb wel mijn moeilijke momenten gehad waarin ik dacht: 'Waar ben ik mee bezig?''

Daar kan ik mij iets bij voorstellen, gezien de afgelopen tijd. Neem de tegenvaller van één miljoen euro over 2014, die als konijn uit de hoge hoed tevoorschijn kwam. Wanneer had u in de gaten dat de begroting bij lange na niet gehaald zou worden?

,,Dat was al rond de zomer. Ik heb mij toen binnen het bestuur zeer kritisch opgesteld, maar heb mij moeten schikken naar de meerderheid binnen het dagelijks bestuur. Alleen Barneveld en Scherpenzeel trokken geregeld samen op.''

Dat klinkt niet best, kon u de andere bestuursleden niet overtuigen dat de alarmbellen moesten rinkelen?

,,Nee, hij 'belt' maar, dachten ze zeker. Het heeft te maken met verschillende opvattingen over hoe een sociaal werkbedrijf eruit moet zien. Daarin wordt een bepaalde mate van 'verlies' geaccepteerd. Je moet dan onderscheid maken: is dat het gevolg van de bedrijfsvoering of van het bieden van deze vorm van gesubsidieerd werk? Ik constateerde dat het eerste met name het geval was en dan moet je ingrijpen, vind ik. De cultuur moest daarom veranderen, zag ik. Permar moet zo optimaal mogelijk functioneren. Als er winst gemaakt kan worden, is dat fantastisch, maar verlies lijden kan ook. Maar dat moet niet automatisch maar steeds worden aangevuld door de deelnemende gemeenten.''

Is het bestuur wel voldoende 'in control' geweest met zo'n onverwacht extra tonnenverlies over 2014?

,,Ik denk het wel, de accountant heeft de cijfers goedgekeurd. Maar ze zijn wel heel laat aangeleverd aan het bestuur. Achteraf gezien denk ik dat we te veel vertrouwen hebben gehad in de directeur, die nu ziek thuis zit. We hadden daar echter wel reden voor, want in het eerste jaar van zijn functioneren had hij ons niet teleurgesteld.''

Wat gebeurt er nu met directeur Johan van Kouterik?

,,Daar kan ik niets over zeggen. Dat wordt na de vakantie duidelijk.''

Maar toen u in de gaten kreeg dat het spaak liep, had u toen niet veel meer moeten doorpakken?

,,Als ik er met gestrekt been ingegaan was, was dat nadelig geweest voor het hele proces. Dan was Permar een stuurloos schip geworden. Het is altijd balanceren; hoever moet je gaan? Als ik het opnieuw zou moeten doen, zou ik het weer op dezelfde manier doen. Vanuit mijn financiële achtergrond zit ik er scherp in. Ik denk dat ik ook nog wel de nodige schade heb weten te beperken voor Permar. Er zijn intussen door het bestuur maatregelen genomen om herhaling te voorkomen.''

Heeft u destijds nooit gedacht: ik stop ermee?

,,Een jaar geleden wel. Binnen ons college heb ik mijn collega's ook bijgepraat en de situatie voorgelegd. Intussen zie ik dat ook de andere gemeenten anders gaan kijken naar de financiële prestaties. Renkum en Wageningen schuiven meer op in de richting van Barneveld en Scherpenzeel en ook Ede zie ik bewegen op dat vlak.''

Hoe komt dat?

,,Ik heb gemerkt dat het bij de partners aangekomen is toen ik onlangs hardop zei dat ik wil onderzoeken of we nog wel door moeten gaan met Permar in deze vorm. Het heeft ze wakker geschud. We hadden ons standpunt van tevoren ook al breed gedeeld met de colleges van de andere gemeenten. Onze gemeenteraad is vorige week akkoord gegaan met het onderzoek. Dat getuigt van lef.''

Maar diezelfde raad voegde er ook aan toe dat men tevens wil onderzoeken wat er gebeurt als Barneveld gewoon deelnemer in Permar blijft.

,,Ook die optie is verstandig te onderzoeken, maar de huidige situatie neem je eigenlijk automatisch al mee. Maar gooi je oude schoenen inderdaad niet weg als je nog geen nieuwe hebt. Welk scenario er uiteindelijk ook gekozen wordt, het belang van de doelgroep moet voorop blijven staan.''