• Wandelgroep Natuurlijk Bewegen viert 10-jarig bestaan met jubileumandeling

    Henk Hutten
  • Tijdens de wandelingen vertellen IVN-gidsen over alles wat groeit en bloeit.

    Henk Hutten

'Kom, laten we het bos ingaan'

BARNEVELD/VOORTHUIZEN Al tien jaar gaan mensen met geheugenproblemen en lichte dementie met hun partners en begeleiders elke veertien dagen onder begeleiding van gidsen het bos in. Weer of geen weer. Daarom was het woensdag feest bij de Wandelgroep Natuurlijk Bewegen.

Cees van Dijk

Voor de jubileumbijeenkomst in Boerderij 't Molentje in Garderen is nauwelijks een mooiere dag denkbaar. Buiten presenteert de natuur zich in alle mogelijke voorjaarstinten, de zon schijnt uitbundig en de temperatuur is zelfs vroeg in de ochtend al opgelopen naar aangename waarden. Binnen, aan een lange tafel, zitten de leden van de wandelgroep. Vandaag nemen ze uitgebreid de tijd voor een kopje koffie en een feestelijk gebakje, want het is een bijzonder en vooral feestelijk moment. Wandelgroep Natuurlijk Bewegen, vroeger de Alzheimer Wandelgroep, bestaat tien jaar en dat mag worden gevierd.

Tien jaar geleden was Grieke Dekker als gastvrouw en begeleidster betrokken bij de start van de wandelgroep, daarbij gesteund door stuwende krachten Albert Düring en Frieda Tahamata van Welzijn Barneveld. Twee keer in de maand begeleidde zij een groep mensen met geheugenproblemen en een lichte vorm van dementie en hun partners of verzorgers. Onder leiding van natuurgidsen trokken zij op woensdagmorgen de bossen rond Barneveld en Voorthuizen in. Wandelen is volgens Alzheimer Nederland niet alleen goed voor de conditie, maar ook voor de hersenen. Door geregeld dertig minuten matig tot intensief te bewegen, bevorder je de doorbloeding van de hersenen. Juist voor mensen met geheugenproblemen of een beginnende vorm van dementie is dat belangrijk.

„Die wandelingen maken we nog steeds elke tweede en vierde woensdag van de maand, het hele jaar door. Ongeveer anderhalf uur gaan we eropuit", vertelt Grieke. „We gaan onder leiding van een gids van natuurvereniging IVN het bos in. Niet alleen bewegen de deelnemers, ook krijgen ze van de gidsen allerhande interessante informatie over alles wat groeit en bloeit. Zo geven we het bewegen ook een educatief karakter. Natuurlijk is het sociale aspect minstens zo belangrijk. Alles bij elkaar heeft dit een positief effect op het dagelijks functioneren van mensen die lijden aan de ziekte van Alzheimer."

NATUURGIDSEN Toen Ina van Maren destijds in de krant een stukje las over dit bijzondere initiatief, meldde zij zich direct aan om mee te helpen. „Meestal zijn er tussen de tien en vijftien deelnemers. Allemaal uit Barneveld en omgeving", vertelt ze, ondertussen nauwgezet in de gaten houdend wie er aanschuiven aan de tafel in 't Molentje. „En er zijn altijd twee IVN-gidsen bij." IVN is een organisatie die mensen wil laten beleven hoe leuk, gezond en belangrijk de natuur is. Dat doen ze met natuuractiviteiten, cursussen, projecten en campagnes.

Die natuurgidsen mogen best eens extra in het zonnetje worden gezet, vinden beide dames, want zonder hen was het nauwelijks mogelijk geweest om al die jaren interessante wandelingen te organiseren. „Voordat we op pad gaan, vertellen ze vaak al wat bijzonderheden over de wandeling. Onderweg zijn er altijd wel opmerkelijk dingen die ze eruit lichten. Het maakt niet uit in welk jaargetijde, altijd maken ze er iets bijzonders van. Omdat we verschillende gidsen hebben, vertelt de een bijvoorbeeld in de herfst over paddenstoelen, de ander weet wat meer van vogels. En de deelnemers vinden het allemaal geweldig interessant."

ROLSTOEL Een van die trouwe leden van de wandelgroep is Henk. Ook hij is vol lof over de natuurgidsen. Zelfs midden in de winter weten ze er volgens hem nog iets moois van te maken. „Wat ze vertellen, kan ik niet allemaal meer onthouden, maar dat maakt niet uit", zegt hij lachend. Hoewel hij aan een rolstoel is gekluisterd, slaat hij geen wandeling over. Meestal komt hij met zijn maatje, maar deze keer is Bea, zijn vrouw, meegegaan. „Soms heb ik geen zin om te gaan, maar als ik dan eenmaal bij de groep ben en we gaan het bos in vind ik het heerlijk."

Henk is altijd een ´natuurmens´ geweest. Vroeger wandelde hij veel, maar dat kan hij nu niet meer. Ook schreef hij stukjes over de natuur in het blad voor de bewoners en het personeel van de instelling waar hij werkte. „Daar verzon ik altijd vanalles bij", weet hij nog. Niet alleen vindt Henk het een genoegen om de natuur in te gaan, hij geniet ook van het sociale aspect. „Het zijn allemaal aardige mensen, en we houden rekening met elkaar. Soms moeten ze me met mijn rolstoel door de modder heen trekken, maar dat is nooit een probleem."

Nog steeds heeft Henk moeite om afhankelijk te zijn, zegt hij. „Liever zou ik de mensen helpen in plaats van geholpen te worden. Het is altijd gemakkelijker om te geven dan om te nemen."

MANTELZORGERS Zoals Grieke en Ine al aangaven, zijn de wandelingen op de woensdagochtenden ook een genoegen voor de mantelzorgers. Daar kan Joke Ritmeester over meepraten. Al vanaf het prille begin kwam zij met haar man naar de tweewekelijkse bijeenkomsten. „Destijds kwamen er vooral mensen van een dagopvang in Barneveld. Dat groeide al snel uit tot een hechte groep.

Mijn man was dementerend, maar hij keek altijd uit naar de woensdagochtend van de wandeling. Ik heb gezien hoe hij elke keer genoot van tochtjes door het bos. In al die jaren heb ik veel steun van de mensen in deze groep gekregen. Mijn man is overleden, maar ik ben blijven komen."

Dat maakt volgens Grieke en Ine deze wandelgroep ook zo bijzonder. „Dit is een kwetsbare groep, waarvan de gemiddelde leeftijd tussen de 75 en de 80 jaar ligt. Natuurlijk moeten we rekening houden met de fysieke beperkingen van de deelnemers, maar dat is nooit een probleem, zoals ook blijkt uit het verhaal van Henk. Niet alleen is het voor mensen die te maken krijgen met dementie noodzakelijk in beweging te blijven, ook het sociale element voor hen en voor de partners en begeleiders belangrijk."

Ook wethouder Didi Dorrestijn (onderwijs, duurzaamheid en sport), die namens burgemeester Asje van Dijk van Barneveld het gezelschap op deze feestelijke ochtend trakteert op gebak, onderstreept het belang van de wandelgroep. Uniek voor Nederland, noemt zij het initiatief. „Op verschillende plaatsen in het land is geprobeerd een soortgelijke groep in het leven te roepen, maar tot nu toe is het nergens gelukt om dat lang vol te houden. Dat het in Barneveld en Voorthuizen wel slaagt, zie ik als een compliment voor de initiatiefnemers, de gidsen en de begeleiders. Voordat ik hier naartoe kwam, heb ik wat gezocht op internet. Ik ontdekte dat bijvoorbeeld in Amerika soortgelijke wandelgroepen een succes zijn. Dan is het toch bijzonder dat het in Nederland vrijwel niet lukt, maar dat het hier al tien jaar zo voortreffelijk loopt."

LOCATIE Elke veertien dagen een bijeenkomst en een wandeling organiseren, betekent nooit vakantie voor Grieke en Ine. „Dat klopt, maar dat hebben er graag voor over", benadrukken ze beiden. In de loop der jaren hebben ze al verscheidene locaties als vertrekpunt voor de wandelingen gehad. „Ooit begon het bij zorgboerderij 't Paradijs. Ook hebben we een poosje gebruik gemaakt van de Pauwenhof in Voorthuizen, totdat deze accommodatie in 2016 onverwacht dicht ging." Door die sluiting dreigde de wandelgroep in de problemen te komen, maar dankzij de voortvarendheid van Aart Mulder, een van de IVN-gidsen, werd al snel een nieuwe locatie gevonden. De feestelijke bijeenkomst in 't Molentje betekent tegelijk afscheid van deze plek, want de volgende wandeling start weer vanuit boerderij 't Paradijs.

Op alle mogelijke manieren proberen Grieke en Ina bekendheid te geven aan de groep, maar ze realiseren zich dat nog niet iedereen op de hoogte is van de wandelingen. „Bij de huisartsen liggen folders en we werken samen met de Alzheimer Salon in Barneveld, maar het is belangrijk dat we zoveel mogelijk mensen laten weten dat ze kunnen deelnemen aan de wandelingen. Ook voor mantelzorgers is het prettig als ze even de zinnen kunnen verzetten en met elkaar informatie kunnen uitwisselen."

Na de toespraken, de koffie en het gebak, vindt een van de gidsen het tijd om aan de wandeling te beginnen. „Kom we gaan het bos in", roept hij. Veel aanmoedigingen om het gezelschap in beweging te krijgen zijn niet nodig. Binnen een paar minuten zijn de mannen en vrouwen onderweg voor opnieuw een sportieve wandeling met een vleugje educatie. Als de groep nog maar een paar minuten onderweg is, wordt de eerste stop gehouden. Een van de gidsen maakt de deelnemers attent op enkele bijzondere aspecten van de natuur. En de groep? Die is een en al aandacht.

Samen wandelen in de natuur

Wandelgroep Natuurlijk Bewegen Barneveld/Voorthuizen heeft als samenwerkingspartners Alzheimer Nederland, afdeling Noordwest Veluwe, IVN en Welzijn Barneveld. Contactpersoon is Grieke Dekker, 0342-423460 of e-mail g.dekkeroskam@upcmail.nl.

Meer weten over dementie? De Alzheimer Salon Barneveld houdt elke derde donderdag van de maand (behalve in juli en augustus) in de ruimte van Welzijn Barneveld in de Veluwehal een informatieavond voor mensen met dementie en hun naasten en voor iedereen die betrokken is bij mensen met dementie. Tijdens de bijenkomst wordt een deskundige geïnterviewd. Na de pauze is er gelegenheid om vragen te stellen en ervaringen uit te wisselen. Toegang is gratis. Inloop vanaf 19.00 uur. Aanmelden is niet nodig.