• ,,Veel van wat we weggeven zou ik zelf ook eten'', aldus vrijwilliger Gerda Heida (rechts op de foto).

    Fija Nijenhuis

'Veel van wat we weggeven zou ik zelf ook eten'

VOORTHUIZEN ,,Hartstikke blij'' is Yvonne (65) met Voedselhulp Voorthuizen. ,,Ik kom hier al een jaar en ben gelukkig met alles wat ik krijg'', vertelt ze. Het wordt alleen steeds lastiger de boodschappentassen vol te krijgen, zegt Voedselhulp-coördinator Hans Groenenberg.

Fija Nijenhuis

Negen jaar bestaat Voedselhulp Voorthuizen deze maand. Elke week, weer of geen weer, komen zo'n 35 mensen naar het gebouw aan de Verbindingsweg om gratis eten en drinken in ontvangst te nemen. ,,We hebben boodschappentassen voor één persoon, maar ook voor zes personen'', zegt Groenenberg. ,,Er leven in totaal honderd mensen van.''

De aanvoer is de laatste tijd alleen wat minder. ,,We kregen altijd veel producten van de Jumbo in Voorthuizen, waar we heel blij mee zijn. Het is alleen niet meer zoveel als eerst. Jumbo had altijd het beleid dat de klant nooit mocht misgrijpen: er lag tot sluitingstijd vers brood in de winkel. Wat overbleef, ging naar ons. Nu prijzen de medewerkers het brood af, zodat het nog zoveel mogelijk verkocht wordt. Goed tegen de voedselverspilling, maar niet voor de voedselbank.''

PROBLEMEN Voorthuizen werkt samen met de voedselbanken in Barneveld en Nijkerk, als de ene te veel van iets heeft, gaat het naar de andere. Maar ook die uitwisseling wordt minder, aldus Groenenberg. Toch gaat het hem te ver om te zeggen dat de Voorthuizense voorziening voor mensen met weinig inkomen z'n langste tijd heeft gehad. ,,Nee, dat is niet aan de orde. Dan moet eerst de economie helemaal in elkaar storten.''

Yvonne en haar man halen sinds een jaar hun wekelijkse boodschappentas bij Voedselhulp Voorthuizen. ,,We komen niet uit met ons geld, we zijn wat in de problemen geraakt'', vertelt Yvonne. ,,Van een maatschappelijk werker hoorde ik hiervan, zij heeft ons aangemeld.'' Vooral met vlees en groente is het echtpaar blij. ,,Groente is er jammer genoeg niet altijd zoveel.'' Haar man kijkt even in zijn boodschappentas: er zitten drie pakjes vlees in voor twee personen, onder andere worstjes en karbonade.

Ze mogen net zolang blijven komen tot ze uit de problemen zijn, weet Yvonne. ,,Als je het zelf weer kunt betalen, is het logisch dat je dat doet. Er zijn zoveel mensen die deze hulp nodig hebben.''

SCHAAMTE Iedereen die moet rondkomen van een minimuminkomen of van een weekbedrag vanwege schuldsanering mag op woensdagmiddag tussen half drie en half vier binnenlopen bij de voedselbank in Voorthuizen. Die drempel is voor veel mensen best hoog, weten de vrijwillige medewerkers, nieuwe klanten direct lastigvallen met vragen over hun financiële situatie doen ze niet direct. ,,Na drie maanden ga ik even met mensen zitten om hun bankafschriften door te nemen'', vertelt Groenenberg. De meeste klanten maken zo'n drie jaar gebruik van voedselhulp. ,,Maar soms zijn mensen ook zo weer weg, die vinden het maar niks of ze hebben last van schaamte.''

Sporadisch wordt er misbruik gemaakt van de gratis voedselhulp, vertelt Groenenberg. ,,Als ik daar een vermoeden van heb, vraag ik of iemand de volgende keer bankafschriften wil meenemen. 95 procent van de mensen doet dat. De andere 5 procent belt me op en zegt voortaan van de hulp af te zien. Dan weet ik dat we een tijd zijn belazerd.''

Eens in de twee weken is er niet alleen eten bij Voedselhulp Voorthuizen, maar ook kleding. ,,Veel mensen komen min of meer anoniem kleding brengen die wij weer mogen uitdelen'', vertelt Groenenberg. Heel fijn, vindt hij en toch: ,,Soms krijgen we kleding die te vies is om aan te pakken. Ook mensen die zelf geen nieuwe broek of rok kunnen kopen, krijgen graag schone en onbeschadigde kleren.'' Vooral broeken, overhemden en truien voor heren zijn welkom. ,,Daar hebben we altijd gebrek aan. Pakken zijn niet nodig, die trekken de mensen toch niet aan.''

DOCHTERTJE Voorthuizenaar Hans (25) staat bij de balie te wachten op zijn boodschappen. ,,Ik kom hier sinds een half jaar. Ik heb te weinig geld om rond te komen. En ik heb een dochtertje van twee'', vertelt hij. Ze is te groot voor de potjes met donkergroene babyvoeding die op de balie staan en door zowel klanten als medewerkers worden aangezien voor pesto. ,,Ik ben blij met alles'', zegt Hans. ,,Soms krijgen we wasmiddel, dat is super, want dat is een duur product. En meestal krijgen we twee broden mee. Er gaat niets in de diepvries, het komt prima op. We doen bijna de hele week met de tas.''

Gerard (47) komt ook uit Voorthuizen. Hij heeft weinig te besteden en komt geregeld boodschappen halen, vertelt hij. Vrijwilliger Gerda Heida vertelt hem dat er extra koekjes zijn dit keer. Gratis mee te nemen, als extraatje. ,,Ze zijn wel bijna over de datum'', waarschuwt ze. Eigen risico, lacht Gerard, terwijl hij een pakje ministroopwafels uit een grote doos pakt. ,,Als je straks een advertentie in de krant ziet, weet je het wel.''

Verse producten zijn nooit over de datum, vertelt coördinator Groenenberg. ,,Maar bij veel houdbare spullen komt het wat minder precies. Blikken die goed zijn tot april 2020 mogen we tot een jaar na dato uitdelen. We volgen hierbij de regels van de landelijke vereniging van voedselbanken. Ook droge etenswaren, zoals rijst en pasta, kun je rustig na de houdbaarheidsdatum eten. Dat doe ik zelf ook''

,,Veel van wat we weggeven zou ik zelf ook eten'', beaamt vrijwilliger Gerda Heida. ,,Als er wat van de verse spullen over is, doen we het in de vriezer of we nemen het zelf mee naar huis. Ook hier bij de voedselbank houden we niet van voedselverspilling.'' Ze vertelt dat er in de omgeving boeren zijn die speciaal voor Voedselhulp Voorthuizen stukjes land reserveren. Ze verbouwen daar bijvoorbeeld aardappelen of andere groente. ,,Ook is er iemand uit Voorthuizen die elke week twee pakken zeeppoeder brengt. Dat is echt een zegen voor ons. We delen ze pas uit als we genoeg hebben voor iedereen.''

Want dat kan: als particulier je steentje bijdragen. ,,Stel, je koopt vijf kilo appels en levert die bij ons af. Dan kunnen we die direct verdelen over de boodschappentassen. Zo doen we het ook met de grote doos eieren die we elke week krijgen.''

Het liefst deelt Heida gezonde producten uit. ,,Want dat is vaak het eerste waar op je op bezuinigt als je weinig geld hebt.'' Ze vindt het ,,superleuk'' als iemand vertelt: Ik kom vandaag voor het laatst. ,,Yes, denk ik dan, wat heerlijk voor je, je bent door de moeilijke tijd heen! Want je wilt toch het liefst op je eigen benen staan? En zelf bepalen wat je gaat eten vanavond?''

Al jaren stijgt het aantal Nederlanders dat gebruik maakt van de voedselbank: vorig jaar waren het er 151.000, in 2018 ging het om 140.000 mensen. Deze week maakte de Vereniging van Nederlandse Voedselbanken – waarbij 170 voedselbanken zijn aangesloten - ook bekend dat steeds meer mensen langer dan drie jaar gebruik maken van de hulp. Vier jaar geleden was dat 6 procent van het totale aantal klanten, vorig jaar ging het om 15 procent.