• Gert en Marjan Bouw openen een nieuwe stal met zonnecollectoren voor vrije-uitloopkippen.

    Jannes Bijlsma

Nieuwe pluimveestal na fipronilcrisis

BARNEVELD Na maanden van fipronilstress is er eindelijk weer echt iets te vieren voor Marjan en Gert Bouw. Donderdag wordt hun pluimveebedrijf aan de Achterveldseweg in Barneveld versterkt met een gloednieuwe stal voor bijna 40.000 vrije-uitloophennen.

Jannes Bijlsma

Wie van het erf van het echtpaar Bouw richting de nieuwe stal wandelt, ziet in de verte meteen al tientallen zonnepanelen opdoemen. Daaruit blijkt maar hoe modern de nieuwe stal is. ,,De collectoren moeten niet alleen deze, maar ook onze oude stal van energie gaan voorzien", zegt Marjan. ,,Hiervoor gaan ze een dikke kabel 4,5 meter de grond in boren, echt heel bijzonder. We krijgen dan een grootverbruikaansluiting."

Het echtpaar speelt in 2016 met het idee om hun boerenbedrijf rigoureus te veranderen, ontevreden als ze zijn over het rendement. ,,Er gaat veel energie in zitten", bekent Gert. ,,Je stopt je ziel en zaligheid in het bedrijf, maar het levert bijzonder weinig op, ook doordat je veel medewerkers van buiten moet inzetten. De stallen waren oud en er zat asbest op. Tja, dan vraag je je op een bepaald moment toch af: waar doe ik het eigenlijk nog voor?"

VREEMDE OGEN Op dat moment hebben de Bouws nog een gemengd bedrijf: ze houden er koeien en pluimvee. ,,In onze zoektocht naar mogelijkheden voor de toekomst hebben we ook een adviseur naar onze situatie laten kijken", vertelt Marjan. ,,Soms helpt het om daar vreemde ogen op te zetten. Hij zette ons echt aan het denken toen hij ons vroeg: 'Hoe vast zitten jullie aan deze plek? Je kunt toch ook de hele boel verkopen? En elders opnieuw beginnen? Dan zit je met minder lasten, etcetera. Maar dat wilden we nu ook weer niet."

Ook speelt mee dat de kinderen van Gert en Marjan geen er interesse in hebben om het boerenbedrijf op termijn over te nemen. ,,We zijn hier de vierde generatie Bouw. De hoeve, die bij kasteel De Briellaerd hoorde, is 125 jaar geleden gekocht door de familie. Maar de vijfde generatie zit niet te wachten op de lange dagen op de boerderij. En ja, zoiets moet wel uit je hart komen, vinden wij."

Na enig beraad besluiten ze begin 2017 te gaan stoppen met het houden van rundvee, om zich volkomen op het vrije-uitlooppluimvee te gaan richten. ,,We maakten plannen voor de sloop van de vier oude kippenstallen en de bouw van een nieuwe moderne stal voor het pluimvee", aldus Marjan. ,,Belangrijk hierin vonden we naast de duurzaamheid en het dierenwelzijn dat de nieuwe stal minder arbeidsintensief moest zijn. We zagen het echt helemaal zitten en gingen vol energie aan de slag."

ONZEKERE PERIODE Maar dan wordt het juli 2017. Ook de familie Bouw had de mannen van de firma Chickfriend ingehuurd voor een anti-bloedluisbehandeling. In hun schoonmaakmiddel zat het middel fipronil. De NVWA is onverbiddelijk en blokkeert beide kippenstallen, terwijl Chickfriend er slechts één had behandeld. Ineens staan de toekomstplannen van Marjan en Gert onder druk. ,,We konden op dat moment nog terug", zegt Gert. ,,Je gaat een traject in van schoonmaken, van het ruien van de kippen, weggooien van eieren. We kregen te maken met tegenslagen. Er dreigden claims van eierhandelaren. Op dat moment vraag je je af: waar eindigt dit? Het was een heel onzekere periode."

Maanden van hard werken volgen, zonder dat dit werk direct geld oplevert. In die periode begint ook de twijfel toe te slaan: moeten we onze toekomstplannen wel doorzetten? ,,Ja, we hebben echt overwogen er maar een streep door te zetten", zegt Gert. ,,Of om de stal dan maar minder duurzaam te maken, bijvoorbeeld zonder zonnepanelen. Uiteindelijk werd na enkele maanden duidelijk dat we geen schadeclaim kregen van de eierhandelaren, wat ons weer lucht gaf. En de banken wilden met ons meedenken over mogelijkheden. Op een bepaald moment durfden we het weer aan. De fipronil was weg; we konden weer aan de toekomst denken."

ONZE SKYBOX In februari van dit jaar worden de vier oude kippenstallen aan de Kleuterweg gesloopt en begint de bouw van de nieuwe. Die verloopt voorspoedig. Onderdeel van de nieuwe stal is een ontvangstruimte, waar vandaan het publiek van bovenaf goed zicht heeft op de kippen en op het inpakproces van de eieren. Dit kan dan zonder dat deze bezoekers in het 'schone' deel van de stal komen. Ze hoeven om die reden geen bedrijfskleding aan. ,,Je zou het onze skybox kunnen noemen", lacht Gert, waarbij hij verwijst naar de businessloges in voetbalstadions. Die privéruimtes zijn doorgaans luxueus uitgerust, iets wat van de skybox in de kippenstal niet gezegd kan worden. ,,We gaan hem nog helemaal aankleden hoor", zegt Marjan.

Maar hoe ze dat gaan doen, leggen ze gedeeltelijk in handen van de aanwezigen bij de opening van de stal. Het is de bedoeling dat er een verdienmodel wordt ontwikkeld. ,,En er zijn vast ondernemers aanwezig die goede ideeën hebben voor de skybox", denkt Marjan. ,,Wordt het een vergaderruimte, een horecaruimte of iets er tussenin? We denken daar zelf natuurlijk ook over na." Hiervoor volgde Marjan de afgelopen tijd de Praktijkschool voor Verbindend Ondernemen, een relatief nieuw initiatief van LTO Nederland. Marjan vindt het belangrijk dat het productieproces van de eieren inzichtelijker wordt gemaakt voor de consument. ,,De fipronil-affaire heeft die noodzaak alleen maar vergroot", zegt ze. ,,Als boer zit je normaal gesproken altijd in een soort bubbel. Het bedrijf is je leven en je hebt soms wat te weinig oog voor de buitenwereld, de consument die onder andere eieren eet. Op de Praktijkschool heb ik geleerd hoe belangrijk is om je bedrijf te verbinden met de maatschappij."

Zo'n skybox is een mooi middel om met mensen van buiten het platteland in gesprek te komen. ,,Dan zien ze hoe duurzaam en diervriendelijk wij bezig zijn; heel anders dan de sector in de media wordt afgeschilderd."

De nieuwe pluimveestal van het echtpaar Bouw, aan de Achterveldseweg, wordt donderdag 19 juli geopend door wethouder Aart de Kruijf. ,,Elke belangstellende mag komen kijken", zegt Marjan.