• ANP

'Onwetendheid bij Barneveldse ouders over vaccinaties'

BARNEVELD Er is veel onwetendheid bij ouders van pasgeboren kinderen in de gemeente Barneveld over de bijwerkingen van inentingen en het feit dat de ziektes waartegen deze bescherming bieden slecht behandelbaar zijn. Dat is één van de voorlopige bevindingen uit de proef van de gemeente met extra consulten, die als doel hebben de lage vaccinatiegraad flink op te krikken. Met name in de dorpen met een postcode 377X (Barneveld, Kootwijkerbroek, Stroe en Kootwijk) is die extreem laag, zo blijkt uit nieuwe cijfers van de GGD.

Jannes Bijlsma

Vorig jaar werd al bekend dat slechts 66,2 procent van alle tweejarige kinderen in de gemeente volledig gevaccineerd zijn; dat is fors lager dan het landelijke gemiddelde van 90,2 procent en het regionale gemiddelde van 86,1 procent. In Nederland ligt dit percentage alleen in de gemeenten Urk en Neder-Betuwe nog lager. Nu wordt duidelijk dat dit met name in Kootwijkerbroek nog veel lager ligt, beneden de vijftig procent zelfs. Ook in Barneveld-dorp is de vaccinatiegraad ruim onder het gemiddelde voor de gemeente als geheel. In postcodegebied 378X (Voorthuizen, Terschuur, Zwartebroek) komt deze dichter in de buurt van het landelijk gemiddelde. Over Garderen en De Glind valt niet veel te zeggen, omdat het aantal kinderen in de betreffende postcodegroepen daar te klein is om een reëel beeld te kunnen geven.

MAZELEN ,,De cijfers vormen een ernstige zorg”, zegt Hans Beks, arts infectiebestrijding in de regio Gelderland-Midden. ,,Hoe lager de vaccinatiegraad, hoe groter het risico dat een ziekte zich verspreidt. In deze dorpen is de kans op een uitbraak echt aanzienlijk.” Het is in de ogen van Beks zeker niet uitgesloten dat een ziekte als de mazelen op korte termijn Nederland bereikt. ,,Die heerst momenteel in landen om ons heen: Duitsland, Frankrijk en Italië. Hier kwamen de mazelen tot voor kort niet of nauwelijks voor.” Beks verklaart de lage scores in Kootwijkerbroek en Barneveld door het feit dat hier relatief veel bevindelijk christenen wonen die zich uit religieuze overwegingen niet laten inenten.

De gemeente Barneveld zag de ernst van de situatie ook in en besloot vorig jaar tot het aanbieden van extra informatieve vaccinatieconsults aan ouders van pasgeboren kinderen, in de vorm van een proef. De afgelopen maanden gingen de ouders van 181 pasgeboren Barneveldse kinderen in op het aanbod van de gemeente voor zo’n consult, wat neerkomt op zo’n 96 procent. ,,Een prima score”, zegt wethouder Hans van Daalen. ,,Daarom heeft het college besloten om de pilot voort te zetten tot eind 2019.”

RISICO'S Volgens de wethouder blijkt er een grote mate van onwetendheid over vaccinaties en de ziekten waar deze tegen beschermen uit de gesprekken. ,,Over de ernst van de ziektes wordt over het algemeen wat te gemakkelijk gedacht. Tijdens die gesprekken wordt de ouders wel duidelijk dat het écht ergens over gaat. Er zijn grote risico’s aan verbonden als je besluit niet te vaccineren.” Beks vult aan: ,,Het is een algemene probleem in Nederland: mensen vergeten hoe die ziektes zich presenteren, omdat deze nauwelijks nog voorkomen. Men denkt dat polio iets van vroeger is en kijkt ervan op als je ze vertelt hoe moeilijk de ziektes te behandelen zijn.”

Vorig jaar zomer was er in Barneveld sprake van een uitbraak van kinkhoest bij jonge kinderen: een besmettelijke infectie van de luchtwegen die soms zelfs het overlijden tot gevolg heeft. Naar aanleiding van die uitbraak waren plotseling meer mensen bereid hun kinderen te vaccineren, vertelt Beks. ,,Die uitbraak had daar duidelijk invloed op. Onduidelijk is overigens nog of ze die vaccinatieserie afmaken.”

NEUTRAAL Dat blijft een keuze van de mensen zelf; de GGD en de gemeente dwingen niemand tot vaccinatie tijdens de extra consulten, benadrukt Beks. ,,We geven de ouders neutrale, feitelijke informatie. Er wordt veel bericht in de media en op sociale media over vaccinaties. Mensen laten zich daar gemakkelijk door beïnvloeden, terwijl die informatie is niet altijd betrouwbaar is. De ouders krijgen de juiste informatie van professionals, zodat ze goed op de hoogte zijn van het belang en de mogelijke bijwerkingen van vaccinaties. We proberen mensen niet om te praten. Natuurlijk is ons doel om de vaccinatiegraad omhoog te krijgen, maar we voeren de gesprekken in de hoop dat de ouders die keuze zelf maken.”

Nog niet duidelijk is hoeveel ouders, naar aanleiding van het extra consult, besluiten om alsnog te kiezen voor vaccinatie als ze dat aanvankelijk niet van plan waren. ,,Globaal heb je drie groepen ouders”, legt Beks uit. ,,Je hebt de ouders die toch al van plan waren hun kind te laten vaccineren. Die laten weten blij te zijn met alle nieuwe informatie die ze krijgen. Je hebt verder de bevindelijke christenen. Zij willen er ook graag over praten en laten zich graag voorlichten, maar kiezen er toch voor om sowieso niet te laten vaccineren. En dan heb je een derde groep, die naar aanleiding van het consult in gesprek gaat met familie, vrienden of bijvoorbeeld een dominee en aan de hand daarvan een besluit nemen. We weten nog niet waar die uiteindelijk voor kiezen. We gaan wel extra metingen doen, om te kijken hoeveel kinderen die eerste vaccinatie krijgen. Want dat willen we natuurlijk wel graag weten.”