• Wouter van Dijk

Lokaal Belang eist inzage in concept Vink-rapport

BARNEVELD Oppositiepartij Lokaal Belang heeft een officiële klacht ingediend bij burgemeester Asje van Dijk over de gang van zaken rond het rapport van de commissie-Eenhoorn over de zandaffaire rond afvalverwerker Vink in Barneveld. Het nog vertrouwelijke rapport over de politiek gevoelige affaire ligt inmiddels in concept bij de Barneveldse fractievoorzitters, maar zij geven Lokaal Belang-voorvrouw Mijntje Pluimers er vooralsnog geen inzage in.

Jannes Bijlsma

,,Hiermee probeert de meerderheid van de raad de minderheid haar democratische taak te beletten en op informatieachterstand te zetten. Dit is zeer kwalijk", zegt Pluimers ontsteld. De partij neemt een bestuursrechtadvocaat in de arm en overweegt commissaris John Berends van Gelderland in te schakelen. ChristenUnie-raadslid Lukas Scheijgrond, als fractievoorzitter betrokken bij het besluit om Pluimers het concept niet toe te sturen, is zich van geen kwaad bewust.

De commissie-Eenhoorn deed de afgelopen maanden - in opdracht van de gemeenteraad - onderzoek naar de gebeurtenissen rond de zandkwestie. Hierin wordt het verloop van de crisis en het functioneren van het college, de ambtelijke organisatie en de gemeenteraad onder de loep genomen.

De conceptrapportage is maandag verstuurd naar de Barneveldse fractievoorzitters, die samen een klankbordgroep vormen die het onderzoeksproces begeleidt. Zij kunnen zich zo voorbereiden op een overleg tussen de commissie en de politici, aanstaande maandag.

OPENLIJKE ONVREDE Als lid van het officiële fractievoorzittersoverleg, het zogenoemde presidium, werd Pluimers benoemd als lid van die klankbordgroep. Omdat zij echter eerder aankondigde geen deel te zullen nemen aan de vergaderingen, besloten de overige leden het rapport niet met haar te delen. Lokaal Belang wil de handen politiek vrijhouden, omdat de partij zeer kritisch is over het handelen van het college van b. en w. op dit dossier. De partij diende de afgelopen maanden een motie van afkeuring in, vroeg tot drie keer toe een interpellatiedebat aan en stelde tientallen schriftelijke vragen over het onderwerp. Deze houding leidde tot tot openlijke onvrede bij de overige fracties.

HOOR EN WEDERHOOR Zij weigeren haar nu vóór aankomende maandag inzage te geven in het rapport. Pluimers is verbijsterd en heeft de burgemeester gevraagd in te grijpen, als voorzitter van de gemeenteraad. ,,Wij zijn compleet verrast door dit besluit van de overige partijen. Ik heb recht op deze informatie. Eerder hebben wij inderdaad aangegeven dat ik niet actief deel zal nemen aan de vergaderingen van de klankbordgroep. Dit laat onverlet dat ik formeel lid van het presidium en dus van deze klankbordgroep ben. Bovendien ben ik, net als alle anderen, gehoord door de commissie. Ik krijg nu onvoldoende ruimte voor controle en hoor en wederhoor, zoals de anderen die wel krijgen.”

De Lokaal Belang-fractievoorzitter verzocht haar collega-politici meermaals om een reactie en om toezending van het concept. Ze toonde zich ook bereid om deel te nemen aan de vergadering van volgende week maandag, als ze daarmee het concept zou ontvangen. ,,Niemand van hen reageerde rechtstreeks; ik krijg alleen afwijzingen via de raadsgriffier. Echt spijtig dat niemand van mijn collega's de moeite neemt direct contact met mij op te nemen."

In haar ogen is gebeurd waar zij vooraf bang voor was: dat het onderzoeksproces politiek zou worden beïnvloed. ,,Al zijn er externen ingehuurd; met zo'n klankbordgroep maak je het onderzoek hoe dan ook politiek. We hebben dit met een amendement geprobeerd te voorkomen, toen de onderzoekscommissie in april werd ingesteld. Alle andere partijen stemden die weg. Dat het onderzoek niet compleet onafhankelijk zou zijn, was ons dus al duidelijk. Maar dat de andere partijen mij zelfs zouden beletten om mijn controlerende taak te vervullen, had ik echt niet verwacht. Dit is een dieptepunt in onze lokale democratie."

KIEVITEN Als lid van de klankbordgroep reageert ChristenUnie-fractieleider Lukas Scheijgrond dat Pluimers het conceptrapport had kunnen ontvangen als zij lid was gebleven. ,,Als je niet mee wilt doen, dan doe je niet mee. Zo simpel is het. Je kunt niet-spelend lid zijn van voetbalclub De Kieviten, maar zoiets kan niet bij een klankbordgroep. Daarin zit je om te klankborden. Zodra het rapport definitief is, krijgt mevrouw Pluimers het gewoon en kan ze er voluit in het openbaar over debatteren."

Scheijgrond werpt de suggestie dat de klankbordgroep politieke invloed op het rapport van Eenhoorn zou willen uitoefenen verre van zich. ,,Het onderzoek is ingesteld om van te leren, voor zowel college als raad. Dan zou het toch wel heel gek zijn als we daarin vooraf van alles zouden aanpassen? En denk je dat Bas Eenhoorn, een ervaren bestuurder met een grote staat van dienst, zich laat lenen voor inhoudelijke aanpassingen van onze kant? Nee dus. Mevrouw Pluimers blijft maar roepen dat er allemaal niets van klopt. Voor mij is dat geen aanleiding om het anders te doen."

Omdat burgemeester Asje van Dijk deze week afwezig is, heeft hij Pluimers' klacht nog niet kunnen bestuderen, zegt gemeentewoordvoerder Annet Bol. ,,De klacht is ontvangen en mevrouw Pluimers heeft een ontvangstbevestiging gekregen. Er wordt op de kortst mogelijke termijn aandacht aan besteed."

BOB Naast Lokaal Belang wil ook de stichting Bewonersbelang Onderzoek Bouwgrond (BOB) inzage in het Eenhoorn-rapport, naar aanleiding van de zandaffaire rond Vink. De Barneveldse fractieleiders geven het college van b. en w., de provincie Gelderland en Omgevingsdienst De Vallei (OddV) vooraf de gelegenheid om op het rapport te reageren, dat in concept klaar is. Maandag bepalen de politiek leiders of de bewoners ook inzage krijgen.

Dan bespreken zij het conceptrapport achter gesloten deuren met de commissie. Ze hebben vooraf bepaald dat het conceptrapport vooraf naar de andere instanties wordt verstuurd. In het persbericht blijft de groep bewoners echter onvermeld. De gang van zaken bevreemdt BOB-voorzitter Eric Groen. ,,Wij lazen het persbericht over het conceptrapport met enige verbazing", aldus Groen in een reactie. ,,Wij zijn met drie personen uitgebreid bevraagd en gehoord door de commissie-Eenhoorn. Wij willen het conceptrapport dan ook ontvangen."

OORDEEL Van der Tang reageert dat hij het verzoek meeneemt in het overleg van maandag. Op de uitkomst daarvan kan hij niet vooruitlopen. Hij kan niet precies zeggen waarom de bewonersgroep vooralsnog niet is genoemd als partij die het rapport ter inzage krijgt. ,,Ik denk dat dit is omdat daar geen oordeel over wordt geveld in het rapport."

De genoemde partijen kunnen het rapport eerst beoordelen op feitelijke onjuistheden, aldus de SGP-leider. ,,Je moet geen verwarring over feiten krijgen in het openbare debat over het rapport. Daarom krijgen de instanties voor wie de commissie een advies of aanbeveling heeft, het rapport twee keer: eerst voor de feiten, later voor de inhoud. De inhoudelijke reacties worden bij het rapport gevoegd."

VERTROUWENSBREUK In de eerste weken nadat tv-programma Zembla melding maakte van het verontreinigde zand onder de straten en stoepen van de Barneveldse wijken, in november, vormden Groen en enkele andere bewoners een (andere) klankbordgroep. Die moest het onderzoek van RoyalHaskoningDHV naar de kwaliteit van het zand begeleiden dat de gemeente had ingesteld. Er ontstond echter een vertrouwensbreuk tussen gemeente en een (deel van) de bewonersgroep. Dat klaagde dat de gemeente te weinig tegemoet kwam in hun wens om zaken uitgezocht te hebben. Sindsdien staan gemeente en bewoners lijnrecht tegenover elkaar.

De communicatie tussen de bewonersgroep en de gemeente is een van de belangrijkste zaken waar de commissie-Eenhoorn duidelijkheid in moet verschaffen. Groen zegt zo'n twee uur aan tafel te hebben gezeten met de commissie. ,,Dat gesprek verliep constructief; we kregen alle ruimte om ons verhaal te vertellen."

Als alle reacties binnen zijn, bespreekt de raadscommissie het definitieve rapport op maandag 30 september voor het eerst in het openbaar. Vervolgens behandelt de gehele raad het in de raadsvergadering van dinsdag 3 oktober.