• Piroschka van de Wouw
  • ...

'Vijf voor twaalf voor asbestsanering'

BARNEVELD In iets meer dan vijf jaar tijd moet er in Barneveld nog 1,5 miljoen vierkante meter aan asbestdaken gesaneerd worden, want vanaf 2024 zijn die daken verboden. Om die deadline te halen, moet het tempo van saneren minstens verdrievoudigd worden. ,,Het is nu vijf voor twaalf voor asbestsanering, we moeten flink aan de bak.''

Wouter van Dijk

Dat zegt wethouder Didi Dorrestijn, die nu met een plan komt om sanering van de daken te stimuleren. ,,Want al zijn het de eigenaren van de daken die het zelf moeten doen, de gezondheidsconsequenties gaan iedereen aan.'' In Barneveld gaat het momenteel nog om ruim 6.000 daken van agrarische schuren en stallen, maar ook andere bedrijfshallen. Ze zijn gebouwd vóór 1994, het jaar waarin asbest vanwege gezondheidsredenen werd verboden als dakbedekking.

ZO SNEL MOGELIJK ,,Lange tijd is gedacht dat de asbestplaten op de daken niet zoveel kwaad konden zolang je er niet aanzat'', zegt de wethouder. ,,Inmiddels weten we dat van platen van zo'n 25 jaar oud, en dat zijn ze nu bijna allemaal, door weer en wind asbestvezels loskomen. Zeker bij staldaken zonder dakgoten leidt dat ertoe dat die vezels op de grond terecht komen en mogelijk het oppervlaktewater en grondwater in spoelen. Dat is de reden dat we zo snel mogelijk van die daken af moeten.'' Volgens experts kan er van een asbestdak van 25 jaar oud jaarlijks een kilo asbestvezels loskomen. Inademing van asbestdeeltjes kan bij mensen op termijn leiden tot de ziekte kanker.

Dat verbod is overigens sinds dinsdagmiddag ook een behoorlijke stok achter de deur, vervolgt de wethouder. ,,Aangezien de Tweede Kamer gisteren een wet heeft aangenomen dat het bezit van asbestdaken vanaf 1 januari 2024 strafbaar stelt. Op basis van die harde uitspraak kan er vanaf dat moment dus ook gehandhaafd worden en zullen de boetes vanwege het gezondheidsrisico niet mals zijn.''

MAATREGELEN Samen met omgevingsdienst De Vallei en de provincie Gelderland komt Barneveld daarom nu met een actieplan, met daarin concrete maatregelen om het saneringsproces te versnellen. ,,Dat is uiteindelijk voor de boeren zelf óók belangrijk. Want ga je nu zitten wachten tot 2023, dan zullen de saneringskosten vlak voor het ingaan van het verbod op 1 januari 2024 een stuk hoger liggen. Dat is puur een kwestie van veel vraag maar weinig saneerders. Hoe groter de druk, hoe hoger de kosten.'' In het actieplan is ook een registratie van de exacte asbestlocaties in Barneveld opgenomen.

Een praktisch probleem waar veel boeren tegenaan lopen, is momenteel het tekort aan saneerders. Dorrestijn: ,,Dat aspect nemen we mee in ons actieplan om te zien hoe we dat kunnen oplossen. Denk ook aan innovaties en bijvoorbeeld proeven met robots.'' Om sanering financieel makkelijker te maken, denkt Barneveld ook aan het idee om het werk binnen de duurzaamheidslening te laten vallen, net zoals momenteel in buurgemeente Nijkerk ook al gebeurt. ,,Ik weet nog niet of we dat écht gaan doen, maar het is zeker de moeite waard om die mogelijkheid te onderzoeken.''

FONDS Veel asbestdaken zitten ook op stallen van stoppende of gestopte boeren. Agrariërs die hun bedrijf om financiële redenen beëindigen, hebben doorgaans weinig middelen om ook nog eens het asbestdak te laten verwijderen. Dorrestijn: ,,We zijn dan ook blij dat in Den Haag onlangs een motie van CDA en VVD is aangenomen voor oprichting van een fonds om juist deze doelgroep te ondersteunen. Zodra we meer weten over hoe dat fonds werkt, zullen we dat communiceren.''

VOORLICHTING Communicatie is in het plan van aanpak ook een belangrijk element, zegt de wethouder. ,,Door goede voorlichting en samenwerking met de provincie, willen we eigenaren van asbestdaken zo goed mogelijk ondersteunen. Veel eigenaren zijn nu nog onvoldoende doordrongen van de noodzaak van sanering en als je pas in 2024 in actie komt, ben je gewoon te laat.'' Het verbod op asbest geldt vanaf 2024 alleen voor asbestdaken. Particulieren die asbestplaten in hun woning hebben, doen er volgens de wethouder goed aan die platen de komende tijd te verwijderen, maar voor hen geldt geen dreiging op handhaving over ruim vijf jaar.