,,We gaan fijnstof door pluimvee heel serieus aanpakken''

BARNEVELD Strenge voorwaarden voor pluimveehouders met nieuwbouwplannen, een strakke deadline voor kippenboeren die willen stoppen en een vijfjaarlijkse 'apk' voor de stilzittende boeren. Dat is in een notendop het raamwerk voor een actieplan om de toename van fijnstof in de Gelderse Vallei tegen te gaan. ,,We gaan dit probleem nu heel serieus te lijf.''

Wouter van Dijk

Dat zei de Barneveldse wethouder Aart de Kruijf dinsdagavond na afloop van de vergadering van de raadscommissie Bestuur. Tijdens die vergadering vroeg raadslid Arjen Korevaar (Pro'98), die het fijnstofprobleem eerder dit jaar ook al aan de kaak stelde, om opheldering. ,,Het is goed dat dit probleem nu adequaat wordt opgepakt, maar hoe?'', wilde hij weten. ,,De agrarische sector heeft zelf weinig geld om te investeren in stalverbeteringen.''

DILEMMA Dat is inderdaad een dilemma, beaamde De Kruijf. ,,De vraag is echter hoe groot en duur de investeringen in stallen daadwerkelijk moeten zijn om de reductie van fijnstof te verlagen. Er worden momenteel allerlei inventieve uitvindingen gedaan. Zaak is dat die zo snel mogelijk goed bevonden worden als goede maatregel. Daarover praten we nu met het ministerie.''

Er moet een lijst komen met haalbare en betaalbare technieken, inclusief de daarbij horende bijdragen aan proefinstallaties en meetprogramma's. Zo zijn er technieken met zogeheten ioniserende lampen, waar fijnstof aan vastkleeft, en bijvoorbeeld met schuifvloeren die ervoor zorgen dat onderste lagen fijnstof op de vloer van de stal verwijderd worden. Neemt een kip een stofbad, dan dwarrelt daardoor minder fijnstof op. ,,Het zijn interessante nieuwe ontwikkelingen, maar ze moeten wel zo snel mogelijk op de lijst van goedgekeurde maatregelen, anders begint de boer er niet aan.''

LONGKLACHTEN Dat er nu, ook in gezamenlijkheid met de sector, veel over gesproken wordt, geeft volgens De Kruijf aan hoe serieus het probleem opgepakt wordt door de regio. Want Barneveld trekt hierin de komende tijd samen op met de gemeenten Ede, Renswoude en Scherpenzeel, de provincie Gelderland en Omgevingsdienst De Vallei. Onlangs meldde deze krant al dat Barneveld voor het actieplan komend jaar 30.000 euro uittrekt, de verwachting is dat daar nog 50.000 euro bijkomt.

De noodzaak is wat hem betreft helder,nadat eerder dit jaar duidelijk werd dat hoge waarden van fijnstof in de lucht in deze regio schadelijk zijn voor de volksgezondheid. Met name mensen met longklachten kunnen er veel last van ondervinden. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) kwam hierover in de zomer met een helder rapport: Omwonenden van intensieve veehouderijen, en dan met name pluimveehouderijen, hebben vaker last van hoesten, piepende adem en andere luchtwegklachten. De longfunctie van bewoners in gebieden met veel vee neemt volgens het RIVM met twee tot vijf procent af.

STRAKKER Het gaat er volgens de wethouder niet alleen om zo snel mogelijk nieuwe technieken inzetbaar te krijgen. ,,We willen met name ook dat de sector er strakker naar gaat handelen.'' Wat dat betreft zijn er volgens hem drie sporen. ,,Ten eerste zijn er de pluimveehouders die bij ons aan de balie komen met nieuwbouwplannen. Op dat moment gaan we ook voorwaarden opleggen voor verbetering van zijn bestaande stallen.''

Een tweede groep bestaat uit de stoppers, pluimveehouders die plannen hebben op termijn het bedrijf te beëindigen. ,,Zij krijgen te maken met een strakke deadline. Alle pluimveehouders krijgen op 1 januari 2018 de vraag of ze op uiterlijk 1 januari 2020 hun bedrijf willen stoppen. Zo ja, dan hoeven zij niet meer te investeren in stalverbeteringen. Zo nee, dan moet het bedrijf ook serieus op 1 januari 2020 gestopt zijn, dan is er geen clementie meer. Blijkt dat niet het geval, dan moet de pluimveehouder alsnog investeren in maatregelen.''

Voor wat betreft de derde groep, de zogenoemde 'stilzitters', komt De Kruijf met een soort 'apk-regeling', een vijfjaarlijkse check of de stal nog wel voldoet aan maatregelen om fijnstof tegen te gaan. ,,Zo willen we meer in die stallen komen, zien wat er gebeurt om dit probleem terug te dringen en er gesprekken over aangaan met de boer.''

MENSENWELZIJN Er speelt nog een factor mee op de achtergrond van deze discussie, vervolgt de wethouder. ,,We moeten ook de discussie aangaan in hoeverre er momenteel een balans bestaat tussen dierenwelzijn en mensenwelzijn. In de tijd van de kooikippen was uitstoot van fijnstof veel minder groot, dan nu. Het aantal scharrelkippen en vrije uitloopkippen is behoorlijk toegenomen, de dieren hebben er meer ruimte en een beter leven door gekregen. Maar in hoeverre moet die ontwikkeling ten koste gaan van de gezondheid van de mens? Ik pleit er niet voor terug te gaan op kooisystemen, maar een discussie om dit weer meer in balans te krijgen, lijkt me wel op zijn plaats.''

SNELWEG Het plan van aanpak om fijnstof in De Vallei terug te dringen, richt zich overigens niet alleen op de pluimveesector, zegt de wethouder. ,,Het is ons duidelijk dat specifiek die sector in grote mate bijdraagt aan het probleem, maar fijnstof ontstaat ook vanuit de industrie en het verkeer. Dat op snelweg A1 elke ochtend vanaf Stroe auto's in de file staan, of dat er tegenwoordig 130 gereden mag worden, zijn ook zeker zaken die we in dit plan betrekken.''

Label:

Fijnstof