• Vooral het onvermogen om knopen door te hakken is fnuikend, vindt Bert Klarenbeek.

    Facundo Arrizabalaga
  • Als het echt tot een harde Brexit komt, is de chaos niet te overzien, verwacht Bert Klarenbeek uit Stroe.

    Andy Rain
  • Gemiddeld rijden de chauffeurs van Klarenbeek Transport uit Stroe per week vijftig ritten naar Engeland. „Normaal sta je binnen anderhalf uur aan de overkant. Nu duurde het wel zes tot zeven uur. Bij een 'harde'-brexit is dit de toekomst - , verwacht Bert Klarenbeek.

    FACUNDO ARRIZABALAGA

Transportondernemer uit Stroe vreest chaos

STROE Stiptheidsacties van Franse douaniers. Rijen wachtende vrachtauto's op de wegen naar de havens van Calais. Onduidelijkheid over de naderende brexit. Hoe houden transporteurs het hoofd koel in deze onzekere tijden? We vroegen het Bert Klarenbeek uit Stroe.

Cees van Dijk

Vrachtwagenchauffeurs ondervonden vorige week flinke hinder van de stiptheidsacties van Franse douaniers. Met strenge controles wilden ze duidelijk maken wat de gevolgen zijn van de brexit die in aantocht is. Bij het Franse Calais en op de wegen naar de Kanaaltunnel en de veerboten naar Engeland konden kilometers lange files ontstaan. Hoewel de Franse overheid heeft toegezegd dat er na de brexit zevenhonderd douaniers bij komen om de toenemende werkdruk het hoofd te bieden, is dat volgens de actievoerders volstrekt onvoldoende. Niet alleen verlangen ze uitbreiding van de capaciteit, ook willen ze meer loon.

In de media verschijnen de laatste maanden met regelmaat berichtten over langdurige vertraging bij de Franse grensposten naar Engeland. Sommige chauffeurs zouden er door de recente acties van de douaniers elf uur of langer over hebben gedaan om met de trein via de tunnel vanuit Calais de overkant van het Kanaal te bereiken, normaal gesproken een tocht van een goed uur. Door die vertragingen komen ze in de problemen met hun wettelijke rijtijden. Voor de transportbedrijven betekent het dat de afgesproken levertijden niet worden gehaald, met schadeclaims als gevolg.

Uitwijken naar het nabijgelegen Duinkerken is nauwelijks zinvol, want ook daar staan de wegen vaak vol wachtende vrachtwagens. Om nog meer chaos te voorkomen, sluit de politie regelmatig de sluiproutes af. Bert Klarenbeek van Klarenbeek Transport in Stroe herkent dit beeld. Gemiddeld rijden zijn chauffeurs per week vijftig ritten naar Engeland. „Normaal sta je binnen anderhalf uur aan de overkant. Nu duurde het wel zes tot zeven uur. Bij een 'harde'-brexit is dit de toekomst", verwacht hij.

ILLEGALE IMMIGRANTEN Actievoerende douaniers en de naderende brexit zijn niet de enige problemen voor Nederlandse transportbedrijven die regelmatig goederen van en naar Engeland vervoeren. Lange rijen wachtende vrachtwagens vormen ook een aantrekkelijk doelwit voor illegale migranten die maar een doel hebben: naar Engeland. In een onbewaakt moment klimmen zij in de laadruimte van de vrachtwagens, in de hoop zo op de plek van hun bestemming te komen.

„Daar hebben wij gelukkig weinig last van", zegt Klarenbeek. „Wij verzorgen koel- en vriestransport. Het is niet gemakkelijk om in de laadruimte van onze vrachtwagens te klimmen. Bovendien is het bepaald niet aangenaam en zelfs gevaarlijk om urenlang in een gekoelde of diepvriesruimte te verblijven. Als de chauffeur gewoon door kan rijden, komen immigranten moeilijk in de laadruimte van een vrachtwagen, maar zodra je lang stil moet staan, wordt het gemakkelijker. Tegelijk relativeert Klarenbeek de gebeurtenissen rond de illegale stroom van voornamelijk economische vluchtelingen. „Natuurlijk, het is een probleem, maar we moeten het ook niet groter maken dan het is."

VOORBODE VAN HARDE BREXIT Net als Klarenbeek zijn ook volgens Transport en Logistiek Nederland (TLN), de organisatie van transportondernemers in Nederland, zijn de eindeloze rijen wachtende vrachtwagens bij de Franse havens langs het Nauw van Calais een voorbode van wat er gaat gebeuren als het tot een 'harde' brexit komt, een Brits vertrek uit de Europese Unie zonder duidelijke afspraken. Hoewel de organisatie verwacht dat de meeste Nederlandse bedrijven tevoren de benodigde documenten regelen, is het de vraag of buitenlandse bedrijven hun zaken ook op orde zullen hebben. Is dat niet het geval, dan zijn die chauffeurs alsnog lang in de weer om de formaliteiten te regelen en houden zij zo de boel onnodig lang op.

Dan wordt de situatie die we nu hebben meegemaakt met die stiptheidsacties dagelijkse praktijk, verwacht Klarenbeek. „Tegenwoordig kunnen we wel veel digitaal regelen, maar uiteindelijk moet je toch de nodige stempels halen; het blijft een hele papierwinkel. Dat kost tijd. Als er dan ook nog te weinig douaniers zijn, sta je zo maar uren te wachten."

Niet alleen aan de Franse kant van het Kanaal dreigt chaos. Ook aan de overkant zal het verkeer muurvast komen te staan. In de haven van Dover passeren jaarlijks circa 2,5 miljoen vrachtwagens, onderweg van en naar Frankrijk. Volgens de havenautoriteiten zou een kleine vertraging van een paar minuten door een controle van de douane al snel leiden tot een file van 27 kilometer.

VECHTSCHEIDING Nu de brexit nadert, zijn er nog steeds tal van scenario's mogelijk en bestaan er evenzovele onzekerheden. Voor Nederlandse vervoerders is het daarom lastig zich voor te bereiden op de op handen zijnde veranderingen, want met nog maar enkele weken te gaan, weet niemand wat er precies gaat gebeuren. Eindigt op 29 maart de vechtscheiding in een afscheid met slaande deuren of weet premier May de leden van het Lagerhuis te overtuigen en krijgt ze alsnog steun voor de deal die zij met de Europese Unie (EU) wil sluiten? Vandaag wordt duidelijk of de overeenkomst die enkele weken geleden nog op zoveel weerstand kon rekenen nu wel de instemming van de parlementariërs krijgt. Die kans lijkt gering, want ondanks de inspanningen van de premier is er nauwelijks iets gewijzigd aan de afspraken die zij eerder met de EU heeft gemaakt.

UITSTEL OF AFSTEL Als de deal vandaag opnieuw wordt weggestemd, zal het Britse Lagerhuis morgen opnieuw moeten stemmen. Ditmaal over de vraag of de leden van het parlement een 'no deal'-brexit willen, een scheiding zonder overeenkomst. Als ze hier ook tegen zijn, wordt er een dag later gestemd over uitstel van de brexit. De tijdslimiet hiervan is nog onbekend. Om de verwarring nog groter te maken, wordt de roep om een nieuw referendum luider. Of dat er komt is ook uiterst onzeker. May is er fel tegenstander van en in het Britse parlement krijgt deze optie vooralsnog nauwelijks steun.

Wel schaarden, na maandenlange twijfels, Jeremy Corbyn en zijn Labour-partij zich onlangs achter het idee om een tweede brexit-referendum te houden. Als het Britse parlement vandaag niet akkoord gaat met Mays plannen, wil de partijleider de keuze aan het volk laten. Waar de stemgerechtigden dan tussen mogen kiezen is onduidelijk.

Afgelopen zaterdag deed May nog een uiterste poging de tegenstribbelende parlementariërs op andere gedachten te brengen toen zij in een Britse fabriek arbeiders toesprak. Verwerp de deal en niemand weet wat er gaat gebeuren, hield ze haar gehoor voor. Daarmee sloeg ze de spijker op zijn kop, want dat is precies het probleem waar ook tal van Nederlandse ondernemers, zoals Bert Klarenbeek, mee kampen.

ONDUIDELIJKHEID EN BESLUITELOOSHEID Tot zover de achtergronden rond de naderende uittreding van het Verenigd Koninkrijk. Voor verschillende Nederlandse sectoren zorgen de gebeurtenissen voor de nodige hoofdbrekens. Met name de transportbedrijven worden dagelijks geconfronteerd met de gevolgen van de Britse besluiteloosheid, zoals onder andere blijkt uit de situatie in Calais en andere Franse havensteden.

Vooral het onvermogen om knopen door te halen is fnuikend, vindt Klarenbeek. Als het echt tot een harde brexit komt, is de chaos niet te overzien, verwacht hij. „Zowel de Britse overheid, als de Engelsen zelf hebben geen flauw idee wat ze te wachten staat. Er is nog nauwelijks iets geregeld en ze hebben de mensen niet om straks alle grensformaliteiten uit te voeren. Maar ook wij weten niet waar we aan toe zijn. Voorbereiden? Da klinkt mooi, maar waarop?"

Vooralsnog houdt Klarenbeek moed, want het lijkt hem vrijwel uitgesloten dat op 29 maart de grenzen tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk echt dicht gaan. Hij rekent op gezond verstand bij de Engelsen, maar als de Britse arrogantie het wint, is het leed volgens hem niet te overzien. Ongetwijfeld zal het debat in het Britse Lagerhuis, later op de dag, weer leiden tot de bekende chaotische taferelen. „Ik ga nog steeds uit van uitstel. Komt het echt tot een ‚harde'-brexit dan komt Engeland de klap voorlopig niet te boven."

Wat is de brexit?

De brexit, afgeleid van de Engelse woorden Great Britain (Groot-Brittannië) en exit (vertrek) is het uittreden van het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de Europese Unie (EU). Op 23 juni 2016 organiseerde de Britse regering een referendum over het EU-lidmaatschap van het Verenigd Koninkrijk. Een meerderheid van degenen die hun stem uitbrachten (51,89 procent) koos voor een vertrek uit de EU. Onlangs zijn er afspraken gemaakt tussen de EU en het VK over de toekomstige relatie, maar die overeenkomst stuitte op massaal verzet in het Britse parlement. Officieel vertrekt het VK op 29 maart me of zonder ‚deal' definitief uit de EU, maar dat kan met de ophanden zijnde stemmingen in het Britse Lagerhuis nog veranderen.